Οι ελληνοβρετανοί doom rockers σε μια κουβέντα για τζιτζίκια, την ανθρώπινη φύση και την παράδοση λίγο πριν τα live τους σε όλη την Ελλάδα.

 

Ποιος να μου το έλεγε, όταν ξεκίνησα τη συζήτησή μου με τον Ραφαήλ Σκανδαλάκη, των ελληνοβρετανών doom rockers Skandal, πως απέναντί μου είχα έναν τόσο έμπειρο, οξυδερκή, ευρηματικό, κατασταλαγμένο και αποτελεσματικό συνομιλητή. Η συζήτησή μας δεν περιορίστηκε στο μουσικό του πράγματος, μιας που ο mainman του βαρέως και ασήκωτου duo, είχε πολλά να πει, για την ανθρώπινη φύση, τη παράδοση, την καλλιτεχνική και μη ανατροπή, την κοινωνία, το δυτικό κόσμο και… τον Ψαραντώνη, παίρνοντας στο μεγαλύτερο μέρος του διαλόγου μας πρώτο ρόλο και κατευθύνοντας τον υπογράφοντα και την ίδια τη κουβέντα σε κατατόπια άκρως ενδιαφέροντα και προβληματιστικά, δίνοντας ταυτόχρονα το εναρκτήριο έναυσμα για την αντίστροφη μέτρηση μέχρι την έναρξη της περιοδείας τους σε Ελλάδα και Βαλκάνια, στις 12 Οκτωβρίου. Μου είναι άγνωστο το αν το σκοτεινό heavy rock των Skandal θα καταφέρει να σας μαγέψει, δώστε όμως μια ευκαιρία σε μία πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη από underground σχήμα του χώρου.

«Year of the Cicada», λοιπόν. Τι είναι η χρονιά του τζιτζικιού; Η δική σας παρέμβαση στο Κινέζικο ωροσκόπιο ή κάποιος συμβολισμός που σχετίζεται με τη δική σας ζωή ή ύπαρξη;
Ένα γεγονός το οποίο δεν γνωρίζουν πολλοί για τους τζίτζικες, είναι ότι πριν μεταμορφωθoύν σε ενοχλητικά ζιζάνια που δεν λένε να σταματήσουν να τραγουδάνε το κάλεσμά τους, ξοδεύουν 13 ή άλλες φορές 17 χρόνια στο υπέδαφος περιμένοντας τον περιοδικό θάνατο των θηρευτών τους. Με αυτόν τον τρόπο, όταν βρεθούν στην επιφάνεια, οι θηρευτές τους είναι μειωμένοι δραματικά, ενώ όσοι έχουν απομείνει, θα χορτάσουν εύκολα τρεφόμενοι με ένα μικρό κλάσμα του πληθυσμού των τζιτζικιών. Βασίζουν, με άλλα λόγια, την μακροημέρευσή τους στην υπεροχή των αριθμών τους και την θυσία μερικών «συντρόφων», κι όχι στην ικανότητες της κάθε μονάδας ως οντότητα. Κατά την διάρκεια σύνθεσης των κομματιών που συμπεριλήφθηκαν στο EP, και εγώ, και ο Alex, βρεθήκαμε αντιμέτωποι με αντίστοιχες «τακτικές πολέμου», από άτομα κοντινά, άτομα που δεν γνωρίζαμε ότι έκρυβαν θυμό προς το πρόσωπό μας, περιμένοντας υπομονετικά μία στιγμή αδυναμίας για να μας εκμεταλλευτούν για το συμφερον τους, να πουν το τραγούδι τους, κι ύστερα να εξαφανιστούν. Δε λέω, καλή στρατηγική, και μάθαμε κι απ’ αυτούς. Άλλωστε κι ο Machiavelli προτείνει στα καλά παιδιά να μαθαίνουν από τα χειρότερα, αν θέλουν να έχουν πιθανότητες για επιτυχία. Το “Year of the Cicada” λοιπόν, αναφέρεται στην αποκάλυψη τέτοιου είδους ατόμων στην ζωή μας εκείνη την περίοδο, εξ’ ου και η ονομασία της κυκλοφορίας, και η στροφή μας από το ευδιάθετο heavy rock στο πιο σκοτεινό doom n’ roll.

