IMG_9023

Πριν από τριάντα χρόνια ο Ούγγρος συνθέτης György Kurtág συνέθεσε το «Kafka Fragments», ένα μουσικό έργο εμπνευσμένο από αποσπάσματα από τα ημερολόγια και τις επιστολές του γνωστού συγγραφέα. Την Παρασκευή και το Σάββατο το έργο αυτό θα παρουσιαστεί στην Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών με μια λιγότερο ρομαντική και περισσότερο ωμή και αληθινή ματιά. Το έργο για σοπράνο και βιολί, διάρκειας μίας ώρας, συγκαταλέγεται στα μεγαλύτερης διάρκειας έργα του συνθέτη. Αποτελείται από 40 συνθέσεις που διαρκούν από λίγα δευτερόλεπτα μέχρι και επτά λεπτά.

Ο Δημήτρης Δημόπουλος που έχει κάνει τη δραματουργική επιμέλεια και τη μετάφραση και ο Φιλ Ιερόπουλος που είναι υπεύθυνος για την video art μας εξηγούν γιατί είναι ίσως η μοναδική ευκαιρία που έχει κάποιος να παρακολουθήσει τη συγκεκριμένη παράσταση.

Ο Δημήτρης Δημόπουλος είναι ηθοποιός, σκηνοθέτης, συγγραφέας και μεταφραστής. Ασχολείται με την κωμωδία και το μουσικό θέατρο και έχει σπουδάσει τουριστικά και υποκριτική. Ο Φιλ Ιερόπουλος δεν μένει εδώ, έχει έρθει ως εξωτερικός συνεργάτης, διδάσκει video art και πειραματικό κινηματογράφο στην Αγγλία. Περνάει όμως αρκετό χρόνο για projects στην Ελλάδα.

Πείτε μου δυο λόγια για την παράσταση. Τι περιεχόμενο έχει, τι θα δούμε;
ΔΔ: Το βασικό δομικό υλικό της παράστασης είναι το μουσικό έργο, χωρίς περικοπές ή αλλαγές, διατηρώντας σε μεγάλο βαθμό το συναυλιακό χαρακτήρα του. Η σκηνική ανάγνωση βασίζεται σε μια αντιστικτική δραματουργία με θέμα το χρόνο και την ανάγνωση του κειμένου και της παρτιτούρας ως ένα ημερολόγιο.
ΦΙ: Ουσιαστικά έχουμε πάρει ένα αρκετά πυκνό μουσικό έργο και έχουμε προσπαθήσει να δημιουργήσουμε μερικά ακόμα επίπεδα ανάγνωσης ή να αναπτύξουμε τις θεματικές των στίχων με εικόνες. Πρέπει κανείς να προσεγγίσει με αρκετά ανοιχτούς ποιητικούς ορίζοντες την παράσταση, καθώς είναι γεμάτη οπτικοακουστικούς συνειρμούς και συναισθητικούς παραλληλισμούς. Δεν έχει ξεκάθαρες αφηγηματικές δομές.

IMG_9043

Γιατί επιλέξατε να παρουσιάστε αυτό το έργο στο ελληνικό κοινό;
ΔΔ: Η επιλογή του έργου να συμπεριληφθεί στον καλλιτεχνικό προγραμματισμό της Στέγης ανήκει στον Χρήστο Καρρά, ο οποίος το πρότεινε στον Αντώνη Σουσάμογλου και τη Μυρσίνη Μαργαρίτη. Ο ίδιος ήδη επιθυμούσε μια σκηνική παρουσίαση του έργου, χωρίς να γνωρίζει πως η Μυρσίνη μου το είχε προτείνει σχεδόν δύο χρόνια νωρίτερα για να το σκηνοθετήσω. Όταν η δραματουργική μου πρόταση έγινε δεκτή, πρότεινα με τη σειρά μου για τα βίντεο τον Φιλ με τον οποίο είχαμε συνεργαστεί στο Βερολίνο στο ανέβασμα της όπερας «AIRossini» στη Neuköllner Oper.

Είναι περισσότερο συναυλία ή θεατρική παράσταση;
ΔΔ: Είναι περισσότερο ένας συγκερασμός θραυσμάτων και των δύο.
ΦΙ: Νομίζω πως τέτοιοι διαχωρισμοί δεν είναι χρήσιμοι πια. Ο κόσμος των κλασικών συναυλιών εμένα πάντα μου φαίνεται αρκετά βαρετός, ακριβώς επειδή υπάρχει αυτή η συνθήκη, ότι είναι κάτι αρκετά στανταρισμένο. Αναρωτιέμαι μερικές φορές αν ο Γιάννης Χρήστου ή ο John Cage πέρασαν και δεν θορυβήθηκε κανείς από τις αμφιβολίες που έθεσαν. Νομίζω ότι το 2015 οφείλουμε κάπως να κοιτάμε πιο υβριδικά σχήματα.

