H Luna Stoner των Puta Volcano σε μια «γυναικεία» κουβέντα περί ισότητας, αξιοκρατίας και βίας.

 

Η Luna Stoner -κατά κόσμον Άννα Παπαθανασίου- frontwoman των Puta Volcano αλλά και μια πολλά υποσχόμενη visual artist, κινείται -λόγω του πολυσχιδούς ταλέντου της- σε ένα ευρύ καλλιτεχνικό φάσμα, κάτι που της δίνει τη δυνατότητα να παρατηρεί διαφορετικές ανθρώπινες συμπεριφορές από διαφορετικές οπτικές γωνίες. Έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, λοιπόν, η ματιά μιας γυναίκας που ενώ μουσικά κινείται στον ανδροκρατούμενο χώρο της stoner, παράλληλα διαθέτει ένστικτο αλλά και γνώσεις που μπορούν να μεταφέρουν το κλίμα από τον έναν χώρο στον άλλο, με ευφυΐα και χιούμορ. Από τον μουσικό, δηλαδή, στον εικαστικό κ.ο.κ.

 

Η έννοια της ισότητας, η αξιοκρατία και η ισοτιμία, η βία (σωματική και λεκτική) και η συνεχής της εξάπλωση καθώς και η δύναμη του ίντερνετ είναι μόνο μερικά από τα θέματα που απασχολούν έναν νέο άνθρωπο, ανεξαρτήτως φύλου -και ειδικά αυτή την περίοδο-, έτσι πάνω σε αυτό το πλαίσιο κινήθηκε και η συζήτησή μας.

 

Τι συνιστά για ’σένα ισότητα των φύλων;

Η ισότητα για εμένα εκτείνεται πέρα από το φύλο, ισότητα ανάμεσα σε γυναίκα και άντρα, ομοφυλόφιλο και straight, τεχνοκράτη και καλλιτέχνη, οικονομικά ανίσχυρο και ισχυρό. Οι ανισότητες προκύπτουν από το κακώς εννοούμενο «εγώ» που μας καθιστά ανίκανους να εξισωθούμε, και σε πιο φαλλοκρατικές μισαλλόδοξες κοινωνικές δομές πηγάζει από πατροπαράδοτη στερεοτυπική βίαιη αντιμετώπιση του «διαφορετικού». Η πατριαρχία έχει φέρει πόλεμο, οι τέχνες έχουν θηλυκή ενέργεια. Εξασκώντας κάποιες από αυτές στο βαθμό που μπορώ, διερευνώ τη θέση της γυναίκας και κατ’ επέκταση του γυναικείου σώματος και κατά πόσο μπορεί από το να δοξαστεί μέχρι και το να λεηλατηθεί. Θεωρώ ότι είναι σημαντικό να υπάρχει βήμα για γυναικείες φωνές και να καλλιεργούμε οι ίδιες την ελευθερία του λόγου και της σκέψης μας.

 

Θεωρείς ότι έχει επέλθει ουσιαστική συσπείρωση μεταξύ των γυναικών;

Όταν οι γυναίκες αποφασίζουμε να λειτουργήσουμε στα πλαίσια ομάδας, αν και δεν είναι ιδιαίτερα εγγεγραμμένο στον γενετικό μας κώδικα για κοινό σκοπό, πιστεύω πώς αυτό που προκύπτει είναι συμπαγές και καθαρό νοήματος. Προσωπικά αναφέρομαι σε καλλιτεχνικό επίπεδο συνεργασίας. Κοινωνικά έχει να κάνει με βιώματα και ιδιοσυγκρασίες, αλλά ναι, πιστεύω πως είμαστε κοντά και δεν το εννοώ απαραίτητα με μεταφεμινιστικό τρόπο. Είναι πολύ όμορφο να βλέπεις κορίτσια να συζητάνε, να γελάνε, να περνάνε όμορφα και να δημιουργούν συμμαχίες.

 

 

 

Το τελευταίο διάστημα, μέσα σε όλα, είδαν το φως αρκετά κρούσματα σεξουαλικής παρενόχλησης τα οποία παρέμεναν για χρόνια στο σκοτάδι. Ποια είναι η ρίζα του κακού κατά τη γνώμη σου και ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος να προστατεύσει μια γυναίκα την υπόσταση και την αξιοπρέπειά της; Κai όχι μόνο σε επαγγελματικό επίπεδο.