Είναι κοινό μυστικό πως είστε Έλληνες της ομογένειας πρακτικά. Ποια είναι η ιστορία πίσω από αυτό; Είσασταν κάτοικοι Ελλάδος και η πολιτιστική και οικονομική-κοινωνική κρίση σας οδήγησαν σε αυτό που λέμε καλλιτεχνική μετανάστευση ή υπάρχει κάτι άλλο από πίσω;
Όχι ακριβώς. Το συγκρότημα αποτελείται από δυο άτομα, και ο τύπος πίσω απο τα τύμπανα ονομάζεται Alex Clayden – Spence, οπότε δεν θα μας αποκαλούσα ένα συγκρότημα Ελλήνων της ομογένειας, αν και η σχέση μας με την Ελλάδα είναι αδιαμφισβήτητα ισχυρή λόγω στίχων, αλλά και λόγω της συμμετοχής μας στις δραστηριότητες της ελληνικής σκηνής. Προς στιγμήν είμαστε ένας Άγγλος κι ένας Έλληνας με βάση το νοτιοδυτικό Λονδίνο. Μπορώ όμως ο ίδιος να σου πω ότι ο λόγος που επέλεξα να αφήσω τον τόπο μου και να γίνω κάτοικος Αγγλίας είναι η πλούσια rock / metal ιστορία του Ηνωμένου Βασιλείου. Πίστευα ότι εφ’ όσον αυτού του είδους η μουσική ήταν μέρος της εγχώριας κουλτούρας, θα έβρισκα άτομα με μουσική συνείδηση ευκολότερα, καθώς και ότι τα εμπόδια που θα συναντούσαμε ως συγκρότημα θα ήταν λιγότερα απ’ ότι στην Ελλάδα. Τελικά δεν είναι λιγότερα. Είναι απλά διαφορετικά.

Μέχρι προσφάτως ήσασταν κάτοικοι του Leeds, μιας πόλης που γέννησε ιστορικά σχήματα, αλλά και άλλα νέα, ευρείας όμως αποδοχής όπως οι Kaiser Chiefs, The Sisters of Mercy και Gang of Four. Πώς είναι η σκηνή εκεί;
Η αλήθεια είναι ότι ο λόγος που μετακομίσαμε ήταν η απουσία συγκροτημάτων του είδους μας. Σύμφωνα με τα τοπικά συγκροτήματα, ήμασταν είτε «too heavy», είτε «not metal enough» για να συμμετάσχουμε στις περισσότερες συναυλίες της τοπικής σκηνής του βορρά, οπότε τα περιθώρια για κινήσεις ήταν στενά. Κυριαρχούσε το indie και το extreme, με κοινό παρονομαστή την μικρή διάρκεια. Λίγα συγκροτήματα κρατούσαν πάνω από ένα-δύο χρόνια. Τον τελευταίο χρόνο βέβαια έχουν αλλάξει κάπως τα πράγματα και απ’ ότι φαίνεται, τα συγκροτήματα έχουν αρχίσει ξανά να παίρνουν στα σοβαρά τους εαυτούς τους, ενώ το riff rock διανύει την καλύτερη περίοδό του εδώ και χρόνια. Ανέκαθεν όμως ο βορράς είχε τρομερά indoor festivals. Ζήσαμε τρομερές στιγμές από την μεριά του κοινού όσο ζούσαμε εκεί. Highlight: οι ντόπιοι Carcass με Rotting Christ μεταξύ πολλών άλλων ονομάτων εκείνη την βραδιά.

 

 

