Ο Αποστόλης Αρτινός επιμελείται την έκθεση «Ελάχιστη Δομή» που ξεκινά στο Ρομάντσο τον Νοέμβρη. Η έκθεση θα επιχειρήσει να διερευνήσει το αμφιλεγόμενο ίχνος της καλύβας. Ο Αποστόλης μας μίλησε για την καλύβα,  την Αθήνα, την αρχιτεκτονική της Αθήνας και τους στόχους της έκθεσης.

Ο Αποστόλης ξεκίνησε με την συγγραφή βιβλίων. «Η γραφή είναι το σημείο εκκίνησης μου. Οι επιμέλειες εκθέσεων ήρθαν σχετικά πρόσφατα και από μια πίστη που έχω στους καλλιτέχνες και στα έργα τους. Κυρίως στα δεύτερα…».

Η καλύβα είναι το επίκεντρο και το σημείο αναφοράς της έκθεσης. «Η καλύβα είναι από τα αγαπημένα μου θέματα. Είναι ένας τόπος μόνωσης και περισυλλογής στο περιθώριο του κόσμου. Μικρός μου άρεσε να τρυπώνω και να φωλιάζω στις ντουλάπες της μητέρας μου, να κρύβομαι κάτω απ’ το τραπέζι της κουζίνας. Η καλύβα μου τώρα είναι το διαμέρισμά μου. Ήθελα λοιπόν μ’ αυτή την έκθεση να αναδείξω ένα ίχνος του «κατοικείν» που θα εκκινεί από αυτόν τον διεστραμμένο ψυχισμό του ανθρώπου, από το καταγωγικό πεδίο μιας απωθημένης ανάμνησης, της πιο βαθιάς του ανάμνησης. Ένα ίχνος κατοίκησης που είναι πέραν του κόσμου, μια ετεροτοπική συνθήκη ζωής. Η καλύβα βρίσκεται μέσα στο δάσος, στην όχθη μιας λίμνης, στην άκρη ενός γκρεμού, πάντα σε μια ακρώρεια του κόσμου».

Apostolis Artinos 03 +á+¼++++-é +ö-ü+¦+¦-Ä+++¦-é

Ο Αποστόλης έκανε μια ιστορική αναδρομή στην καλύβα και στον τρόπο με τον οποίο αυτή παρουσιάζεται στην έκθεση. «Στα έργα της έκθεσης αλλά και στα κείμενα του καταλόγου, που συμμετέχουν ενεργά στην έκθεση, η Καλύβα προσεγγίζεται από όλες τις δυνατές της πλευρές. Υπάρχουν πολλές αναφορές στην αρχετυπική καλύβα του αββά Marc-Antoine Laugier, όπως και στην καλύβα του Heidegger, αλλά και του Le Corbusier. Πολλά έργα εμπνέονται από την ποιητική του χώρου, από μια μπασελαριανή ατμόσφαιρα που εγγράφει το «κατοικείν» στις συνθήκες της ποιητικής του ονειροπόλησης. Οι καλλιτέχνες είναι εκπαιδευμένοι σε αυτή την βυθομέτρηση των πραγμάτων, στην ανίχνευση της μυστικής τους πλευράς. Οι αρχιτέκτονες της έκθεσης είναι αυτοί που προσεγγίζουν το ζήτημα σε μια πιο «αντικειμενική» συνθήκη.

Στόχος της έκθεσης είναι να εκτεθεί αυτή η μυστική εμπειρία του «κατοικώ», οι χωρικές της συντεταγμένες» εξηγεί ο Αποστόλης. «Μια συναισθηματική κατά βάσιν εμπειρία που διεγείρει την επιθυμία και ιχνογραφεί την συγκίνηση. Αυτή η χωροθεσία του ανθρώπινου ψυχισμού, το υλικό του περίβλημα, μια ύλη του Πραγματικού που εξαντλείται και πάλι δεν διατίθεται. Η καλύβα στα περισσότερα έργα είναι μια ρημαγμένη, εξαντλημένη δομή και γι’ αυτό είναι μια ζωή διαθέσιμη στην αναμνημόνευσή της».

