Μια φορά και έναν καιρό, ο Κωνσταντής σπούδασε ηθοποιός και διοίκηση ανθρώπινου δυναμικού και η Αγγελική, στην πρώτη της ζωή (όπως αποκαλούν οι περισσότεροι κουκλοπαίκτες την ζωή τους πριν το κουκλοθέατρο) ήταν γραφίστρια. Μετά είπαν «φτου ξελευτερία» και απέκτησαν μια σχέση ζωής με το κουκλοθέατρο. Παίζουν εδώ και δέκα χρόνια μαζί. Όση ώρα ήμασταν μαζί τους στο μικρό τους εργαστήριο, δεν μπορούσαμε να σταματήσουμε να γελάμε. Γιατί στην συζήτηση πετάγονταν συνέχεια ο Φτου, ο Μπακ, ο Μουρμούρης και η Δουλειά. Και είχαν άποψη για όλα. Κούκλες σου λέει μετά.

Ftou Kseleuteria 13

Καθένας έχει την δική του αστεία ιστορία σχετικά με το κουκλοθέατρο και το πώς ξεκίνησαν όλα. «Εγώ ήθελα από πάντα να είμαι γραφίστρια αλλά μου άρεσε πολύ και το θέατρο και ήθελα να ασχοληθώ και με αυτό» εξηγεί η Αγγελική. Μια μέρα είδα ένα κτίριο που θύμιζε κατάληψη. Και μου έκανε εντύπωση. Μπήκα μέσα τυχαία και από περιέργεια. Ήταν ένα εργαστήριο κουκλοθέατρου. Κουβεντιάσαμε με τον μετέπειτα δάσκαλό μου και μετά, κατάλαβα ότι ήταν ένας δρόμος που δεν είχε γυρισμό». «Εγώ αφηγούμουν παραμύθια στο Ζάππειο σε κάτι εκδηλώσεις του δήμου Αθηναίων» λέει ο Κωνσταντής. «Έλεγα παραμύθια και η Αγγελική έκανε ένα εργαστήριο κατασκευής για παιδιά. Γνωριστήκαμε, κάναμε και λίγο παρέα και μετά ξεκινήσαμε το φτου ξελευτερία».

Το πιο διασκεδαστικό κομμάτι είναι να παίζουν από ότι μας λένε. Και αυτό φάνηκε γιατί παίζουν ακόμα και εκτός σκηνής. Βασικά, μάλλον παίζουν συνέχεια. «Όλη μας η χαρά είναι εκεί. Ακόμα και βρεγμένη να είναι η κούκλα και να μην έχει στεγνώσει η μπογιά, εμείς θέλουμε να παίξουμε» λέει η Αγγελική. «Παίζουμε την κοκκινοσκουφίτσα εδώ και δέκα χρόνια. Αλλάζουμε συνέχεια την παράσταση. Ποτέ δεν είναι το ίδιο. Πάντα κάτι αλλάζει».

«Με την Αγγελική είχαμε μεγάλη ευκολία στο να αυτοσχεδιάσουμε» εξηγεί ο Κωνσταντής. «Χωρίς πολύ δουλειά είχαμε μια συμφωνία στο πώς μιλάμε στο κοινό, τι έχει πλάκα, τι δεν έχει. Τα περισσότερα προκύπτουν εκείνη την ώρα. Οτιδήποτε συμβεί εκείνη την ώρα, το εκμεταλλευόμαστε μέσα στην παράσταση. Εγώ είμαι αφηγητής με την κιθάρα μου και η Αγγελική είναι με τις κούκλες». «Είναι σαν να γεννάει το παραμύθι εκείνη την ώρα αλλά το παραμύθι κάθε φορά δεν τον αφήνει να το πει» λέει γελώντας η Αγγελική. «Τον μπερδεύει μια κούκλα ή του το χαλάει. Αυτό είναι το μοτίβο μας».

Ftou Kseleuteria 12

Ο Κωνσταντής μας αναλύει πώς κρατάει μια παράσταση ζωντανή και αστεία μέχρι και το τελευταίο λεπτό. «Γενικά αυτό που κάνει τις παραστάσεις διαδραστικές είναι το γεγονός ότι υπάρχει επικοινωνία. Το θέμα είναι αυτός που είναι στην σκηνή να απευθύνεται σε αυτόν που είναι από κάτω. Εμείς αυτό το φτάνουμε στα άκρα, στα τέρματα. Φτάνουμε σε σημείο να αλλάζει όλη η ιστορία αν οι από κάτω πουν κάτι που δεν περιμέναμε να πουν. Δεν λέμε την ιστορία επειδή πρέπει να την πούμε. Όταν τα παιδιά φοβούνται στην ιδέα του λύκου, τον παρουσιάζουμε αλλιώς. Λέει ας πούμε ο λύκος «α, κάτι έπαθα δεν θα βγω». Η ιστορία θα ειπωθεί, υπάρχει κάποιος σκελετός, αλλά πάντα αλλάζει. Ανάλογα και με το κοινό. Αν είναι προνήπια ή αν παίζουμε σε ένα ρακάδικο το βράδυ, αλλάζει η παράσταση».