Στην Ελλάδα υπάρχει αρκετός αναβρασμός στην εγχώρια underground εναλλακτική και ροκ σκηνή. Το γνωρίζετε αυτό; Θα αποτελούσε αυτό αιτία για να επιστρέψετε στη χώρα ή υπάρχουν άλλοι λόγοι που σας κρατάνε μακριά μας;
Εννοείται, το γνωρίζουμε. Άλλωστε το ταλέντο και η εργατικότητα των Ελληνικών συγκροτημάτων δεν κρύβεται. Είναι από τα πιο προβαρισμένα σχήματα που έχω δει ποτέ. Δυστυχώς ο αριθμός συναυλιών τους είναι μικρός ανά έτος. Και έιναι κατανοητό. Στρατός, μακροχρόνιες σπουδές, πολλά διόδια, είναι όλα ανασταλτικοί παράγoντες για ένα συγκρότημα που θέλει να ταξιδέψει με συνέπεια και διάρκεια. Προφανώς δεν είναι και λόγος να σταματήσει κανείς. Από την μεριά μας, δεν νοιώθουμε ότι ανήκουμε 100% ούτε στην Αγγλική, ούτε στην Ελληνική σκηνή, αλλά δεν θα λέγαμε ότι απέχουμε από τη πραγματικότητα της καθεμίας. Τώρα αν αναφέρεσαι στην Ελλάδα ως τόπο διαμονής, ίσως γίνει κάποια στιγμή. Πριν συζητήσουμε την πιθανότητα μετανάστευσης / επαναπατρισμού πρέπει να διευθετηθούν άλλα θέματα πρώτα και ο χρόνος προσαρμογής σε ένα νέο περιβάλλον σίγουρα δεν θα βοηθήσει αυτήν την στιγμή. Πάντως δεν νοιώθουμε την ανάγκη να το κουνήσουμε από εδω. Κάτι πάει καλά τελευταία οπότε θα συνεχίσουμε να εκμεταλλευόμαστε αυτήν την περίοδο χωρίς να αλλάξουμε κάτι τόσο σημαντικό όσο ο τόπος διαμονής μας.

Παρά λοιπόν το ότι δεν είστε κάτοικοι Ελλάδος, φροντίζετε να την επισκέπτεστε συχνά για περιοδείες και μάλιστα κάποιες από τις εκτενέστερες που θα συναντήσει κανείς στον Ελλαδικό χώρο από underground σχήματα (11 πόλεις μη συμπεριλαμβανομένων των υπόλοιπων Βαλκανίων). Τι σας ωθεί σε αυτή τη κατεύθυνση; Έχετε μήπως αρχίσει σιγά σιγά και χτίζετε το fan base σας εδώ πέρα;
11 κι έρχονται κι άλλες! Αφού ερχόμαστε μέχρι εκεί, ο κόσμος και τα stages υπάρχουν, γιατί να μην παίξουμε; Αν αυτό είναι το έργο μας, γιατί να παίξουμε σε μία πόλη και όχι σε άλλη; Αυτά που έχουμε να πούμε αφορούν όλους και όπως λένε και στο χωριό μου «Τζιτζίκους πεταλώνουμε;». Είτε περιοδεύουμε, είτε καθόμαστε σπίτια μας. Σίγουρα το γεγονός ότι υπαρχει ανταπόκριση από το κοινό στην Ελλάδα, μας ωθεί να κουραστούμε παραπάνω, και να πάμε σε μέρη που δεν έχουμε εμφανιστεί στο παρελθόν.

Είστε πολύ εργατικοί στο κομμάτι των περιοδειών, αλλά ομολογώ πως προσωπικά με πίκρανε λίγο που δεν υπήρχε περισσότερο υλικό σας να ακούσω από το σπίτι μου ως ακροατής (μόνο τα 2 EPs, του 2013 και του 2016). Πώς και δεν έχετε ακόμη κυκλοφορήσει ένα full album για να σας χορτάσουμε; Υπάρχει κάποιος βαθύτερος λόγος πίσω από τη συγκεκριμένη καθυστέρηση ή οι γνωστοί παράγοντες έλλειψης χρήματος, χρόνου και ενέργειας λόγω άλλων υποχρεώσεων;
Ακόμα μαθαίνουμε τα όρια του doom n’ roll. Δεν μας περιορίζει συνθετικά απλά είμαστε προσεκτικοί όταν καθορίζουμε τους εαυτούς μας. Ο κόσμος θα ακούσει πολλά νέα κομμάτια στις συναυλίες πάντως. Σίγουρα στην καθυστέρηση συνέβαλαν οι αλλαγές μελών και το booking των περιοδειών, στις οποίες πάντα δίνουμε μεγάλη σημασία.