Η αλήθεια είναι πως είναι αρκετά καυτή πατάτα, σε σημείο που να επανεξετάζει κανείς τα λεγόμενά του και τα φιλτράρει προκειμένου να μην βγει από τα πολιτικώς ορθά πλαίσια και βρεθεί ξαφνικά ενάντια στο κύμα. Η στάση μου σε όλο αυτό -και δεν μιλάω για το πολύ σοβαρό ζήτημα της σεξουαλικής παρενόχλησης στο εργασιακό περιβάλλον, αλλά για τον μιντιακό θόρυβο που έχει προκύψει με αφορμή τον κύριο Weinstein, ο οποίος ήταν ο κραδασμός που έθεσε σε κίνηση μία χιονοστιβάδα αποκαλύψεων καταγγελιών-, διακατέχεται από σκεπτικισμό. Θα ήθελα να ακουστεί περισσότερο το σοβαρότατο ζήτημα του trafficking, της ενδοοικογενειακής βίας, της κλειτοριδεκτομής και μπορώ να συνεχίσω για πολύ ακόμη να αναφέρομαι σε αντίστοιχες μαύρες πληγές που βαραίνουν το γυναικείο φύλο. Αυτό το οποίο με ενοχλεί είναι ότι ο Τύπος προτιμά να στρέψει το φακό του στο λαμπερό lifestyle του Hollywood, που σαφώς και έχει θέσει σοβαρότατα ερωτήματα για το πώς λειτουργεί η βιομηχανία του θεάματος. Το θέμα είναι ότι συνέβαινε πάντα. Ας ελπίσουμε ότι ο μισογυνισμός του Trump και η ανδροκρατούμενη καλλιτεχνική συντεχνία του κινηματογράφου θα ανοίξουν τα μάτια μας και θα ανακινήσουν την γενικότερη θέση της γυναίκας. Μακάρι να προλάβουμε να δούμε μια εποχή που οι γυναίκες θα αμείβονται ισάξια με τους άντρες συναδέλφους τους και δεν θα σεξουαλικοποιούνται προκειμένου να πουλήσουν.

 

Κινείσαι σε ένα ευρύ καλλιτεχνικό φάσμα, ποιες είναι οι γενικότερες εντυπώσεις όσον αφορά το κομμάτι της αξιοκρατίας και της ισοτιμίας; Υφίστανται; Ποια ταμπού πιστεύεις ότι πρέπει να καταρριφθούν;

Πρόσφατα βγήκε μια έρευνα η οποία καταδείκνυε τα ποσοστά γυναικών καλλιτεχνών που έχουν κάνει ατομικές εκθέσεις σε σύγκριση με άντρες καλλιτέχνες, σε μεγάλους χώρους τέχνης, όπως το ΜοΜΑ, το Gugenheim κ.α. Τα αποτελέσματα ήταν τρομακτικά: κατά μέσο όρο είναι 3%, το οποίο ανέβηκε από το 0,2% και συνεχίζει να ακολουθεί ανοδική πορεία. Και πάλι όμως είναι αποκαρδιωτικό. Αν λάβουμε υπόψιν μας ότι παλιότερα οι γυναίκες δεν γίνονταν καν δεκτές σε ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα και bozart, τότε κατανοούμε κάπως την εξέλιξη. Είναι δύσκολο πεδίο για εμάς η τέχνη, αλλά έχουμε να πούμε πολλά και ο κώδικάς μας είναι αυτό που λείπει. Το μεγαλύτερο ταμπού είναι ότι η γυναίκα πρέπει να είναι νοικοκυρά και να μεγαλώνει μωρά. Καλό θα είναι να το κάνει χωρίς απωθημένα, όμως, η τέχνη δεν είναι προνόμιο, είναι εργασία και αυτό θα πρέπει και να αμείβεται και να της δίνει την ικανοποίηση του να παράγει δυνατή άποψη και να αλλάξει τα κακώς κείμενα.

