Ο κ. Πιότρ Κουπρικόβ είναι Διευθυντής του Ρώσικου Πολιτιστικού και Επιστημονικού Κέντρου και Σύμβουλος της Ρώσικης Πρεσβείας. Έχει ζήσει και ταξιδέψει σε πολλές χώρες, αλλά τρέφει ιδιαίτερη αγάπη για την Ελλάδα, στην οποία έχει έρθει αμέτρητες φορές και έχει ζήσει για μεγάλα χρονικά διαστήματα.

Έχετε ζήσει πολλά χρόνια στην Ελλάδα. Μιλήστε μας γι’ αυτό.
Επισκέφτηκα  την Ελλάδα για πρώτη φορά το 1978 μετά τις σπουδές, για την πρακτική μου άσκηση. Η επαφή μου με τα ελληνικά όμως ξεκίνησε πολύ νωρίτερα, στο Τμήμα Διεθνών Σχέσεων, όπου και σπούδαζα. Η πρώτη ξένη γλώσσα την οποία ήμουν υποχρεωμένος να μάθω ήταν τα Ελληνικά, προς μεγάλη μου έκπληξη. Επέστρεψα στην Ελλάδα το 1987 και εργάστηκα στο  Ρώσικο Προξενείο ως συνεργάτης μέχρι το 1991. Έκανα ένα μεγάλο διάλειμμα και ξαναγύρισα να δουλέψω από το 1996 μέχρι το 1999. Το Σεπτέμβρη του 2013 ήρθα ως Διευθυντής του Ρώσικου Πολιτιστικού και Επιστημονικού Κέντρου και Σύμβουλος του Προξενείου. Τα χρόνια που δεν ζούσα εδώ εξακολουθούσα να επισκέπτομαι την Ελλάδα για τις διακοπές μου. Οι καθηγητές μου πάντα έλεγαν πως όταν θέλεις να δουλέψεις σε μια χώρα, πρέπει να την γνωρίζεις, να την αγαπάς, να την σέβεσαι, να κατέχεις την γλώσσα της. Η γνώση αποκτιέται πιο ευχάριστα όταν σου αρέσει αυτό που μαθαίνεις, όταν συναναστρέφεσαι με ανθρώπους που έχουν σχέση με τον πολιτισμό που θέλεις να γνωρίσεις, και όχι μόνο μέσα από τα βιβλία και την ακαδημαϊκή δραστηριότητα.

DSC_3960

Εφόσον έχετε επισκεφτεί και ζήσει στην Ελλάδα πολύ διαφορετικές χρονικές περιόδους, ποιες είναι οι διαφορές που διακρίνετε;
Η πρώτη μου επαφή με την Ελλάδα ήταν 1978, πριν ακόμα μπει στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Δεν θα ήταν υπερβολή εάν έλεγα πως ήταν μια διαφορετική χώρα. Έχω ακούσει από λίγο μεγαλύτερους συναδέρφους μου ότι όταν τα περίπτερα έκλειναν για το βράδυ, τα προϊόντα παρέμεναν εκτεθειμένα σε κοινή θέα και έκλεινε μόνο το πορτάκι εισόδου. Έχω ζήσει και θυμάμαι αυτές τις γοητευτικές λεπτομέρειες. Ο κόσμος παραμένει καλοσυνάτος και ανοιχτός, οι διαφορές όμως της Ελλάδας του τότε και του τώρα είναι ραγδαίες. Όταν συζήταγα για την κρίση με τους Έλληνες φίλους μου στη Μόσχα, λέγαμε και ελπίζαμε να μην είναι ούτε πολύ βαθειά ούτε πολύ μακροχρόνια. Ερχόμενος όμως εδώ διαπίστωσα ότι τίποτα από αυτά δεν ισχύει. Την αντιλήφθηκα από την πρώτη στιγμή από τα πρόσωπα των ανθρώπων, από τις αντιδράσεις τους, από το γεγονός ότι τα περισσότερα μαγαζιά που θυμόμουν είχαν πια κλείσει. Όταν γνωρίζεις την προηγούμενη κατάσταση της χώρας που την αισθάνεσαι οικεία και την αγαπάς, αντιλαμβάνεσαι αμέσως την αλλαγή που έχει υποστεί.