Ποιο είναι το αγαπημένο σας μέρος να παίζετε από όσα έχετε επισκεφτεί μέχρι στιγμής, και για ποιον λόγο και ποια η αγαπημένη σας ελληνική πόλη, όπως επίσης και ποια η αγαπημένη σας εξωμουσική δραστηριότητα όσο είστε στον δρόμο;
Πολύ εύκολα θα απαντήσω το Reykjavik, η πρωτεύουσα της Ισλανδίας. Εκεί παίξαμε για πρώτη φορά και ανυπομονούμε να επιστρέψουμε φέτος τον Δεκέμβρη. Μαγευτικό μέρος, και η ζεστασιά που μας δείχνει ο κόσμος είναι αντιστρόφως ανάλογη από την εξωτερική θερμοκρασία. Θα είναι πάντα το μέρος που μας υποδέχτηκε πρώτο. Στην Ελλάδα, η Ξάνθη δίνει μαθήματα συμμετοχής κοινού και φιλοξενίας. Δεν είναι οι μόνοι, αλλά αφού με βάζεις να διαλέξω, αναγκάζομαι να… αδικήσω τους υπόλοιπους. Τώρα όσον αφορά δραστηριότητες, δεν μένει πολύς χρόνος λόγω αποστάσεων, στησίματος εξοπλισμού, καθημερινής προετοιμασίας κ.α., παρόλα αυτά όποτε βρίσκουμε την ευκαιρία, εκτιμάμε ένα καλό stand-up comedy DVD, λίγη γυμναστική για να ξεπιαστούμε ή ένα καλό βιβλίο για να μένει και το μυαλό σε εγρήγορση. Μάλιστα έχουμε ξεκινήσει να γράφουμε κι οι ίδιοι τις δικές μας ρουτίνες stand-up comedy. Έχουμε βγάλει και όνομα για το show μας αν γίνει ποτέ. “Stand up & Shout: Where Comedy and Heavy Metal scissor”.

 

 

Τελικά η βασική υποχρέωση μίας ροκ μπάντας είναι να βρίσκεται στον δρόμο; Να παίζει όσο το δυνατόν συχνότερα, σε όσο το δυνατόν περισσότερα μέρη του κόσμου μπορεί;
Το θέμα είναι να μπορεί να προκαλεί. Να διαταράσσει τα νερά κάθε φορά που ο κόσμος συνηθίζει την κατάσταση στην οποία βρίσκεται. Μπορεί να το κάνει αυτό από το υπνοδωμάτιο του κάποιος; Εμείς σίγουρα δεν μπορούμε, και δεν είναι δυνατόν να επιβιώσουμε έτσι. Οπότε πάμε όπου μπορούμε. Υποχρέωση δεν έχουν ούτε τα συγκροτήματα να είναι στον δρόμο, ούτε το κοινό να εμφανίζεται στις συναυλίες. Μόνο όποιος θέλει. Όποιος δεν θέλει, καλύτερα να κάτσει σπίτι του.

Τον τελευταίο καιρό υπάρχει μία αρκετά μεγάλη παραγωγή εγχώριων σχημάτων που επηρεάζονται από την ελληνική παράδοση, αλλά διατηρούν τις εναλλακτικές και ροκ ιδέες και επιρροές τους, όπως είναι οι VIC, οι Θραξ Πανκc, οι Balothizer (που μάλιστα όπως κι εσείς είναι κάτοικοι Αγγλίας) και φυσικά αυτό δεν είναι μέρος μόνο του πρόσφατου παρελθόντος μιας που και οι Xylouris White (ως παλαιότεροι) όπως και οι Aphrodite’s Child (ως οι αρχαιότεροι όλων) επιδίδονταν σε αυτά τα υβρίδια. Πώς αντιμετωπίζετε αυτή τη τάση και θα δοκιμάζατε ποτέ κάτι παρόμοιο;
Όταν γίνεται με σεβασμό και όχι ως αρπαχτή το στηρίζουμε απόλυτα. Όλοι όσοι ανέφερες είναι αξιότιμοι εκτελεστές και παραγωγοί του παντρέματος. Επίσης πολύς κόσμος έρχεται σε επαφή με την παραδοσιακή μουσική μέσω αυτών, και διευρύνει την μουσική του παιδεία. Win-Win situation για την rock, αλλά και την παραδοσιακή μουσική.

Ποια είναι η ομορφότερη χώρα του κόσμου;
Θα σου απαντήσω όταν τις επισκεφτώ όλες.

