Μερικές φορές αυτή η δουλειά έχει τα πιο ωραία απρόοπτα. Γνωρίζω σε ένα πάρτι την ραδιοφωνική παραγωγό του Εν Λευκώ Claudia Matola και δεν χάνω την ευκαιρία να της προτείνω να κανονίσουμε μια συνέντευξη. Σχεδόν δέχεται και αρχίζουμε να συζητάμε το πότε, πώς και πού. Της έρχεται αυτή η αστραπιαία φλασιά. «Από βδομάδα θα φιλοξενήσω τον Alex Foster έναν από τους σημαντικότερους σαξοφωνίστες της τζαζ που έχει υπάρξει σολίστας της Aretha Franklin, του Miles Davis και άλλων πολλών. Στήνουμε ένα project -για την ακρίβεια non-project- από κοινού. Μήπως να τον κάνετε συνέντευξη;».

Alex Foster 06

Συναντηθήκαμε την εβδομάδα που μας πέρασε. Το σπίτι είχε ένα ντεκόρ από Μανχάταν. Χαμηλός φωτισμός, κιθάρες, δίσκοι, ένα  σαξόφωνο. Μιλήσαμε για την τζαζ των 1970s, τη Νέα Υόρκη, τα πανεπιστήμια της μουσικής, τους σπουδαίους καλλιτέχνες που έχει συνεργαστεί και τα σημερινά πλάνα του με το non-project.

«Ξεκίνησα να παίζω μουσική όταν ήμουν 10 χρονών. Ξεκίνησα με το κλαρινέτο και στα 12 μου χρόνια έπιασα για πρώτη φορά το σαξόφωνο. Στην αρχή δεν ήταν και πολύ σοβαρό γιατί έπαιζα κλασσικά πράγματα. Το σχολείο μου στην Καλιφόρνια είχε ένα τμήμα κλασικής μουσικής και μια παράδοση σε αυτή την κατεύθυνση.

Όλα όμως ανατράπηκαν όταν ήρθα σε επαφή με την Τζαζ μουσική. Στα 16 μου είχα ήδη μια ερασιτεχνική τζαζ μπάντα. Έφυγα απ’ το Los Angeles και πήγα στο «San Francisco Conservatory of Music». Έζησα εκεί σχεδόν 2 χρόνια. Ισορρόπησα μέσα μου την σχέση μεταξύ κλαρινέτου και σαξοφώνου. Αυτό σήμαινε πως ακόμα και αν είχα προτάσεις να εξελίξω το πρώτο όργανο σε κλασικό επίπεδο η τζαζ με έκανε να ταξιδέψω στην Ανατολική ακτή.

Πήρα μια υποτροφία σε ένα πολύ σημαντικό μέρος για να σπουδάσει κανείς μουσική το «Curtis Institute of Music» στην Φιλαδέλφεια. Παρότι και αυτή η υποτροφία αφορούσε την κλασική μουσική την δέχτηκα και πήγα εκεί γιατί ήξερα ότι θα είμαι κοντά στη Νέα Υόρκη. Μόλις 2 ώρες μακριά με το τρένο. Αυτό ήταν πολύ σημαντικό για όποιον γούσταρε την τζαζ στα 1970s.

Την πρώτη φορά που πήγα στη Νέα Υόρκη πήγα απευθείας να ακούσω στο “Village Vanguard” τον Benny Clark. Και απλά παράτησα το σχολείο (γέλια). Ήξερα ότι αυτό που ήθελα ήταν η τζαζ. Μετακόμισα στη Νέα Υόρκη όπου και ζω μέχρι σήμερα Στην αρχή έμενα σε φίλους. Ξεκίνησα την καριέρα μου ως κατά βάση τζαζ μουσικός. Η πρώτη μου δουλειά ήταν με τον ντράμερ Chico Hamilton.

