Ο Γιάννης Οικονόμου καλεί τους Αθηναίους να ζήσουν μια αυθεντική vintage βραδιά σε ένα καμπαρέ πιστό αντίγραφο των καμπαρέ του Μεσοπολέμου, με σαμπάνια, ζελέ στα μαλλιά και swing ρυθμούς. Λατρεύει οτιδήποτε ρετρό. Χορεύει swing και ξέρει τα πάντα για την ιστορία των καμπαρέ στην Αθήνα. Μας μίλησε για τις ιδέες του, το show που διοργανώνει και μας έκανε και μια μοναδική ξενάγηση στην ιστορία των καμπαρέ.

«Γεννήθηκα το 1986 στην Αθήνα. Μεγάλωσα και μένω στα Καμίνια του Πειραιά. Ασχολούμαι με τη μουσική. Έχω δικό μου συγκρότημα και κάνουμε εμφανίσεις σε διάφορες μουσικές σκηνές. Παράλληλα, οργανώνω διάφορες καλλιτεχνικές εκδηλώσεις. Το 2011 κόλλησα το μικρόβιο του χορού και πλέον η ζωή μου αλλά και η καλλιτεχνική μου αισθητική επηρεάζεται και από αυτό».

cabaret_2 cabaret_7

Πώς προέκυψε το ενδιαφέρον σου για το Cabaret του Μεσοπολέμου;
Μέσω του swing! Όταν ξεκίνησα να χορεύω lindy hop (το βασικότερο στυλ χορού στο swing), σε ένα από τα πρώτα πάρτι της σχολής, γνώρισα και μια αναβίωση cabaret show από τους “Boheme Sauvage”. Το ενδιαφέρον για τα cabaret ήταν φυσική απόρροια της ενασχόλησης με το swing, το ντύσιμο, την μουσική, την διακόσμηση, τις συνήθειες της εποχής.

Ποια κριτήρια σε κάνουν να πιστεύεις ότι θα δημιουργήσεις κάτι 100% αυθεντικό;
Η 100% αυθεντική αισθητική των υπόλοιπων συντελεστών της βραδιάς. Δεν θα ξεκινούσα κάτι τόσο ιδιαίτερο, αν δεν ήμουν σίγουρος ότι θα έχω δίπλα μου άτομα που να συμμερίζονται την απαίτησή μου για όσο το δυνατόν περισσότερη αυθεντικότητα σε όλα. Άλλωστε ο καθένας στον τομέα του είναι απόλυτα γνήσιος!

Έκανες κάποια μελέτη σχετικά με τα Cabaret του Μεσοπολέμου;
Προτίμησα να μιλήσω με ανθρώπους που έχουν γαλουχηθεί με αυτό και το έχουν κάνει στάση ζωής. Πάρα πολλές σημαντικές, ιστορικές, κατατοπιστικότατες πληροφορίες, μου έδωσαν οι τρείς βασικοί συνεργάτες και συντελεστές της βραδιάς: ο George Bangable, η La Dandizette και ο Γιώργος Αποστολάς.