Ποια είναι η στιγμή που νιώσατε περισσότερο από ποτέ πως έχετε πραγματοποιήσει κάποια όνειρά σας σχετικά με τη μουσική;
Θυμάμαι την μοναδική φορά που παίξαμε Ρέθυμνο, μεσοβδόμαδα, ένα γεμάτο μαγαζί από νωρίς. Μύριζε μπαρούτι από νωρίς η φάση, και κάποια στιγμή την ώρα που παίζαμε, ο Alex μου κάνει “Look, they are singing the lyrics”. Πάω να ξεκινήσω το επόμενο κουπλέ, και όντως το ήξεραν. Ακολούθησε αυτόματα συγκίνηση και η υπόλοιποη συναυλία συνέχισε με καύσιμα πολλών οκτανίων.

Ποια είναι η πιο θρυλική μουσική προσωπικότητα που είχατε την τιμή να γνωρίσετε ή εμφανιστείτε στο πλάϊ της συναυλιακά και τι εντύπωση σας άφησε τόσο η εμπειρία όσο και ο ίδιος ο άνθρωπος;
Με άνεση ο Ψαραντώνης. Πατάει κάτω τον κάθε rockstar με τον βρυχηθμό του. Αν οι βουνοκορφές, τα ηφαίστεια, και οι τεκτονικές πλάκες είχαν λαλιά, είμαι σίγουρος ότι θα ήταν η δική του. Ο άνθρωπος έχει την αύρα ενός θεριού που δεν χρειάζεται να δείξει τα δόντια του για να καταλάβεις ότι μπορεί να σε κατασπαράξει. Και είναι ταυτόχρονα γαλήνιος, μέχρι τουλάχιστον να έρθει η στιγμή να ανοίξει το στόμα του. Τότε το σώμα του αποκτά την ηλικία του πνεύματός του και δεν τον πιάνει κανείς. Επίσης από τους λίγους παραδοσιακούς που πραγματικά χρησιμοποίησε την παραδοσιακή μουσική σε όλο της το μεγαλείο, χωρίς να εγκλωβιστεί σε ασφαλείς φόρμες, και από τους λίγους με το θάρρος να μιλήσει ανοιχτά έναντι μιας εκκλησίας που  καμία σχέση δεν έχει με την παράδοση του τόπου μας και της ιστορίας μας. Πραγματικό παράδειγμα προς μίμηση.

 

Δυστυχώς ο αριθμός συναυλιών τους είναι μικρός ανά έτος. Και έιναι κατανοητό. Στρατός, μακροχρόνιες σπουδές, πολλά διόδια, είναι όλα ανασταλτικοί παράγoντες για ένα συγκρότημα που θέλει να ταξιδέψει με συνέπεια και διάρκεια.

 

Τι υλικό θα ακούσουμε λοιπόν όσοι σας επισκεφτούμε σε έναν από τους σταθμούς της περιοδείας σας;
Σίγουρα το υλικό του “Year of the Cicada”, καθώς και νέα κομμάτια από τον επερχόμενο δίσκο, πρώτη φορά στην Ελλάδα. Θα έχουμε και κάποιες εκπλήξεις αλλά είναι για εκείνους που θα παρακολουθήσουν από κοντά.

Ποια εγχώρια σχήματα θα συναντήσετε κατά τις επισκέψεις σας εδώ; Τα έχετε επιλέξει οι ίδιοι ή οι εγχώριοι διοργανωτές; Γενικά από τι άλλα σχήματα απαρτίζεται το billing της περιοδείας; Υπάρχει κάποιο που ταξιδεύει μαζί σας από τη Βρετανία; Μίλησε μας λίγο για τους συνενόχους σας στο εγχείρημα;
Ως βασικό support θα έχουμε μαζί μας τους Crimson Vein, ένα doom συγκρότημα από την Άρτα, άλλη μία πόλη που αγαπάμε, ενώ θα μοιραστούμε και την σκηνή με τους Θεσσαλονικείς και Αθηναίους rock n’ rollers Leftover Bullets και Lazy Man’s Load αντίστοιχα σε μερικές συναυλίες. Όσο μπορούμε, ανακατευόμαστε με την επιλογή των συγκροτημάτων στις συναυλίες μας. Προτιμάμε να συνεργαζόμαστε με συγκροτήματα που γυαλίζει το μάτι τους, που έχουν πράγματα να πουν, και είναι εργατικά.