 

 

Ειδικά οι εικαστικές τέχνες έχουν καταπιαστεί με όλα αυτά που αναφέρθηκαν. Υπάρχει κάποιο έργο που να ξεχωρίζεις, που να θεωρείς το μήνυμά του βαθιά ουσιαστικό;

Είναι δύσκολο να επιλέξω ανάμεσα σε τόσο σημαντικές εικαστικούς που έχουν εκφράσει πέρα από μεγάλες ιδέες και τη θέση της γυναίκας από διαφορετικές προσωπικές σκοπιές η καθεμία, μου έρχονται αυτόματα στο μυαλό οι Anna Mendieta, Kiki Smith, Louise Bourgeouis, Frida Kahlo, Virginia Wolf, Marta Argerich. Σίγουρα το έργο της Mendietta είναι βαθιά φεμινιστικό, occult και παράλληλα ακτιβιστικο-πολιτικό. Συγκεκριμένα, μια performance που έκανε το 1973 (Untitled-rape scene) με αφορμή το βιασμό και τη δολοφονία μίας συμφοιτήτριάς της στο πανεπιστημιακό κάμπους. Αργότερα είπε πως ήταν η αυτόματη αντίδραση της στην ιδέα της βίας κατά των γυναικών. Ακόμα και ο δικός της θάνατος είναι αμφιλεγόμενος, αφού πολλοί υποστηρίζουν ότι δολοφονήθηκε από τον επίσης καλλιτέχνη σύντροφό της. Στην δική μου δουλειά, τώρα, σίγουρα μπορώ να ξεχωρίσω έργα που θέτουν ερωτήματα αναφορικά με τη θέση και τη φύση της γυναίκας. Περισσότερο είναι μια προσωπική έρευνα προκειμένου να προσπαθήσω να λύσω δικές μου απορίες και κόμπους. Ένα τελευταίο έργο μου με τίτλο «Do ta pret kotsidet» που στην αρβανίτικη διάλεκτο σημαίνει «Θα σου κόψω τις κοτσίδες» ψάχνει το ρόλο της γυναίκας στην ελληνική ύπαιθρο,τη σύνδεση της με τον σύζυγο, το μοιρολόι και το κατά πόσο υπήρξε αυτόνομη και ουσιαστικά ελεύθερη.

 

Με ποιο τρόπο, πιστεύεις, θα μπορούσε η μουσική να φέρει τις γυναίκες πιο κοντά στους στόχους τους; Αν και, φυσικά, μιλάμε για μια ολόκληρη βιομηχανία. Οπότε, η σωστή ερώτηση είναι τι αλλαγές θα πρέπει να πραγματοποιηθούν στη μουσική βιομηχανία προκειμένου να αλλάξουν τα πράγματα για τις γυναίκες προς το καλύτερο;

Εξαρτάται σε τι στόχους αναφερόμαστε. Σαφώς και υπάρχουν αμέτρητες ερμηνεύτριες και μουσικοί, οι οποίες έχουν πάει την παγκόσμια μουσική -βιομηχανία και κληρονομιά- πολλά βήματα μπροστά, διεθνώς και εγχώρια. Σίγουρα είναι μοναχικό πράγμα η μουσική, τεράστια απελευθέρωση, αλλά και ευθύνη. Θέλει δυνατό στομάχι και καθαρό κεφάλι, θυσίες και αφοσίωση. Η μουσική είναι ο στόχος, αν καταφέρουμε να συνεχίσουμε την προσπάθεια το ίδιο καλά, τότε κάτι έχει κουνηθεί προς τα εμπρός.

 

Η παιδεία, η μόρφωση και ο κοινωνικός περίγυρος παίζουν σημαντικότατο ρόλο στη διάπλαση του χαρακτήρα τόσο μιας γυναίκας όσο και ενός άνδρα. Ωστόσο θα ήθελα να σταθούμε λίγο στην οικογένεια. Ποια τα λάθη στα οποία υποπίπτουν και πώς ένα νέο κορίτσι/ένας νέος άνδρας μπορεί να αποφύγει τον σχεδόν καταναγκαστικό ορισμένες φορές ετεροπροσδιορισμό; Πόσο μάλλον όταν μιλάμε για ομοφυλόφιλα ή τρανς άτομα. Που υπόκεινται τέτοια ψυχολογική, ακόμα και σωματική βία.