Κάποιος μου έλεγε τις προάλλες ότι έχω παίξει σε περίπου 2000 δίσκους. Από τα μέσα έως και τα τέλη της δεκαετίας του 1970 υπήρξε σημαντική ανάπτυξη της δισκογραφίας στη Νέα Υόρκη. Είχα λοιπόν την ευκαιρία να συνεργαστώ με ορισμένους πολύ σπουδαίους ανθρώπους. Συμμετείχα σε περισσότερα πράγματα απ’ ότι μπορώ να θυμηθώ. Μετά γύρισα τη χώρα παίζοντας τζαζ. Και από τη δεκαετία του 1980 και μετά ξανα-εγκαταστάθηκα στη Νέα Υόρκη και ξεκίνησα να κάνω ένα show που λέγεται «Saturday Night Live».

Οι σημαντικότερες συνεργασίες απ’ αυτές;
Πολλοί μπορεί και να μην είναι γνωστοί. Ένας σου είπα ήδη είναι ο Chico Hamilton. Ο Jack Dejohnette είναι αναμφίβολα ένας εξ’ αυτών. Έπαιζε με τον Miles Davis και τον Keith Jarret. Ο Jaco Pastorious επίσης. Ένας από τους σημαντικότερους καινοτόμους του ηλεκτρονικού μπάσου. Φυσικά η Aretha Franklin, μια απίστευτη φυσική τραγουδίστρια. Βγήκε απλά από την Εκκλησία και τραγούδησε. Έτσι απλά. Απίστευτο φυσικό χάρισμα. Επίσης ο Stevie Wonder, η Dianna Ross, o Charles Mingus. Πολύς κόσμος.

Alex Foster 08

Μίλησέ μου λίγο για την πολιτική διάσταση της τζαζ.
Την εποχή πριν τους Beatles η τζαζ μουσική ήταν η πιο δημοφιλής μουσική σκηνή στην Αμερική. Ήταν η κουλ μουσική. Εξελίχθηκαν μαζί με την Blues σκηνή η οποία βέβαια δεν μπήκε τόσο πολύ στα βραδινά μαγαζιά όπως η τζαζ που φαινότανε πιο σοφιστικέ. Για αυτές τις μουσικές σκηνές η πλειοψηφία των μουσικών ήταν μαύροι. Και αυτό ήταν ιδιαίτερα πολιτικό από μόνο του για εκείνη την εποχή. Όταν ο Φρανκ Σινάτρα τραγούδαγε σε ξενοδοχεία στο Las Vegas ο μαύρος Sammy Davis Junior ερχόταν για να παίξει μαζί του και χρησιμοποιούσε την είσοδο του προσωπικού και δεν μπορούσε να μείνει στο ίδιο ξενοδοχείο. Ο Φρανκ έλεγε ότι αν ο Σάμι δεν κάτσει μαζί μας, αν δεν φάει μαζί μας και δεν μείνει μαζί μας τότε ούτε εγώ θα τραγουδήσω. Έτσι ήταν τότε τα πράγματα. Αλλά αν το καλοσκεφτείς και ο Φρανκ Σινάτρα τζαζ τραγουδιστής ήταν.

Επομένως τότε όλοι οι καλλιτέχνες της τζαζ είχαν ευθυγραμμιστεί με το κίνημα των ίσων πολιτικών και κοινωνικών δικαιωμάτων. Το κίνημα στο οποίο πρωτοστατούσε και ο Martin Luther King. Δυστυχώς εγώ δεν το πρόλαβα αυτό αν και οι παππούδες μου συμμετείχαν σε αυτό το κίνημα και πολέμησαν για μια σειρά από σημαντικά ζητήματα. Η δεκαετίες του 1930, 1940 και 1950 εδραίωσαν αυτούς τους αγώνες.

Alex Foster 11 Alex Foster 12

Στην τζαζ σκηνή είχαμε και περιπτώσεις πολιτικών στίχων;
Μπορώ να σου δώσω ένα πολύ καλό παράδειγμα γιατί τώρα συμμετέχω σε μια ορχήστρα που τιμάει την ζωή και το έργο του Charles Mingus. Εκείνος είχε πάρα πολλά τραγούδια που αναφέρονταν στην φυλετική ανισότητα. «Name of the Fathers», «Don’t let it happen here». Επομένως φυσικά και υπάρχουν τέτοια τραγούδια. Πολλοί από τους τζαζ καλλιτέχνες μπορεί να μην συμμετείχαν σε πορείες και οδομαχίες αλλά έκαναν μια μουσική που προέτρεπε τους ανθρώπους στο να σκεφτούν.