Έχετε ξεκινήσει να σκέφτεστε το επόμενο από τη περιοδεία βήμα για τους Skandal; Και αν ναι ποιο θα είναι;
Ανασύνταξη και χρήση του υλικού μου θα αποκομίσουμε από τα ταξίδια μας. Πάντα μετά από ένα ταξίδι έχουμε όρεξη να γράψουμε. Το πλάνο λοιπόν είναι σύνθεση νέων κομματιών, studio, και ίσως ένα διάλειμμα με μία ακόμη περιοδεία, μερικές συναυλίες, ποιος ξέρει;

Θα ήθελα να κλείσουμε με μία εξωμουσική ερώτηση που αφορά ένα θέμα που μας απασχολεί όλους. Πού βαδίζει κατά τη γνώμη σας ο δυτικός κόσμος; Είμαστε πιο κοντά στο τέλος ή στην αρχή του;
Πιστεύω είναι προφανές ότι πάμε κατά διαόλου όταν στην Ευρώπη φορολογείται ο ήλιος, όταν η νομοθεσία και η δημοκρατία υποκύπτουν στην πολιτική ορθότητα και δεν συμβαδίζουν με την επιστήμη και την πλειοψηφία, όταν ο κόσμος περιμένει να σωθεί από οικουμενικές κυβερνήσεις μόνο και μόνο επειδή πήγε μέχρι την κάλπη. Συνεχής υπεραπλούστευση της γλώσσας, της τέχνης, των ανθρώπινων σχέσεων, και περιεκτικά, της σκέψης. Καμία ισορροπία μεταξύ της χρήσης της ελευθερίας και ενστερνισμού των αρετών. Αυτή η Δύση δεν έχει καμία σχέση με την αναγεννησιακή Ευρώπη που υποτίθεται οτί είναι το ζενίθ της μοντέρνας ανθρωπότητας. Υπάρχουν τόσα συναισθήματα, τόσα διαφορετικά κριτήρια στην ζωή, και παρόλαυτα έχουμε καταλήξει να λειτουργούμε βάσει ενός ασπρόμαυρου, δυαδικού συστήματος. Η βία που ασκείται πάνω μας έχει πολλές μορφές και είναι πανίσχυρο εργαλείο. Καλό θα ήταν να μάθουμε να την αναγνωρίζουμε όταν εφαρμόζεται επάνω μας, και να την χρησιμοποιούμε όταν πρέπει να αμυνθούμε τον κατάλληλο χρόνο και με την κατάλληλη μορφη.

***

 

 

Οι Skandal θα εμφανιστούν τη Κυριακή 29 Οκτωβρίου στο Blackbird / Bums (Κλεισόβης 5, Εξάρχεια, Αθήνα), μαζί με τους Jaw Breaker, Dr. Awkward & the Screws και Loud Silence. Παρακάτω είναι το πλήρες πρόγραμμα της επερχόμενης περιοδείας τους:

  • Πέμπτη 12.10.17 – Τ.Β.Α.
  • Παρασκευή 13.10.17 – A.R.M.C.C. / Βόλος 
  • Σάββατο14.10.17 – Stage Club / Λάρισα
  • Κυριακή15.10.17 – Andromeda / Τρίκαλα
  • Δευτέρα16.10.17 – Nostos Bar / Ξάνθη
  • Τρίτη17.10.17 – T.B.A.
  • Τετάρτη18.10.17 – Post Culture Stage / Plovdiv 
  • Πέμπτη19.10.17 – Bez Ime Bar / Burgas 
  • Παρασκευή20.10.17 – Adam Bar / Sofia 
  • Σάββατο21.10.17 – Silver Dollar / Θεσσαλονίκη
  • Κυριακή 22.10.17 – Τ.Β.Α.
  • Δευτέρα 23.10.17 – Τ.Β.Α.
  • Τρίτη 24.10.17 – Graal / Κέρκυρα
  • Τετάρτη 25.10.17 – Beatnik Bar / Ιωάννινα
  • Πέμπτη26.10.17 – Cult Bar / Άρτα
  • Παρασκευή 27.10.17 – Εςτία / Πάτρα
  • Σάββατο 28.10.17 – Melrose / Πύργος
  • Κυριακή 29.10.17 – Blackbird / Αθήνα

Κείμενο: Μάριος Αποστόλου