IMG_9047

Ξεχωρίζετε κάποιο κομμάτι ή κάποιον στίχο από την παράσταση;
ΔΔ: Σίγουρα ξεχωρίζω το πρώτο κομμάτι του έργου που αναφέρεται στους «χορούς του χρόνου» και που ενέπνευσε τον άξονα της ταυτοχρονίας στη δραματουργία. Επίσης, περιμένω σε κάθε πρόβα να ακούσω ζωντανά το δεύτερο μέρος. Ο σχεδόν εξαϋλωμένος ήχος του με ξαφνιάζει κάθε φορά που το ακούω. Ο στίχος που σκέφτομαι πιο συχνά από το έργο είναι ο στίχος «ο κλειστός κύκλος είναι αγνός».
ΦΙ: Στιχουργικά είναι όλο ένα πολύ πυκνό έργο με μια ποιητική πολύ ωμή, κάτι που μου αρέσει. Δεν είναι λουλουδάτο. Νιώθει κανείς πως οι λέξεις είναι πάντα επιλεγμένες μια-μια. Μου είναι δύσκολο να επιλέξω ένα στίχο, γιατί είναι έτσι φτιαγμένο, σαν μικρά θραύσματα που είπες και πιο πάνω, σαν κομματάκια.

Τι είναι αυτό που κάνει τον Κάφκα να ξεχωρίζει στα μάτια σας;
ΔΔ: Αυτό που με ξάφνιασε ασχολούμενος με το συγκεκριμένο έργο είναι πως ακόμα και στα πιο μικρά αποσπάσματα βρίσκει κανείς το ίδιο ύφος και τους ίδιους προβληματισμούς που υπάρχουν και στα γνωστά έργα του. Μπορεί τελικά κανείς από το θραύσμα, να αποκτήσει μια συνολική άποψη του έργου ενός καλλιτέχνη.
ΦΙ: Δεν είμαι σίγουρος τι εννοείς ξεχωρίζει, σίγουρα πρόκειται για έναν άνθρωπο με τόσο καίρια γραφή που μιλάμε κάπως για σχολή γραψίματος, σκέψης και άλλων πολλών. Το Fragmente πάντως μου φαίνεται πάλι κάπως διαφορετικό από το πώς έχω συνηθίσει τον Κάφκα. Άλλωστε είναι σημεία από τα ημερολόγια και γράμματα του, δεν είναι «έργο του». Σε αυτά τα κείμενα, ο Κάφκα φαίνεται πιο ερωτικός και πιο σωματικός από ό,τι τον έχουν ίσως συνηθίσει οι αναγνώστες του. Δηλαδή, παρατηρούμε πως το ερωτικό πάθος πολύ συχνά επικρατεί του υπαρξιακού αδιεξόδου.

IMG_9070

Γιατί να έρθει κάποιος στην παράσταση;
ΔΔ: Επειδή το θεωρώ απίθανο να έχει κανείς ξανά στη ζωή του την ευκαιρία να ακούσει ζωντανά το έργο αυτό. Τόσο απλά.
ΦΙ: Μάλλον δεν θα έχει, ε; Ναι, είναι αρκετά σπάνια η παρουσίαση αυτού του έργου από ό,τι φαίνεται. Αν κάποιος αγαπάει τα σημεία στα οποία ο περίπλοκος μοντερνισμός και η λυρική διάθεση συναντιούνται, πιστεύω πως θα περάσει ωραία.

Τι θαυμάζετε περισσότερο στην δουλειά του Kurtag;
ΔΔ: Την πυκνότητα της μουσικής του.
ΦΙ: Να πω την αλήθεια, δεν ήξερα πολύ τη δουλειά του πριν ασχοληθώ με το Fragmente, είναι πια τόσοι πολλοί κι αυτοί οι Ούγγροι μοντερνιστές, πού να τους προλάβεις. Μου αρέσει πάντως στον Kurtag το γεγονός ότι γράφει πολυσχιδή αλλά όχι επικά έργα, το ότι του αρέσουν οι μινιατούρες και τα μικρά σχήματα και επειδή και εγώ αγαπώ τα haiku-esque πράγματα, μου ταιριάζει ο τρόπος που δουλεύει.

IMG_9048

Kafka Fragments
17-18 Απριλίου 2015
21:00 Μικρή Σκηνή Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών