Γεννήθηκε στο Διδυμότειχο, μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη και σπούδασε οικονομικά στις ΗΠΑ. Όμως, πριν από λίγα χρόνια, άφησε την δουλειά της στον τομέα των χρηματοοικονομικών επενδύσεων για να αφοσιωθεί στην τέχνη της αφήγησης. Λατρεύει τις διαδρομές στην πόλη, προκειμένου να είναι εκεί και να ακούει την ζωή. Με την συγγραφέα και σεναριογράφο Κάλλια Παπαδάκη συναντηθήκαμε στο σπίτι της στο Θησείο. Μια πολύ όμορφη περιοχή, που σου χαρίζει την ηρεμία της απομόνωσης αλλά και την δυνατότητα να βρεθείς στα μονοπάτια της έμπνευσης. Καθ’ όλη την διάρκεια της συνέντευξης ακούγαμε να περνούν τα τρένα του ηλεκτρικού, σαν να σου υπενθύμιζαν, ότι δεν είναι τίποτα άλλο η ζωή παρά ένα τρένο, που επιλέγουμε να μπούμε ή όχι, κάνοντας με αυτό τον τρόπο, αυτό που πραγματικά θέλουμε.

Η κρίση που ζούμε μας οδηγεί πίσω ή μπροστά; Ευνοεί τις ξεχωριστές φωνές ή την απόλυτη σιωπή;
Νομίζω μόνο μπροστά, γιατί δεν θα υπάρχει λόγος να γράφουμε ή να ζούμε. Όλη η έννοια της δημιουργίας συμβαίνει και υπάρχει μέσα από την κρίση. Κρίνουμε τους άλλους, την ζωή που κάνουμε, άρα μια γενικευμένη κρίση θα μας έκανε να αναθεωρήσουμε όλες τις αξίες μέχρι τώρα. Προέρχομαι και από τον χώρο των οικονομικών και πιστεύω ότι κάθε κρίση μόνο σε καλό μπορεί να βγει. Επίσης, για το δεύτερο σκέλος της ερώτησης σου, ευνοούνται αυτοί που ζουν μες στην σιωπή γιατί πρέπει επιτέλους να ορθώσουν φωνή για κάτι.

2

Ποια είναι τα μυστικά για να μυηθεί κάποιος στην τέχνη της αφήγησης;
Δεν υπάρχουν μυστικά. Ο καθένας ξεκινάει ψηλαφώντας τα πράγματα, δοκιμάζοντας και θέλοντας μια ανάγκη για επικοινωνία. Οι περισσότεροι, όπως και εγώ, γράφουμε από την παιδική μας ηλικία. Ξεκίνησα να γράφω για να επικοινωνήσω ιστορίες στους συμμαθητές μου, να τους κάνω να γελάσουν και ήταν ένας τρόπος να μην παρακολουθώ μαθήματα που βαριόμουν τρομερά. Έπρεπε να γεμίσω εκείνες τις ώρες με κάτι το οποίο αποτύπωνε την δική μου προσωπικότητα και όταν αυτοί γελούσαν και περνούσαν καλά, έβρισκα χίλιους δύο λόγους για να μην παρακολουθώ. Νομίζω ότι πέρασα όλα τα γυμνασιακά χρόνια, ονειροπολώντας και φτιάχνοντας ιστορίες.

Τι κάνει έναν άνθρωπο να γράφει, είναι αποτέλεσμα μιας βαθύτερης εσωτερικής ανάγκης;
Είναι σχεδόν σαν ένστικτο επιβίωσης, ότι χωρίς την γραφή δεν μπορείς να συνεχίσεις. Ένας είδος ψυχοθεραπείας και ψυχανάλυσης. Άλλοι παίζουνε μουσική, γεμίζουνε τον ελεύθερο χρόνο τους διαβάζοντας βιβλία-και αυτό είναι μέρος βέβαια της γραφής-θεωρώ ότι θα ήμουν μισός άνθρωπος αν δεν έγραφα.