«Του κάνω συνέχεια λαμογιές» λέει γελώντας η Αγγελική. «Δεν έχουμε ατάκα. Η μουσική είναι ζωντανή οπότε όσες φορές κάποιος κάνει κάτι λάθος , είναι πολύ ζωντανό και αυθόρμητο αυτό που θα γίνει. Αν δεν είναι ζωντανό, δεν μπορείς και να το περάσεις στα παιδιά. Αν κάποιος πει «θέλω να κάνω πιπί» την ώρα της παράστασης, λέμε «ωπ, θέλει να κάνει πιπί. Μισό να πάει». Φυσικά δεν σταματάμε την παράσταση, αλλά όταν γυρίσει του λέμε «μην ανησυχείς, δεν έχασες και τίποτα». Το κόλπο είναι να παίρνεις ένα παραμύθι που ξέρουν τα παιδιά και να τους το πειράζεις. Αν το παραμύθι δεν το ξέρουν, δεν το πειράζεις γιατί πρέπει να τους το πεις να το μάθουν. Μπαίνεις όμως σιγά σιγά στο παραμύθι. Ο Κωνσταντής παθαίνει ας πούμε αμνησία και το παίρνουμε από την αρχή. Πώς είναι η θάλασσα, πώς είναι τα ψάρια και πλέκουμε μαζί το παραμύθι για να το μάθουν και τα παιδιά και να φαίνεται πως το κατασκευάζουμε μαζί εκείνη την ώρα. Ουσιαστικά, μαζί το κατασκευάζουμε, το πλάθουμε».

Ftou Kseleuteria 08 Ftou Kseleuteria 07

Η Αγγελική και ο Κωνσταντής είναι στο κουκλοθέατρο εδώ και δέκα χρόνια και οι διαφορές στις γενιές και στα παιδιά είναι προφανείς. «Τα παιδιά αλλάζουν, αλλάζουμε και εμείς. Οι διαφορές πάντα είναι επαρχία-Αθήνα, Βόρεια προάστια-Δυτικά προάστια, δουλεμένα-αδούλευτα παιδιά. Δουλεμένα είναι τα παιδιά που μπορούν πιο εύκολα να παρακολουθήσουν την ιστορία, να τα ενδιαφέρει, να την καταλάβουν. Υπάρχουν παιδιά με πολύ αυστηρά όρια που δεν μπορούν να «μπουν» στην ιστορία γιατί είναι σε πολύ αυστηρό κλοιό. Βέβαια, αυτό δεν σημαίνει πως τα παιδιά που δεν έχουν όρια είναι δουλεμένα. Πάντα χρειάζονται κάποια όρια. Απλά, όλα με μέτρο».

Τα παραμύθια που παίζει το «φτου ξελευτερία» είναι και παραδοσιακά πολύ γνωστά και όχι τόσο γνωστά. «Βρήκαμε ένα λευκαδίτικο-αρμένικο παραμύθι και αποφασίσαμε να το παίξουμε. Δεν ξέρουμε πώς ταξίδεψε αλλά είναι ολόιδιο και στην Λευκάδα και στην Αρμενία και είναι πολύ ενδιαφέρον. Η Αγγελική γράφει παραμύθια, έχουμε και μια χριστουγεννιάτικη ιστορία δική μας» εξηγεί ο Κωνσταντής. «Πάντα βέβαια διαλέγουμε τα παραμύθια που θα παίξουμε με βάση την αισθητική και το γούστο μας για τα πράγματα» προσθέτει η Αγγελική.

Μεγάλος μύθος είναι ότι δεν πρέπει να κοιμούνται τα παιδιά στο τέλος της παράστασης. «Μπράβο! Παραμύθι είναι! Πρέπει να κοιμούνται. Αν θέλουν να κοιμούνται, καλά κάνουν. Αν θέλουν να ξαπλώσουν, καλά κάνουν. Αυτή είναι η χρήση του παραμυθιού. Να σε κάνει να ταξιδέψεις, να σε κάνει να φανταστείς».

Ftou Kseleuteria 01 Ftou Kseleuteria 05 Ftou Kseleuteria 06

Ο Κωνσταντής και η Αγγελική παίζουν παντού. Σε σχολεία, νηπιαγωγεία, δήμους , υπόγεια, ανώγεια, πάρτι. «Αφού παίζουμε σε πολλά διαφορετικά κοινά, λογικό είναι να αλλάζει και η ιστορία. Παίζουμε σε άτομα με βαριά νοητική στέρηση, με δυσπλασίες. Είναι η ίδια παράσταση αλλά το τι κάνεις εκεί κάθε φορά είναι άλλο πράγμα. Αυτό είναι και η χαρά μας. Το ότι αλλάζουμε συνέχεια».

«Το καλύτερο πράγμα είναι να κάτσεις όσο πιο κοντά γίνεται με το παιδί όταν είσαι γονιός» εξηγεί ο Κωνσταντής. «Όταν είσαι γονιός, θα γελάσει το παιδί, θα πεις «α, του φάνηκε αστείο». Το παιδί που θα ακούσει τον γονιό να γελάει, θα γελάσει σίγουρα και θα κάτσει και να σκεφτεί το αστείο. Να σκεφτεί γιατί γέλασε».

Η δουλειά των παιδιών ακούγεται τέλεια και ζηλεύω λίγο. «Περνάμε υπέροχα γιατί περνάμε υπέροχα στην παράσταση. Όταν η παράσταση πάει τέλεια, είμαστε τέλεια. Όμως και χάλια να πάει, έχουμε ιδρώσει, έχουμε προσπαθήσει, έχουμε δώσει τον καλύτερό μας εαυτό. Έχουμε προσφέρει. Οτιδήποτε και αν είναι αυτό που έχουμε προσφέρει. Έχουμε προσφέρει στον από κάτω. Και αυτό είναι που μετράει».

Ftou Kseleuteria 14

Πληροφορίες για τις παραστάσεις των «Φτου ξελευτερία» θα βρεις εδώ. http://omadaftouxelefteria.blogspot.gr/

Κείμενο: Μαίρη Βαμβακά
Φωτογραφίες: Αλέξανδρος Ακρίβος