Η βία είναι κατακριτέα σε οποιαδήποτε μορφή της και υποδηλώνει αδυναμία και έλλειψη παιδείας. Η μόρφωση δεν είναι βασική προϋπόθεση για μια ευγενική και δίκαιη ψυχή. Δυστυχώς, οι γονείς δεν έχουν manual, είχα την τύχη να μεγαλώσω σε ένα πολύ πνευματικό και διαβασμένο σπίτι που μου έδωσε την ελευθερία να επιλέξω την ταυτότητα μου και να με ανακαλύψω από την αρχή. Σαφώς και δεν μεγάλωσα απροβλημάτιστη και απόλυτα ελεύθερη, αλλά δεν νομίζω ότι εντάσσομαι και στον μέσο όρο, οπότε είναι λίγο ανεύθυνο να εκφράσω άποψη για κάτι που δεν γνωρίζω βιωματικά. Παρ’ όλα αυτά, το μόνο που μπορώ να σκεφτώ είναι πως ενάντια στις δυσκολίες και τη βία πρέπει να σταθούμε στην πραγματική αξία της άποψής μας, και να υποστηρίξουμε τη δύναμη των όσων πιστεύουμε προωθώντας τα, κάτι δημιουργείται τότε, θέτονται βάσεις για τους επόμενους, ώστε να προσγειωθούν σε πιο μαλακό έδαφος και να το πάνε ένα βήμα παραπέρα.

 

 

Από την προσωπική σου εμπειρία, πού είναι καλύτερα να καταφεύγει ένας νέος άνθρωπος προκειμένου να αντλήσει δύναμη να συνεχίσει παρά τις αντιξοότητες, οι οποίες όλο και θα πληθαίνουν;

Η αλήθεια είναι ότι διανύουμε δύσκολες ημέρες, μήνες, κάποιοι από μας χρόνια. Υπάρχουν παιδιά που τώρα βγαίνουν στον κόσμο, υπάρχουν άλλα πιο μεγάλα παιδιά που βγήκαν και ξαναμαζεύτηκαν, απογοητεύτηκαν, και άλλα που παλεύουν την κάθε μέρα σαν να είναι η πρώτη και η τελευταία. Επίσης, υπάρχουν και άλλα που έχουν περάσει απ’ όλα τα παραπάνω στάδια. Ο τρόπος μου να προχωράω είναι έχοντας έναν στόχο μεγαλύτερο από τον εαυτό μου. Θέλω να φτιάξω κάτι που να με ελευθερώσει από το φαύλο κύκλο της νέας μας θρησκείας, του marketing, του μικροαστικού μοντέλου ζωής, δούλευε μέχρι να πεθάνεις, πλήρωσε, αγόρασε, πούλα, άρεσε. Καλώς η κακώς, είναι εντυπωμένο στον γενετικό μας κώδικα το έχειν, κατέχειν, συλλέγειν. Θέλω κάτι που να είναι πάνω απ’ όλα αυτά. Θέλω μέσα από την τέχνη μου να μάθω πώς «δουλεύουμε». Μόνο όταν κάτι είναι μεγαλύτερο από εμάς μάς παρακινεί πραγματικά. Επίσης, περιέργεια: ποτέ δεν τα έχουμε δει όλα, ειδικά όταν το πιστεύουμε, πάντα υπάρχει κάτι καλύτερο, χειρότερο ή διαφορετικό. Είναι αγώνας δρόμου να μάθουμε και να κάνουμε όσο περισσότερα μπορούμε (με αλληλοσεβασμό) ακόμα και σε ζόρικους καιρούς, πάντα ζόρικοι θα είναι, challenge accepted.

