Είναι πολύ πιθανό όποιος διαβάζει αυτό το κείμενο να έχει ξοδέψει αναρίθμητες ώρες μπροστά από τη τηλεόραση, προσπαθώντας να τερματίσει την τελευταία πίστα του αγαπημένου του videogame στο Playstation, ή μπορεί ακόμα να παίζει τις παλιές του κασέτες στο SNES, Master System, ακόμα και στο ATARI του ή το Commodore64. Τίποτα από όλα τα παραπάνω δεν θα υπήρχε, αν δεν είχε προϋπάρξει αυτός ο άνθρωπος και η τετρασέλιδη πατέντα του, η οποία καταχωρήθηκε το 1966 και γέννησε τα videogames με τη μορφή που εμείς σήμερα γνωρίζουμε. Ο Ralph H. Baer είναι ένας Αμερικάνος, γερμανικής καταγωγής, εφευρέτης και πρωτοπόρος, εκείνος που πρώτος οραματίστηκε ό,τι κανένας άλλος δεν είχε πριν από αυτόν: έναν τρόπο να συνδέσει ένα κουτί γεμάτο μικροτσίπ με μια τηλεόραση, με σκοπό να παίξεις σε αυτή. Ήταν ο πρώτος που το έκανε, δημιουργώντας έτσι το Brown box, ένα κατασκεύασμα που αργότερα εξελίχθηκε στη πρώτη εμπορική παιχνιδομηχανή που είδε το φως της ημέρας, την κονσόλα Magnavox Odyssey. Αν δεν ήταν αυτός, σήμερα δεν θα είχαμε κανένα από όλα αυτά τα βιντεοπαιχνίδια, και ίσως η εικόνα του κόσμου να ήταν διαφορετική- σίγουρα πιο βαρετή. Ο Ralph δημιούργησε και πολλά ακόμα παιχνίδια, έγινε γνωστός κυρίως για το SIMON, ένα τετράχρωμο μηχάνημα που επιτάσσει τον παίχτη να ακολουθεί μια ακολουθία χρωμάτων, το οποίο δημιουργεί παράλληλα μουσική. Το παιχνίδι παρουσιάστηκε στο Studio 54 και ξεκίνησε την εποχή των ’80ς, στιγματίζοντας τη γενιά της -αλλά και τις επόμενες. Έχει βραβευτεί αναρίθμητες φορές, μπήκε στο Hall Of Fame του μουσείου Smithsonian στο τομέα των εφευρετών, κι επίσης του φόρεσε ένα μετάλλιο ο ίδιος ο πρόεδρος των Ηνωμένων πολιτειών, αυτοπροσώπως (ο Μπους ο τζούνιορ). Πρόσφατα όμως γιόρτασε κάτι εξίσου σημαντικό: τα 90στά του γενέθλια. Το ough! του ευχήθηκε χρόνια πολλά μέσω Skype, κάτι που μπορεί να ακούγεται ασυνήθιστο για έναν 90χρονο παππού, όχι όμως για τον πρώτο εφευρέτη του σύγχρονου gaming.

Ώστε είστε πλέον 90 ετών!
Ναι, ένας ωραίος στρογγυλός αριθμός. Χτες ήταν τα γενέθλια μου και ήρθαν 50-60 άνθρωποι από το σπίτι να μου κάνουν ένα πάρτι έκπληξη.

Θυμάμαι τον εαυτό μου να παίζει με ένα SIMON όταν ήταν ακόμα πιτσιρίκι.
Ήταν αμερικάνικο ή ξένο; Ξέρεις, οι τέσσερις νότες που παίζονται είναι νότες του στρατιωτικού πνευστού bugle, μπορούν να παιχτούν με κάθε αλληλουχία και πάλι να ακούγονται ωραία.

Μου φαίνεται ήταν εισαγωγής, αλλά δεν είμαι σίγουρος.
Ήθελα πολύ να δω πώς ήταν ένα ξένο, ήταν πολύ διαφορετικά από τα αυθεντικά αμερικάνικα.