Στην Ελλάδα είχαμε ποτέ Cabaret;
Μπορούμε να τοποθετήσουμε τα πρώτα Cabaret την περίοδο του Όθωνα και του Ρομαντισμού, την Belle Époque της Αθήνας. Το πρότυπο ήταν τα παριζιάνικα Cabarets και καφωδεία (cafés chantants). Από το 1870 εμφανίζονταν στα ελληνικά καφωδεία με τις σκηνές που είχαν φόντο ρομαντικά τοπία ζωγραφισμένα σε μεταξωτά υφάσματα ωραίες γυναίκες, οι αποκαλούμενες «Αρτίστες», οι οποίες χόρευαν ή τραγουδούσαν με εντυπωσιακά κοστούμια και αξεσουάρ και φαντασμαγορικά shows (κάποιες ελευθέρωναν λευκά περιστέρια επί σκηνής). Φορούσαν αέρινα φορέματα (με παρούσες τις ερωτικές προδιαγραφές και προδιαθέσεις) και μάγευαν το κοινό με τις ερωτικές και προκλητικές κινήσεις τους.
Ας κάνουμε ένα μικρό ταξίδι στην ιστορία: Γύρω στο 1840 εμφανίστηκαν για πρώτη φορά στον ελληνικό χώρο γυναίκες επί σκηνής. (Από την αρχαιότητα μέχρι τότε οι γυναικείοι ρόλοι στο θέατρο παίζονταν από άντρες.) Το 1871 έγινε κοσμοιστορικό γεγονός στην κοινωνία της παλιάς Αθήνας όταν στο θεατράκι «Άντρον των Νυμφών» στον Ιλισσό εμφανίστηκαν Γερμανίδες Αρτίστες: οι Αθηναίοι τα έχασαν με τα τραγούδια τους και τους ερωτικούς χορούς τους, κατά τη διάρκεια των οποίων σήκωναν τα μακριά φουστάνια τους! (Από τότε, λένε, βγήκε η λέξη «ξετσίπωτη».) Έτσι έγινε η αρχή και ακολούθησε η μεγάλη πατρόνα της παλιάς Αθήνας, η Κυρα-Παλούκαινα, η οποία άνοιξε με τον γιό της, που προτιμούσε το βρετανικό ντύσιμο και έμοιαζε με λόρδο, ένα από τα πρώτα καμπαρέ-καφωδεία της Αθήνας, το «Gaité» στην οδό Προαστείου (σημερινή Εμμ. Μπενάκη). Το Gaité έφερνε ξένες Αρτίστες και απευθυνόταν στη μέση-καλή κοινωνία της Αθήνας. Οι Αρτίστες του Gaité τραγουδούσαν και χόρευαν σηκώνοντας τα φουστάνια τους και δείχνοντας στιγμιαία τα κάλλη τους και μετά το τέλος του προγράμματος κατέβαιναν στο κοινό με ένα δίσκο στον οποίο οι θαμώνες έριχναν χάλκινες πεντάρες και έκαναν «απλοχεριές». Οι Αρτίστες ήταν έμπειρες και στον πληρωμένο έρωτα και ευχαριστούσαν τους θαμώνες των καφωδείων και τους λιμοκοντόρους της παλιάς Αθήνας. Αργότερα, το 1914 άνοιξε το καμπαρέ «Χαραυγή» στον πάνω όροφο του καφενείου «Πανελλήνιο» και προσέφερε για πρώτη φορά στο κοινό αίθουσα χορού ανώτερων προδιαγραφών, προσπαθώντας να ξεπλύνει την κακή φήμη των καφωδείων. Εδώ η χαρακτηριστική πρόσκληση του «Χαραυγή»: «Εις τον χορόν θα συμμετέχουν είκοσι Γαλλίδες. Εκείνο όμως που πρέπει να τονισθή ιδιαιτέρως, είναι ότι δεν πρόκειται περί καφωδείου, αλλά περί τελείου ευρωπαϊκού καμπαρέ πολυτελούς, πλέοντος εις το φως, χαρίζοντος την χαράν και την ευθυμίαν, περί κέντρου δηλαδή το οποίον εις όλα τα ευρωπαϊκά μέρη συγκεντρώνει όλην την νυκτερινήν ζωήν καί όλην την νυκτερινήν κίνησιν».

cabaret_6 cabaret_5 cabaret_3 cabaret_1

Το cabaret για τους Έλληνες είναι άμεσα συνδεδεμένο με το σεξ και τις γυναίκες ελευθέρων ηθών. Τι απαντάς σε αυτό;
Η λέξη “Cabaret” είναι (για ιστορικούς λόγους) λανθασμένα συνυφασμένη με το πορνείο στη σύγχρονη γλώσσα. Για αυτό ευθύνεται η κυρα-Παλούκαινα και τα καφωδεία. Χαρακτηριστικά είχε γραφτεί για τα καμπαρέ της Αθήνας στη δεκαετία του ’10 ότι είναι «τόποι της ακολασίας, των οργίων, της ηδονής, άντρον της διαφθοράς και του εκφυλισμού, βασιλεία της γυμνής σαρκός και του ασέμνου ηδονισμού». Αν σε κάτι τέτοιο συνυπολογίσουμε και την πουριτανική γνώμη της Αθηναικής κοινωνίας, εύκολα κάτι πιο απελευθερωμένο γίνεται πρόστυχο. Το Cabaret δεν ήταν ποτέ συνδεδεμένο με το σεξ και τις γυναίκες ελευθέρων ηθών. Ήταν απλά παρεξηγημένος χώρος και για αυτό πέρασε στο περιθώριο.

Ποιος είναι ο στόχος σου σε αυτό που ετοιμάζεις;
Σκοπός της βραδιάς είναι να αναβιώσουμε το σκηνικό ενός Cabaret του Μεσοπολέμου. Ο χώρος θα έχει συγκεκριμένη διακόσμηση, σύμφωνη πάντα με τα Cabarets της εποχής. Ακόμα και το bar θα έχει γνήσια ποτά του τότε, όπως αψέντι, μπέρμπον και σαμπάνια! Μέσα από αυτό το σκηνικό θα δώσουμε μια άλλη διάσταση στον όρο “Cabaret” προσπαθώντας να αποσαφηνίσουμε την μπερδεμένη και ίσως παρεξηγημένη άποψη του κόσμου για αυτά. Τα Cabarets δεν ήταν πορνεία, όπως ήθελαν να πιστεύουν στην Ελλάδα. Ήταν χώρος συνάντησης και έκφρασης πολλών διαφορετικών καλλιτεχνικών προσωπικοτήτων. Απώτερος στόχος είναι να καθιερωθεί ένα μεγαλύτερο, πολυήμερο θεματικό φεστιβάλ, στο οποίο θα συμμετέχουν όλοι οι ενδιαφερόμενοι που έχουν κάτι να πουν για τα Cabarets. Σε ένα τέτοιο φεστιβάλ, θα θέλαμε να δούμε σχολές χορού, solo καλλιτέχνες με σχετικά δρώμενα, ιστορικές αναφορές στα Cabarets μέσα από ταινίες και σχετικά βίντεο, παρουσιάσεις vintage ρούχων και ό,τι ακόμα μπορεί να προσφέρει κάτι στον ιστορικό θεσμό των Cabarets!Δεν αρκεί μία βραδιά για κάτι τέτοιο. Εμείς απλά θα προσπαθήσουμε να δώσουμε μια γεύση.

Γιατί να έρθει ο κόσμος στο show;
Γιατί θα στηθεί μια γιορτή, ένα πανηγύρι, με διάφορα acts, με τραγούδια εποχής και πολύ χορό. Όλα αυτά είναι στοιχεία που δεν συναντώνται συχνά και το κοινό θα έχει την ευκαιρία να τα απολαύσει σε μία αυθεντική βραδιά. Πρόκειται για ένα show που ο κόσμος, θα μπορεί να έρθει ντυμένος στο στυλ της εποχής, να μπει στο ρόλο και να συμπεριφερθεί σαν gentleman/lady/λιμοκοντόρος/Αρτιστα, και να απολαύσει τη μαγεία της διασκέδασης των roaring ‘20s με τις νύχτες χωρίς τέλος, πίνοντας σαμπάνια και χορεύοντας. Οι κυρίες μπορούν να φορέσουν ό,τι πιο vintage και glamorous υπάρχει στην γκαρνταρόμπα τους και οι κύριοι μπορούν να βάλουν τα κυριλέ τους σακάκια, γιλέκα και πουκάμισα και να φτιάξουν τα μαλλιά τους με το στυλ της εποχής!