 

Πόσο εύκολο είναι να επηρεάσουν αρνητικά έναν νέο άνθρωπο τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δημιουργώντας του λανθασμένα πρότυπα και ποιον θεωρείς τον πιο υγιή τρόπο να τα διαχειρίζεται κανείς;

Είναι οργανικό κομμάτι της κοινωνίας μας, της υφηλίου πλέον. Βέβαια, πριν από λίγες ημέρες ένας από του ιδρυτές και επικεφαλής του Facebook παραδέχτηκε ότι ο βασικός άξονας επάνω στον οποίο κινήθηκαν για να να στήσουν την πλατφόρμα ήταν η ανθρώπινη ανασφάλεια και ο φόβος της κοινωνικής απόρριψης, λέγοντας ότι αποσκοπούσαν στο να δημιουργήσουν κάτι βαριά εθιστικό. Μπορεί σε κάποιες δεκαετίες να τα αναπολούμε ως ορόσημα ρομαντικών εποχών. Αυτό που εμείς θα βιώνουμε τότε ως δυστοπικό ίσως να αποτελεί την ουδέτερη τεχνολογική καθημερινότητα των μελλοντικών ομολόγων μας. Όλα με μέτρο, υγιής σχέση με τον εαυτό και τους γύρω, η αφή ας μην περιορίζεται στο πληκτρολόγιο και η όραση σε μια οθόνη. Όλα σε σωστές αναλογίες και για το σκοπό που εξυπηρετούν.

 

Γιατί πιστεύεις υπάρχει αυτή η έντονη και συνεχής επιθυμία να μοιράζεται κάποιος κάθε του προσωπική στιγμή με ανατριχιαστικές λεπτομέρειες σε ιντερνετικές πλατφόρμες όπως το Facebook και το Instagram; Πέρα από τη μοναξιά.

Παλιότερα υπήρχε η τάση του να ξεχωρίζεις. Στην μουσική των ’80s και των ’90s, για παράδειγμα, το punk κίνημα, αλλά και πολλά άλλα. Πλέον επικρατεί ομογενοποίηση, όλοι είμαστε ίδιοι, αλλά αισθητά όχι ίσοι. Έχουμε περιπέσει σε οξύμωρο σχήμα, θέλουμε να μοιάζουμε αλλά και να τραβήξουμε την προσοχή την ίδια στιγμή. Επίσης υπάρχει στη διάθεση όλων μας από ένα μικρό προσωπικό βήμα να εκθέσουμε τα πάντα, να καταγράψουμε την ίδια μας την ύπαρξη. Από τη μία πλευρά έχει ενδιαφέρον ανθρωπολογικό, κοινωνιολογικό, αποθηκεύουμε τις μνήμες μας, τις εμπειρίες μας και τις απόψεις μας ως data, από τη άλλη, ωστόσο, ο ωκεανός είναι πλέον ατελείωτος. Πρέπει να θυμόμαστε την ευθύνη που φέρει ο λόγος και η εικόνα μας, ακόμα και ηλεκτρονικά διατυπωμένα. Είμαστε σαν αιώνιοι έφηβοι που ανακαλύπτουν και εφευρίσκουν τον εαυτό τους, ελαφρώς αυτιστικά. Daydream nation.

 

 

Σε επηρεάζει ο τρόπος που κάποιος χρησιμοποιεί αυτές τις πλατφόρμες είτε είναι γνωστός, είτε φίλος, είτε κάποιος καλλιτέχνης, ενδεχομένως, που θαυμάζεις; Εννοώ τη γνώμη σου σχέση με αυτούς.

Όχι, θα ήθελα να μείνω έξω από την κατηγορία stalker σε όποιο επίπεδο, προτιμώ το παράγωγο του νου, τη μουσική, την άποψη, την χειρονομία. Αν κάποιος έχει ήδη δημόσιο βήμα με όποια ιδιότητα του πέφτει στα πεδία των ενδιαφερόντων μου θα προτιμούσα να έρχομαι σε απευθείας επαφή και τριβή με το προϊόν του. Σε επίπεδο διαπροσωπικών σχέσεων τώρα, και πάλι δεν θέλω να ακυρώσω τον παραπάνω όρο, μου αρέσει η δια ζώσης επικοινωνία και επαφή. Αν κάποιος επιλέγει να δημιουργεί ένα avatar προκειμένου να τον εκπροσωπήσει διαδυκτιακά του εύχομαι να μην τον καταναλώσει.

 

 

www.facebook.com/Papathanasiou

Puta Volcano: https://www.facebook.com/putavolcanoband/

vimeo: https://vimeo.com/annapapathanasiou

soundcloud: https://soundcloud.com/luna-stoner

 

Φωτογραφίες: George Kanis