Προτιμάς το τέλος ή την αρχή;
Θα έλεγα ότι προτιμώ το τέλος για να βιώσω την θλίψη που φέρνει, ώστε να κάνω μια νέα αρχή. Και η ταινία που κάναμε με την Πέννυ (Παναγιωτοπούλου), το «September», έχει να κάνει με αυτό, ότι κάθε τέλος είναι και μια αρχή. Όσο επώδυνο και να είναι ένα τέλος, είναι ένα μεταβατικό και μεταφυσικό στάδιο, μας ανδρώνει, μας κάνει περισσότερο ανθρώπους. Αν δεν νιώσουμε πόνο δεν μπορούμε και να συμπονέσουμε.

1

Η φαντασία λειτουργεί καλύτερα στο φως ή στο σκοτάδι;
Η πρώτη μου απάντηση θα ήταν στο σκοτάδι, αλλά νομίζω ότι λειτουργεί καλύτερα στο φως. Το σκοτάδι πολλές φορές ωραιοποιεί τα πράγματα ή τους δίνει μια βαθιά θλίψη, άρα τα υπερμεγεθύνει. Το φως μας ξεγυμνώνει, οπότε μας φέρνει πιο κοντά σε αυτό που είμαστε πραγματικά.

Αν σου έλεγα να διαλέξεις ανάμεσα σε αυτούς που φοβούνται να δοκιμάσουν και σε εκείνους που φοβούνται ότι θα πετύχει, τι θα επέλεγες;
Νομίζω ότι ανήκω σε αυτούς που φοβούνται ότι θα πετύχει. Είμαι παρορμητικός άνθρωπος, μου αρέσει να δοκιμάζω, με αποτέλεσμα όμως πολλές φορές να μην συνειδητοποιείς τι απόφαση έχεις πάρει. Πάντα σκέφτομαι και δρω με την θετική θέαση των πραγμάτων, ότι όλα θα έχουν ένα αίσιο τέλος. Εξαρτάται βέβαια και τι θα δοκιμάσεις, τις συνέπειες του έρωτα, ενός λάθους, αν και θεωρώ ότι ευχόμαστε περισσότερο να γίνουν τα πράγματα που ξέρουμε ότι θα ζήσουμε.

Γιατί οι περισσότεροι άνθρωποι υπακούουν στα ‘θέλω’ των άλλων και όχι στα δικά τους;
Ίσως γιατί φοβούνται τα δικά τους θέλω. Είναι πιο εύκολο να ακολουθείς κάποιον, παρά να έχεις την δική σου φωνή και να σε ακολουθούν οι υπόλοιποι. Έχει να κάνει με την ευθυνοφοβία που έχουμε σαν άνθρωποι, δεν αναλαμβάνουμε τις ευθύνες μας, άρα είναι πιο εύκολο να κατηγορούμε τους άλλους για τα λάθη τους παρά να μας κατηγορούν για τα δικά μας.

Μπορεί να υπάρξει ιδανική αγάπη ή ο εγωισμός μας θα είναι πάντα στο τέλος ο μόνος νικητής;
Θα ήθελα να πιστεύω ότι υπάρχει ιδανική αγάπη, αλλά δυστυχώς ο εγωισμός υπερισχύει πάντα. Όλοι τείνουμε προς την ιδανική αγάπη αλλά όπως λέει και ο Χόμπς, ο άνθρωπος είναι ένα αγρίμι που πρέπει να το τιθασεύσουμε. Αν κάτι έκανε η Αναγέννηση και ο διαφωτισμός ήταν να βγάλουν τα ορμέμφυτα, τον εγωισμό και να τα τιθασεύσουν, αλλά πάντα ξαναγυρνάμε στις ρίζες μας.

7

Η ομορφιά του έρωτα βρίσκεται σε αυτά που προσφέρουμε ή σε αυτά που παίρνουμε;
Νομίζω ότι ο έρωτας είναι ‘δούναι και λαβείν’. Ο έρωτας αναγκαστικά θέλει και τα δύο, αλλιώς είναι κάτι λειψό. Είναι υποταγή και συνάμα να ορθώνεις το ανάστημα σου, είναι μια συνεχής ροή πραγμάτων, διαφορετικά είναι κάτι μονοσήμαντο και μονόπλευρο. Είναι μια μάχη που πραγματώνεται το σύνολο μέσα από την συνύπαρξη δύο ανθρώπων.