Πού απευθύνεται κυρίως, σε άντρες ή σε γυναίκες;
Οι μεγαλύτεροι fans των σύγχρονων αναβιώσεων καμπαρέ είναι γυναίκες! Τις ελκύει πολλές φορές η ιδέα να ντυθούν ρετρό και να βιώσουν τη λάμψη των showgirls άλλων εποχών. Επίσης, τα Cabarets του εξωτερικού -εν αντιθέσει με τα αντίστοιχα της Ελλάδας- ήταν χώροι που δέχονταν όλον τον κόσμο, ακριβώς γιατί παρουσίαζαν κάτι αμιγώς καλλιτεχνικό, χωρίς την υποψία εκπόρνευσης. Αυτό που ετοιμάζουμε απευθύνεται και σε άντρες και σε γυναίκες, αλλά κυρίως απευθύνεται σε όσους έχουν όρεξη να διασκεδάσουν!

cabaret

Ο Γιάννης κλείνοντας μας αφηγήθηκε την ιστορία των cabaret. «Το 1912 η λέξη «Cabaret» σήμαινε εστιατόριο ή night club. Στις σκηνές αυτών των night clubs, που θυμίζουν σύγχρονες μουσικές σκηνές, ανέβαιναν τα «cabaret shows» που διασκέδαζαν το κοινό όσο έτρωγε, έπινε, κάπνιζε με ένα θεατρικό show με μουσική, τραγούδι, χορό, stand-up comedy, πολιτική σάτιρα. Ήταν ένα φαντασμαγορικό, ελαφρύ show, όπου το κοινό απολάμβανε χαρά και ευθυμία, χωρίς να πρέπει να ντυθεί πολύ επίσημα και να κρατάει τους τύπους της καλής κοινωνίας (όπως π.χ. στην όπερα και στο θέατρο). Ξεκίνησε στο Παρίσι της Belle Époque με το «Chat Noir», το «Moulin Rouge», τις «Folies Bergère», το «Lido»! Από αυτά τα cabarets πέρασαν ονόματα, όπως η Édith Piaf, η Marlene Dietrich, ο Toulouse-Lautrec… Στο Βερολίνο του Μεσοπολέμου το Kabarett είχε έντονο το στοιχείο της πολιτικής σάτιρας και του καυστικού χιούμορ. Στην Αμερική της ποτοαπαγόρευσης τα cabaret shows δέχθηκαν την επιρροή της jazz μουσικής και λάμβαναν χώρα στα περίφημα «speakeasies». Οι σκηνές της  Νέας Υόρκης φιλοξενούσαν φωνές όπως της Nina Simone, Eartha Kitt, Peggy Lee. Στα ιστορικά καμπαρέ συγκαταλέγονται το Tropicana στην Αβάνα της Κούβας, το μυθιστορηματικό Kit-Kat του Βερολίνου και το …Cabaret Voltaire της Ζυρίχης, το οποίο ήταν πηγή έμπνευσης του δικού μας Cabaret Voltaire του Μεταξουργείου! Το αυθεντικό Cabaret άρχισε να φθίνει στη δεκαετία του 1960 και η μετεξέλιξή του που βλέπουμε σήμερα είναι η stand-up comedy, η επιθεώρηση, το drag shows και οι αναβιώσεις αυθεντικών καμπαρέ στη μορφή ρετρό εκδηλώσεων με χορό, τραγούδι και burlesque shows».

Την Τρίτη 30 Δεκεμβρίου 2014, Προπαραμονή Πρωτοχρονιάς, το “Cabaret Voltaire” θα γίνει ένα αυθεντικό “Cabaret” του Μεσοπολέμου. Συμμετέχουν οι LaDandizette, George Bangable, Γιώργος Αποστολάς, οι “Midnight Trio” με τη φωνή της Δώρας Τσίγκα και ανεξάρτητοι χορευτές της αθηναικής swing κοινότητας.

10811465_10204276374681817_3718252_n

 

https://www.facebook.com/events/263652563759058/

Κείμενο: Μαίρη Βαμβακά
Φωτογραφίες: Μάνος Χρυσοβέργης

Ακολούθησε το ΓΚΡΕΚΑ στο facebook: https://www.facebook.com/grekamag
Ακολούθησε το ΓΚΡΕΚΑ στο instagram: http://instagram.com/grekamag