Αναρωτιέμαι αν η σύγχρονη αρχιτεκτονική είναι πιο πρακτική ή αν απλώς υπονομεύεται στην προσπάθειά της να ξεχωρίσει. «Πιστεύω στην πρόοδο του ανθρώπου. Μέσα στην ιστορία, ο άνθρωπος έχει καταφέρει να επεκτείνει και να καλυτερεύσει την ζωή του. Η ζωή σε ένα σύγχρονο σπίτι είναι πολύ πιο ανθρώπινη από ότι σε ένα νεοκλασσικό, για παράδειγμα.  Η καλύβα δεν είναι, στη δική μου τουλάχιστον σκέψη, τόσο μια παραδοσιακή αρχιτεκτονική, όσο ένα νόημα κατοίκησης που μπορεί να υπηρετηθεί και μέσα από σύγχρονες φόρμες. Ο Heidegger για παράδειγμα, που έγραφε μέσα από την καλύβα του στον Μέλανα Δρυμό, δεν μας καλούσε σε μια επιστροφή, αλλά σε μια επικαιροποίηση της αλήθειας του «κατοικώ», για έναν τρόπο ζωής  ενδιάθετο σε διάφορες φόρμες».

Apostolis Artinos 01 +æ+++¡+++¦+++¦-ü++-é +á+¦-Ç+¦+++¦+++¦-â+»++-à +Æ+¦++-Ä++++-é

Μιλήσαμε για την Αθήνα και για το κατά πόσο είναι αρχιτεκτονικά ανταγωνιστική συγκριτικά με άλλες μεγαλουπόλεις. «Η Αθήνα ήταν και θα είναι πάντα μια επαρχία του Νότου. Δεν είναι δίκαιο να την συγκρίνουμε με προηγμένες μεγαλουπόλεις του δυτικού κόσμου που δεν έχει να μοιραστεί σχεδόν τίποτε μαζί τους. Όταν για παράδειγμα το Παρίσι ήταν μια αυτοκρατορική πρωτεύουσα, η Αθήνα ήταν ένας βοσκότοπος και γι’ αυτό μια πόλη που στερείται τώρα αστικής κουλτούρας, τι είδους σύγκριση να γίνει λοιπόν; Δεν χρειάζεται ανταγωνισμός, χρειάζεται όμως να είναι αγωνιστική με τον πραγματικό της εαυτό και με τις καταδικές της ανάγκες».

Ο Αποστόλης θεωρεί πως η Αθήνα έχει όμορφη αρχιτεκτονική αλλά από ό,τι κατάλαβα, δεν του αρέσει καθόλου η Πλάκα. «Η Αθήνα δεν στερείται ωραίας αρχιτεκτονικής, στερείται πεζοδρομίων. Αν έπρεπε να συμβουλεύσω κάποιον για το τι πρέπει να δει στην Αθήνα, θα τον πήγαινα στο Κολωνάκι και στην Κυψέλη, για να δει σπουδαία κτήρια του αθηναϊκού μοντερνισμού, κτήρια που δεν έχουν να ζηλέψουν τίποτε από τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά και θα τον προέτρεπα επίσης να αποφύγει οπωσδήποτε την Πλάκα».

«Ελάχιστη Δομή», Ρομάντσο, Αναξαγόρα 3-5, Αθήνα. Εγκαίνια έκθεσης: Τρίτη 4 Νοεμβρίου 2014, 20.00. Διάρκεια έκθεσης: Τρίτη 4 Νοεμβρίου – Πέμπτη 13 Νοεμβρίου 2014. Ώρες λειτουργίας: 17.00 -21.00. Είσοδος ελεύθερη.

Apostolis Artinos 04 OLYMPUS DIGITAL CAMERA +æ+++¦+++¦+¦+¦-Ä-ä++-é +ö+++++«-ä-ü++-é +ò-å+¡+++¦++++-à

Κείμενο: Μαίρη Βαμβακά
Φωτογραφίες: Αλέξανδρος Ακρίβος, Αρχείο έκθεσης «Ελάχιστη δομή»