Τι είναι η μοναξιά; Ανεξαρτησία ή φόβος για την ζωή;
Θα έλεγα φόβος για την ζωή, γιατί η ανεξαρτησία έχει να κάνει με την μοναχικότητα. Κλεινόμαστε σε ένα καβούκι μας που είναι δοκιμασμένο, δεν βγαίνουμε έξω από τα όρια μας ώστε να δούμε το καινούργιο. Η μοναχικότητα είναι κάτι βαρύ, να έχεις υπερβεί τα όρια και να μπορείς να μείνεις στο τόσο λίγο, που εσύ ο ίδιος έχεις ορίσει.

Τι ρόλο παίζει ο χρόνος στην ζωή σου;
Βάζει τα πράγματα στην θέση τους. Όσο μεγαλώνουμε τόσο καταλαβαίνουμε την περατότητα του. Αναθεωρούμε καταστάσεις, νομίζουμε πάντα ότι έχουμε όλο το χρόνο μπροστά  μας, αλλά όλα είναι θέμα διάθεσης. Για εμάς που έχουμε σπουδάσει οικονομικά και μαθηματικά, ο χρόνος είναι κάτι απτό, για αυτό και είχα διαφορετική θεώρηση για τον χρόνο όταν δούλευα σε χρηματιστηριακή εταιρεία, πίστευα ότι κάθε λεπτό μετράει. Τώρα αφήνεσαι, το μόνο που σε περιορίζει είναι η αντιστροφή του χρόνου ως προς το πόσο θα ζήσεις ακόμα για να καταφέρεις να κάνεις αυτά που θέλεις.

Μια εικόνα που δεν θα ξεχάσεις ποτέ και ποιο το ωραιότερο ταξίδι σου;
Πριν από ένα χρόνο μπαίνω στο μετρό στο Χολαργό, γυρίζω από μια δουλειά. Παρατηρώ ένα κοριτσάκι, γύρω στα 12 με 14, το οποίο μάλλον είχε κινητικά προβλήματα και κρατούσε την σχολική του τσάντα. Έρχεται το τρένο, ανοίγουν οι πόρτες, μπαινοβγαίνει κόσμος, η κοπελίτσα έφτιαχνε την τσάντα της και κάνει να κινήσει προς τα μέσα ενώ έχουν μπει όλοι. Εκείνη την στιγμή κλείνουν οι πόρτες… Δεν θα ξεχάσω ποτέ αυτό το βλέμμα, είναι ένα τρένο η ζωή που φεύγει και εσύ μένεις απέξω… Το πιο ωραίο ταξίδι που έχω κάνει ήταν στην Ινδία όπου έμεινα ενάμιση μήνα. Με είχε καλέσει μια φίλη μου Ινδή, που συγκατοικούσαμε στην Αμερική και ταξιδέψαμε με ό,τι μέσο υπήρχε, σε όλη την Ινδία. Η ζεστασιά των ανθρώπων, έβλεπες παντού κόσμο και ταυτόχρονα βίωνες μια ελευθερία του να κάνεις ό,τι θέλεις και εσύ μέσα σε αυτό να νιώθεις τόσο μικρός. Αξέχαστη εμπειρία.

3

Τι είναι ευτυχία για σένα;
Νομίζω να ξυπνάω το πρωί και να φτιάχνω καφέ. Τόσο απλό, να ξεκινάει μια μέρα με όλη την ελπίδα ότι σήμερα θα συμβεί κάτι πρωτόγνωρο.

Το σενάριο της ζωής μας εξελίσσεται με αυτά που κερδίζουμε ή με αυτά που χάνουμε;
Με αυτά που χάνουμε, γιατί οι νίκες ξεχνιούνται εύκολα, τις θυμάσαι μια στιγμή ενώ τις πραγματικές ήττες τις σκέφτεσαι συνεχώς. Θα ήθελες να είχες αλλάξει κάτι, ‘αν έκανα εκείνο ή σκεφτόμουν το άλλο’. Ζούμε μέσα από τις ήττες μας.