Τις μεγάλες χρονικές περιόδους που ζείτε εδώ συναναστρέφεστε με ρώσους ή με Έλληνες;
Έχω πολλούς φίλους Έλληνες που τους έχω γνωρίσει εδώ. Είναι πολύ καλοί και απλοί άνθρωποι. Πρέπει να λάβουμε υπόψη ότι οι τρέχουσες συνθήκες αφήνουν σημάδια σε όλους. Θεωρώ πως στην πραγματικότητα όλοι οι άνθρωποι είμαστε  ίδιοι. Θα σας φέρω ένα παράδειγμα. Το 1994 η κατάσταση στη Ρωσία ήταν πολύ ιδιάζουσα και δύσκολη. Ακόμα και το κάνεις κάποια απαραίτητα ψώνια για το σπίτι δεν ήταν πάντα εφικτό, πολλές φορές δεν έβρισκες πράγματα τα οποία ήταν ζωτικής σημασίας, οπότε ο κόσμος πήγαινε και φόρτωνε σε μεγάλες ποσότητες τα τρόφιμα, διότι μπορεί την άλλη μέρα να ήταν δυσεύρετα. Εκείνη την εποχή, λοιπόν, έκανα ένα επαγγελματικό ταξίδι στην ευημερούσα τότε Αμερική. Όταν πήγαμε να κάνουμε κάποια βασικά ψώνια, διαπίστωσα ότι και ο κόσμος εκεί ψώνιζε τεράστιες ποσότητες προϊόντων και τροφίμων. Η μοναδική διαφορά που μπορούσα να διακρίνω είναι το ότι οι αμερικάνοι είχαν τα τεράστια καρότσια, ενώ εμείς τα κουβαλούσαμε μόνοι μας. Θέλω να πω, πως οι άνθρωποι πάντοτε λειτουργούν σε συνάρτηση με τις συνθήκες που τους περιβάλλουν και την πραγματικότητα που βιώνουν. Πάντα ένιωθα μια ευκολία στην Ελλάδα, είναι μικρή χώρα, όλα είναι κοντά και προσβάσιμα. Και με τους Έλληνες φίλους που έχω εδώ, δεν χάνουμε ποτέ επαφή, όπου κι αν βρίσκομαι.

Διαπιστώνετε κάποιες διαφορές ανάμεσα στους δύο λαούς;
Καθ’ όλη την ιστορία μας οι Έλληνες και οι Ρώσοι είχαν εξαιρετικές σχέσεις, υπήρχε αμοιβαίος σεβασμός, αλληλοϋποστήριξη και βοήθεια. Δεν είναι τυχαίο ότι υπάρχουν πολλοί Ρώσοι που ζουν στην Ελλάδα και το αντίστροφο. Σίγουρα οι Έλληνες έχουν τα χαρακτηριστικά ενός μεσογειακού λαού. Μεγαλύτερη διαφορά θεωρώ ότι έχουμε με δυτικούς λαούς. Επίσης, πρέπει να λάβετε υπόψη ότι όταν μιλάμε για τον ρώσικο λαό, αναφερόμαστε σε περίπου 150.000.000 κατοίκους, οι οποίοι ανάλογα με τη γεωγραφική τους θέση, έχουν αισθητές διαφορές μεταξύ τους.

Ποια είναι τα αγαπημένα σας μέρη;
Μπορεί να ακουστεί κοινότυπο, αλλά την πρώτη φορά που είδα την Ακρόπολη, ήταν συγκλονιστική εμπειρία. Αγαπώ την Πλάκα για την αρχιτεκτονική και την ιστορία της, μου αρέσει πολύ να χάνομαι στα στενά της. Απολαμβάνω πάντα τις εκδρομές στο Ναύπλιο. Έχω περάσει καταπληκτικές στιγμές στην Ελλάδα, οι οποίες δεν παραμένουν απλά στις αναμνήσεις μου, αλλά η σκέψη τους μου φτιάχνει τη διάθεση κάθε φόρα που τις αναπολώ. Μου αρέσει πολύ και η ελληνική κουζίνα. Ακόμα και όταν βρίσκομαι στη Μόσχα, μαγειρεύουμε πολύ συχνά ελληνικά φαγητά, παρά το γεγονός ότι οι διαφορετικές πρώτες ύλες, αλλοιώνουν το αποτέλεσμα.

DSC_3979

Μιλήστε μας για τις δραστηριότητες του Κέντρου στον οποίο εργάζεστε.
Είναι ένας οργανισμός που υπάρχει σε όλες τις χώρες. Κάνουμε αυτό που κάνει και ο αντίστοιχος ελληνικός οργανισμός στη Ρωσία. Θέλουμε να δείξουμε στον κόσμο, εκεί στους Ρώσους και εδώ στους Έλληνες, πράγματα για την χώρα, τον πολιτισμό και τις παραδόσεις μας. Προσπαθούμε οι λαοί μας να έρθουν ακόμα πιο κοντά, πράγμα το οποίο μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω της κατανόησης και της γνώσης. Εκείνο που κατανοείς και γνωρίζεις, μπορείς και να το αγαπήσεις. Στην Ελλάδα αυτή τη στιγμή ζουν σχεδόν ένα εκατομμύριο Ρώσοι. Το ενδιαφέρον για τη Ρώσικη γλώσσα μονίμως αυξάνεται, πολλοί  Έλληνες πλέον μαθαίνουν Ρώσικα. Τα Ρώσικα δεν διδάσκονται ακόμα σε ελληνικά σχολεία και υπάρχουν μόνο ιδιωτικά σχολεία που διδάσκουν τη γλώσσα. Υπήρχε ένα πιλοτικό πρόγραμμα από το 2008  μέχρι το 2011, όπου στο διδακτικό πρόγραμμα δεκατριών δημόσιων σχολείων σε περιοχές με συσσωρευμένο ρωσόφωνο πληθυσμό είχαν συμπεριληφθεί και τα Ρώσικα. Το πρόγραμμα δεν ευδοκίμησε, λόγω κάποιων οικονομικών δυσκολιών.

Θεωρείτε πως οι Έλληνες ασχολούνται με θρησκευτικά ζητήματα;
Πιστεύω πως εδώ η θρησκεία είναι μέρος της παράδοσης, χωρίς καμία δόση φανατισμού. Το ίδιο συμβαίνει και στη Ρωσία, η θρησκεία έπαιζε και εξακολουθεί να παίζει σημαντικό ρόλο για τον κόσμο. Ακόμα και πριν την κατάρρευση του σοβιετικού καθεστώτος θυμάμαι πάντα να γιορτάζεται παντού το Πάσχα, το οποίο βέβαια δεν ήταν επίσημη γιορτή. Η Ελλάδα, όπως άλλωστε και η Ρωσία, είναι πολύ διαλλακτικές στο ζήτημα της θρησκείας. Και εδώ και εκεί υπάρχει έντονη μουσουλμανική παρουσία και αποδοχή της και σεβασμός από την πλεύρα του κράτους.

Έχοντας ζήσει την πτώση του Σοβιετικού καθεστώτος και τις επακόλουθες βάναυσες συνέπειες, τι συμβουλή θα δίνατε στους Έλληνες που βιώνουν την κρίση;
Υπάρχει μια ρώσικη παροιμία που λέει: «Στην ευτυχία είμαστε όλοι μαζί, αλλά στη δυστυχία ο καθείς μόνος του». Η Ελλάδα είναι αναγκασμένη να περιμένει βοήθεια από την Ευρωπαϊκή Ένωση, μια βοήθεια ωστόσο, που θα την πληρώνει υπερβολικά ακριβά και για πολύ καιρό. Σε αντάλλαγμα για τη βοήθεια, πρέπει να πουλήσετε τα νησιά σας… Με κάνει να αναρωτιέμαι για τις ποικίλες διαστρεβλωμένες ερμηνείες που έχει αποκτήσει η έννοια της βοήθειας…

Κείμενο: Μάγια Αλεξιάδου
Φωτογραφίες: Θανάσης Καρατζάς

DSC_3989 DSC_3992