Νομίζω ότι είστε ο πρώτος άνθρωπος που μιλάω ποτέ και έχει βραβευτεί από τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ναι, βραβεύτηκα με το μετάλλιο της τεχνολογίας το 2006 και φέτος επιτέλους μπαίνω στο Hall of Fame των εφευρετών, κάτι τέτοια βραβεία έρχονται το ένα μετά το άλλο, αλλά εγώ είμαι πραγματικά ευγνώμων που μπορώ να δουλεύω κάθε μέρα στο εργαστήρι μου, ακόμα να σχεδιάζω νέα παιχνίδια και μετά όμως έχω να αντιμετωπίσω το δύσκολο κομμάτι, την αδειοδότηση τους. Το να εφεύρεις είναι το εύκολο, το να βγάλουν άδεια κυκλοφορίας είναι το πραγματικά δύσκολο.

Αυτό είναι κάπως ειρωνικό, γιατί ακόμα και πριν από τόσα χρόνια, το 1966, οι τέσσερις σελίδες που παρουσίαζαν για πρώτη φορά τα TV παιχνίδια ήταν εξίσου δύσκολο να αδειοδοτηθούν. Τόσα χρόνια, και ακόμα οι ίδιες δυσκολίες;
Μα επειδή έφτιαξες κάτι δε σημαίνει απαραιτήτως ότι μπορείς και να του βγάλεις άδεια. Είναι σαν να γράφεις ένα βιβλίο και μετά να ψάχνεις για εκδότη. Δεν έχει σημασία αν έχεις ένα όνομα και αναγνώριση, κάθε φορά νιώθεις λες και είναι πρώτη. Απλά τώρα έχω και έναν τύπο για το marketing που το κάνει για μένα, πιστεύω ότι το κάνει καλά.

Ralph_Baer_pioneer

Α ναι;
Κοιτάξτε, τα τελευταία 35 χρόνια έχω κάνει ένα κάρο παιχνίδια και υπήρξαν περίοδοι που κανένα δεν αγοράστηκε από κάποια εταιρία. Είναι δύσκολο, γιατί σήμερα τα πάντα είναι μέρος μεγαλύτερων αδειών. Είναι συνδεδεμένα με ταινίες, με άλλα videogames. Έχει περισσότερη πλάκα που τα κάνω όλα μόνος μου, από το hardware μέχρι το software, μου αρέσει και να κατασκευάζω πράγματα. Είναι μια μορφή τέχνης για μένα, κάποιοι σχεδιάζουν εικόνες, εγώ φτιάχνω παιχνίδια.

Το θέμα όμως είναι ότι η βιομηχανία αυτή άλλαξε. Πιστεύετε ότι είναι προς το καλύτερο; Είναι καλό που υπάρχουν τόσες software engines και περιφερειακά ήδη στη διάθεση του κοινού;
Δεν είναι μόνο αυτό, αφού σήμερα παρά όλων αυτών, υπάρχουν ένα σωρό άνθρωποι για να φτιάξουν το πιο απλό παιχνίδι, όπως ένα game application. Εκατό άνθρωποι για ένα παιχνίδι. Σίγουρα είναι πραγματική μαγεία να υπάρχουν όλα αυτά τα apps και η δυνατότητα να κάνεις τόσα πολλά πράγματα, αλλά εμένα μου αρέσει να κατασκευάζω τα πάντα. Κατασκεύασα δοκιμαστικούς εξοπλισμούς, εξοπλισμό επικοινωνίας δεδομένων, ιατρικό εξοπλισμό. Ό,τι φανταστείς, το έχω κατασκευάσει. Ακόμα μπορώ να σχεδιάσω τα κυκλώματα αυτών που έχω φτιάξει τα τελευταία 60 χρόνια. Αλλά και πάλι, κοιτάς τώρα στο iPhone σου και έχει εκατομμύρια και εκατομμύρια από transistors σε σχέση με ό,τι είχαμε τότε.

Και όσον αφορά τα παιχνίδια; Πιστεύετε ότι η βιομηχανία των videogames έχει εξελιχθεί με τέτοιο τρόπο όπως θα είχατε προβλέψει τότε, όταν παρουσιάσατε στο κοινό το Magnavox Odyssey;
Κανένας τότε δεν είχε μια μαγική κρυστάλλινη σφαίρα. Τότε, όλα τα παιχνίδια ήταν φτιαγμένα για δύο παίχτες. Ακόμα και τα παιχνίδια σκοποβολής για έναν ήθελαν και έναν δεύτερο να είναι παρών. Αλλά από την άλλη, τα παιχνίδια είναι μια μορφή τέχνης, και υπάρχουν πολλοί τρόποι να κάνεις τέχνη, όπως με τους πίνακες. Κάποιοι σου αρέσουν, κάποιοι όχι. Και κάποιοι είναι πραγματικά τραγικοί.

Πολύ βίαιοι;
Δυστυχώς ο κόσμος είναι πολύ βίαιος. Πολύ βία εκεί έξω, πολύ βία που τελικά βρίσκεις και στα σχολεία. Τα παιδία έχουν συνεχώς πολύ στρες. Θυμάσαι πώς ήταν όταν ήσουν 13-14 ετών; Σίγουρα νιώθω άσχημα για τα παιδιά σήμερα που παίζουν πολύ περισσότερο videogames αντί να είναι εκεί έξω, να πετάνε και να κλωτσάνε τη μπάλα…

Να είναι παιδιά.
Ακριβώς.

Κατά κάποιον τρόπο, ο Einstein επινόησε τη θεωρία που μας έδωσε τη ατομική ενέργεια, αλλά αυτό κατέληξε και στην ατομική βόμβα. Εσείς δημιουργήσατε τα videogames και σήμερα έχουμε τόσα shoot-em-up βίαια παιχνίδια που κερδίζεις πόντους σκοτώνοντας. Μετανιώνετε για κάτι;
Δεν νιώθω ενοχές, όπως δεν θα ένιωθα αν είχα γράψει ένα βιβλίο και συγκρινόμουν με 16 χιλιάδες άλλους τύπους που γράφουν βίαια βιβλία. Μπορείς να γράψεις και να διαβάσεις ό,τι θες. Δεν έχω σχέση με αυτό.

Ralph_lab_web

Μετά τη κονσόλα Odyssey II, υπήρξαν πολλές μηνύσεις γύρω στα ’80ς, που καταφύγατε στη δικαιοσύνη για να κερδίσετε με τις πατέντες σας. Πιστεύετε ότι χάσατε πολύτιμο χρόνο τότε;
Υπάρχουν δύο πλευρές σε αυτή την ιστορία. Το να τρέχεις στα δικαστήρια και να χαραμίζεις βδομάδες μέσα στις αίθουσές τους ήταν κουραστικό, αλλά κερδίσαμε όλες τις υποθέσεις και μας ήρθαν έτσι πολλά λεφτά. Αυτά τα λεφτά που βγάλαμε για τις τότε εταιρίες μου έδωσαν απόλυτη ελευθερία. Μπορώ σήμερα να κάνω ό,τι θέλω. Έκανα πολλά πράγματα λοιπόν και τότε, μετά από όλα αυτά. Έφτιαξα το TV game, μετά έφτιαξα video games, αναμίχθηκα με software παραγωγής μουσικής, έφτιαξα μέχρι και πράγματα για εξάσκηση οπλικών συστημάτων και επέστρεψα στα παιχνίδια, ολοκλήρωσα έναν κύκλο. Πόσοι άνθρωποι μπορούν να πράττουν έτσι ελεύθερα και να κάνουν ότι θέλουν;

Και είχατε δημιουργική ελευθερία επίσης.
Ναι, έτσι άλλωστε δημιουργήθηκε και το SIMON, που το θεωρώ κορυφαίο ακόμα και σήμερα, αλλά υπάρχουν και πολλά άλλα. Σήμερα περνάω την είσοδο ενός παιχνιδάδικου και βρίσκω τον εαυτό μου να κάθεται ανάμεσα από τις δημιουργίες μου από πριν 10, 20 χρόνια. Τα δικαιώματα τους πληρώνονται σε εμένα κάθε τέταρτο του έτους, και είμαι μια χαρά.

Και πιο είναι το αγαπημένο σας παιχνίδι απ’ όσα δημιουργήσατε;
Μου φαίνεται το SIMON είναι το all time classic μου, αλλά και το ODYSSEY II που ουσιαστικά δεν έγινε πολύ γνωστό ήταν αρκετά κορυφαίο. Πρέπει να διαβάσεις το βιβλίο μου, έχω τα πάντα εκεί μέσα. Βασικά έχει πλάκα, είμαι ο μόνος άνθρωπος που κράτησε πρακτικά και αρχεία από ότι κάναμε τότε, και χάρη σε αυτά τα έγγραφα κέρδισα όλες αυτές τις μηνήσεις. Όλα αλλάζουν όταν ανεβαίνεις εκεί πάνω, αλλά αν τα έχεις γραμμένα, μπορείς να νικήσεις την κατασκευασμένη πραγματικότητα. Όλα αυτά τα έγγραφα και οι αρχικές σημειώσεις από το 1966 είναι online, μπορείς να τα διαβάσεις στο site του Smithsonian. Έχουν ακόμα τα αποτυπώματα μου και λεκέδες. Πολλά αυθεντικά μου σχέδια είναι εκεί, στο Τόκιο, στη Γερμανία. Τα συλλέγουν και διάφοροι.

Είναι σαν την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας των ΗΠΑ.
Χα, ναι, πολύ πλάκα.

Τι κατασκευάζετε τώρα;
Φτιάχνω ένα μικρό αμαξάκι που θα διδάξει σε ένα τρίχρονο ή τετράχρονο αγόρι το αριστερά και το δεξιά, θα είναι ένα μικρό φορτηγάκι με καρότσα πίσω. Τα πάντα σήμερα είναι βασισμένα σε εκπαιδευτικά παιχνίδια, οι γονείς πιστεύουν ότι πρέπει μονίμως να διδάσκουν τα παιδιά τους πράγματα, κάτι που μου φαίνεται άσκοπο, αφού τα παιδιά δεν νοιάζονται ουσιαστικά. Θυμάμαι έναν τετράχρονο να σέρνει με ένα σχοινί ένα παλιό αμάξι, έπαιζε όμως μαζί του; Όχι, απλά το έσερνε! Πώς μπορείς να κάνεις ένα παιδί να παίξει ρεαλιστικά με ένα φορτηγάκι, πρέπει να του εξηγήσεις πρώτα τι είναι αυτό.

Και το κατασκευάζετε εξ ολοκλήρου;
Ναι, απλά πάω σε ένα παιχνιδάδικο και ψάχνω για ένα φορτηγάκι που μπορώ να λύσω και να κάνω μετατροπές. Θα βάλω και υπέρυθρους ανιχνευτές στις ρόδες, ώστε να αναγνωρίζουν πότε στρίβεις αριστερά και δεξιά. Θα προγραμματίσω τον μικροεπεξεργαστή μόνος μου, θα φτιάξω και τον μικροεπεξεργαστή ταχύτητας.

Άρα ακόμα σας αρέσει να δουλεύετε με τα χέρια σας.
Δεν είναι τόσο δύσκολο, απλά τρυπάς και χαράσσεις πράγματα επάνω στο πλαστικό.

Και μετά έχετε το πρωτότυπο.
Ναι. Και όταν τελειώσω, κάνω ένα βίντεο με το παιχνίδι και πώς αυτό λειτουργεί, είναι τόσο εύκολο να γυρίσεις ένα βίντεο σήμερα και να βάλεις επεξήγηση. Μετά το στέλνω στον τύπο που έχω για marketing και αρχίζει να επικοινωνεί με τις μεγάλες εταιρίες. Το ένα από τα δέκα, τα δεκαπέντε, φτάνει στα ράφια. Είναι σαν να γράφεις βιβλίο, το ένα εκδίδεται, τα επόμενα τρία ίσως όχι.

Ralph_Pong_web

Μια τελευταία ερώτηση, έχετε έρθει ποτέ στην Ελλάδα;
Θυμάμαι ήμουν εκεί πριν πολλά χρόνια, θυμάμαι που ο καιρός ήταν τραγικός, πάρα πολύ ζέστη. Θυμάμαι και πολλά μοναστήρια, αλλά δεν πήγα σε πολλά μέρη γιατί είχε παντού σκάλες, ήταν πάρα πολύ μεγάλες!

Σκοπεύετε να ξαναέρθετε;
Όχι, είμαι πολύ μεγάλος για αυτό, μου φαίνεται οι μέρες των ταξιδιών μου τελείωσαν, θέλω πλέον να είμαι εδώ κοντά. Πρέπει να είσαι λογικός, αν και ακόμα νιώθω σαν ένα εννιάχρονο παιδί που παίζει με τα παιχνίδια του.

Πιστεύω ότι αν κάποιος είναι έτσι, παραμένει έτσι.
Το ελπίζω! Το τραγικό είναι τα παιδιά που δεν ένιωσαν ποτέ τους παιδιά.

Η συνέντευξη έγινε πριν από δύο χρόνια και πρωτοδημοσιεύτηκε εδώ.

Κείμενο: Λουκάς Μέξης