Είναι οι αναμνήσεις το άρωμα του μυαλού μας;
Νομίζω ότι όλα λειτουργούν συνειρμικά, όλες οι αισθήσεις έχουν να κάνουν με την ανάμνηση. Πηγάζουν από εκεί που δεν το περιμένεις και η έκπληξη είναι το ωραίο πράγμα της ανάμνησης, ότι θα βρεις ένα ερέθισμα που θα σε κάνει να θυμηθείς κάτι, που δεν θα έμπαινες στην διαδικασία να το σκεφτείς μόνος σου.

Τι είναι η ζωή; Όταν μαθαίνουμε να απολαμβάνουμε τα λίγα και να αντέχουμε τα πολλά;
Υπάρχει νομίζω μια ισορροπία. Τα αρνητικά πάντα είναι βαρύτερα από τα καλά που έχουμε ζήσει. Θεωρώ όμως ότι η φύση έχει κάτι σοφό στο τρόπο που πλάθει τα πράγματα, αλλά ο ανθρώπινος νους είναι υποκειμενικός, δίνοντας το δικό του χρώμα.

Πότε οι στιγμές αποκτούν αξία και περιεχόμενο;
Όταν υπάρχει ανθρωπιά, συμπόρευση και κατανόηση, γιατί τότε κάθε στιγμή έχει λόγο να υπάρξει. Αν δεν βάλουμε τον εαυτό μας στην θέση του άλλου δεν θα μπορέσουμε να προχωρήσουμε.

6

Ποιο είναι το αγαπημένο σου σημείο, πού συναντάς τις σκέψεις σου;
Θα μπορούσα να πω στην θάλασσα. Βέβαια, δεν θα μπορούσα ποτέ να γράψω στην θάλασσα, γιατί έχει αυτό το ιδανικό. Έγραφα θυμάμαι ένα διήγημα που έπρεπε να το έδινα σε περιορισμένο χρονικό διάστημα και είχα μπροστά μου ένα τέλειο ηλιοβασίλεμα. Προσπαθούσα να γράψω κάτι πραγματικά μίζερο αλλά με ανθρωπιά μέσα- είμαι ένας άνθρωπος αισιόδοξος που γράφει απαισιόδοξα. Κοίταζα λοιπόν την θάλασσα και έλεγα τι μαγικό τοπίο, μην μπορώντας να αρθρώσω λέξη στο χαρτί, οπότε, γύρισα, βρήκα ένα τσιμέντο σε ένα παράπηγμα και έγραψα το υπόλοιπο διήγημα. Πρέπει να απομονώνεσαι όταν δημιουργείς, εκεί μαζεύονται οι σκέψεις, διαφορετικά είναι σκόρπιες.

Είναι καλύτερο να ξεχνάς ή να θυμάσαι;
Θα ήθελα πολλές φορές να ξεχάσω, αλλά πλέον θυμάμαι. Νομίζω η γραφή βοηθάει να θυμάσαι αυτά που θα ήθελες να ξεχάσεις.

Είναι το μέλλον κάτι που φτιάχτηκε για να αλλάζει και ποιοι θεωρείς ότι θα είναι οι πρωταγωνιστές του;
Μέσα στην λέξη μέλλον εμπεριέχεται η εξέλιξη, είναι μια διαρκή συνέχεια. Δράση- αντίδραση, θέση- αντίθεση και σύνθεση, αυτό είναι το μέλλον. Πρωταγωνιστές θα είμαστε όλοι μας, αφού ο καθένας θα έχει τον ρόλο του, είτε μικρό είτε μεγάλο. Αυτοί όμως που τολμούν και δεν φοβούνται να αναλάβουν την ευθύνη, είναι οι μεγάλοι πρωταγωνιστές.

8 5 4

Από τις Εκδόσεις Πόλις κυκλοφορούν τα βιβλία της Κάλλιας Παπαδάκη, «Λεβάντα στον Δεκέμβρη» και «Ο ήχος το ακάλυπτου».

Συνέντευξη: Γιάννης Πανταζόπουλος, j.pantazopoulos@yahoo.gr
Φωτογραφίες: Θανάσης Καρατζάς, karatzas_t@yahoo.gr