http://youtu.be/ofs_rXM4EYg

Η τζαζ σήμερα;
Κατά την γνώμη μου η τζαζ σαν μια πρωτοποριακή μορφή τέχνης έχει λίγο πολύ σταματήσει να υφίσταται. Κάπου στα τέλη του 1970 έφτασε στο τέλος της ως μουσική πρωτοπορία. Σιγά σιγά. Είχε να κάνει και με την οικονομία της μουσικής αγοράς. Δεν ήθελε άλλο ρεπερτόριο, άλλη παραγωγή μουσικής. Τώρα φυσικά μπορεί και να μπαίνουμε σε μια εποχή που αυτό αλλάζει. Εννοώ αυτή η στασιμότητα. Γιατί τα τελευταία 30 χρόνια η τζαζ δεν είναι τίποτε άλλο από αναπαραγωγή.

Μίλησε μου για την non-project μπάντα.
Το ξεκινήσαμε με την Claudia περίπου 9 χρόνια πριν όταν και γνωριστήκαμε στη Μύκονο. Εντελώς τυχαία σε ένα πάρτι εκείνη έπαιζε ένα Dj-set και εγώ πήρα το σαξόφωνο μου και την συνόδεψα μέχρι τα ξημερώματα. Τρελή νύχτα. Τζαμάραμε από το απόγευμα. Από τότε -και επειδή ήδη πίστευα ότι θα υπάρξει μια εξέλιξη στην μουσική με τους DJ’s – είπα ότι θα ήταν πολύ ωραίο να στήσουμε μια τέτοια φάση. Επομένως το κρατήσαμε στο μυαλό μας και για κάποια χρόνια το λέγαμε χωρίς να κάνουμε συγκεκριμένες ενέργειες. Κάναμε διάφορα αντίστοιχα live και sets των περίπου 40 λεπτών. Είπαμε να προσθέσουμε και άλλα όργανα (μια κιθάρα), και έναν δημιουργικό άνθρωπο έναν recording engineer. Και αυτό μας έκανε ομάδα. Κάναμε ένα δικό μου τραγούδι πρώτα και μετά άλλα. Επειδή βέβαια οι άνθρωποι και οι μουσικοί έχουν ανάγκες και καλό θα ήταν να πληρώνονται γι’ αυτό που κάνουν. Όλοι έχουν τις ανάγκες τους, τα έξοδά τους και πρέπει και να ζήσουν. Μας ήρθε λοιπόν η ιδέα να κάνουμε ένα kickstarter, ένα promo. Πήγε πολύ καλά αυτό. Τώρα γράφουμε ένα δίσκο. Σε γενικές γραμμές το όλο project είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα ιδέα.

Alex Foster 9

O αγαπημένος σου τζαζ artist;
Ε νομίζω είναι ο Miles Davis. Και το λέω αυτό κάθε φορά που τον ακούω. Είχα την τύχει να παίξω και στην τελευταία του live ηχογράφηση στο live in Montreau το 1992 μαζί με τον Quincy Jones. Λίγο καιρό μετά πέθανε. Ήταν σχετικά νέος αλλά σε αριθμούς τζαζ πρέπει να προσθέτεις πάντα άλλα 100 χρόνια απ’ την πραγματική σου ηλικία εξαιτίας του lifestyle. Ήταν ο αγαπημένος μου τζαζ μουσικός μακράν.

Πιστεύεις στον θεό;
Ναι. Δεν είμαι χριστιανός αλλά πιστεύω. Βέβαια δεν είμαι της οργανωμένης εκκλησίας. Πιστεύω σε αυτό που λέμε μια ανώτερη δύναμη. Προσεύχομαι κιόλας αλλά όχι τόσο συχνά. Έχω παρατηρήσει ότι όταν προσεύχομαι μου συμβαίνουν καλά πράγματα.

The Non Project

Κείμενο: Κωστής Πιερίδης
Φωτογραφίες: Αλέξανδρος Ακρίβος