Προορισμός μας μία νησιωτική χώρα στο Νότιο Ειρηνικό Ωκεανό, στους τροπικούς του Καρκίνου και του Αιγόκερου, εκεί όπου ο 180ος μεσημβρινός περνάει από ένα μικρό νησί, το Taveuni, υπενθυμίζοντάς μας πως βρισκόμαστε πολύ κοντά σε ένα από τα τρία πιο δυτικά αλλά παράλληλα και πιο ανατολικά χερσαία σημεία της γης. Είμαστε στα Φίτζι!

227396_10150246368572498_6018436_n 231153_10150246367487498_2009767_n
222624_10150246431702498_3612960_n

Η «πύλη» για τα παραδεισένια νησιά, εκεί όπου γυρίστηκαν σκηνές από τις κλασικές πλέον ταινίες «The Blue Lagoon» και «Return to the Blue Lagoon», βρίσκεται στη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη του κεντρικού νησιού Viti Levu, τη Nadi (Νάντι), όπου βρίσκεται και το ομώνυμο αεροδρόμιο. Οι πρώτες εικόνες μου φέρνουν στο νου το γνωστό πως για να φτάσει κανείς στον παράδεισο θα πρέπει να περάσει πρώτα από την κόλαση. Η αρχή του ταξιδιού θα μπορούσε κάλλιστα να είναι σκηνή βγαλμένη από κινηματογραφική ταινία.

Ο φίλος μου κι εγώ, στον πιο εμπορικό δρόμο της Nadi, φορτωμένοι με backpacks και λοιπά υπάρχοντα βρισκόμαστε καθ’ οδόν για το hostel, αποφεύγοντας ευγενικά διάφορους καλοθελητές με πλατιά χαμόγελα και αρκετά σάπια δόντια, που προσπαθούν να μας πουλήσουν ό,τι μπορεί να φανταστεί κανείς, από σουβενίρ που εμφανίζουν μέσα από σακίδια πλάτης μέχρι μαριχουάνα. Εμείς κοκκινομάλληδες και όλοι γύρω μας μελαμψοί. Δεν μπορούμε με τίποτα να περάσουμε για ντόπιοι. Σε κάποια φάση ακούμε έντονες φωνές. Μια μεσήλικη γυναίκα τρέχει ξωπίσω μας στο πεζοδρόμιο, φωνάζει και σπρώχνει τον κόσμο για να περάσει και να μας προλάβει. «Λες να μας έπεσε τίποτα;» αναρωτιόμαστε και σταματάμε. Την περιμένουμε.

«Bula» μας λέει λαχανιασμένη, δηλαδή «γεια σας». Η ίδια λέξη όπως θα μάθουμε αργότερα σημαίνει επίσης «καλημέρα», «καλησπέρα», «στην υγειά μας», «αντίο», προσδιορίζει έναν παραδοσιακό χορό, χρησιμοποιείται για branding ποικίλλων προϊόντων και events, ενώ  πιθανότατα έχει κι άλλες χρήσεις που αυτή τη στιγμή μου διαφεύγουν. Η εντύπωση που μου δημιουργείται είναι πως η γλώσσα τους δεν πρέπει να είναι ιδιαίτερα πλούσια, κάτι το οποίο επιβεβαιώνεται μόλις ακούω πως η λέξη «vinaka», ως ένα ακόμη παράδειγμα, σημαίνει «ευχαριστώ» αλλά και «παρακαλώ» ενώ αν βάλεις παρέα το «bula» και το «vinaka» τότε έχεις το «bula vinaka», δηλαδή ένα «θερμό καλωσόρισμα».

230165_10150246369532498_4598004_n 228769_10150246370492498_4087635_n 227087_10150246367952498_3497038_n

Πίσω στο θέμα μας. Μετά το «bula» και προσπαθώντας να ανακτήσει φυσιολογικούς ρυθμούς αναπνοής, μας κόβει από πάνω μέχρι κάτω και συνεχίζει ήρεμα και αργά, υπερβολικά αργά θα έλεγα για να επρόκειτο τελικά για κάτι σημαντικό, με την πρώτη της ερώτηση. «Από πού μας έρχεστε;» Την ψυλλιαζόμαστε τη δουλειά. Σε αυτά τα μέρη κατατάσσουν τον τουρίστα σε μεγάλη, ή μικρή τσέπη ανάλογα με τη χώρα προέλευσης. Με τα πολλά αποδεικνύεται πως είναι travel agent, μας στάμπαρε μέσα από το μαγαζί και μας πήρε στο κατόπι για να κλείσει δωμάτιο.

Το μόνο που μου κίνησε το ενδιαφέρον εδώ και δεν με έκανε να θέλω να φύγω αμέσως για παραλία ήταν ο ινδουιστικός ναός Sri Siva Subrahmaniya Temple, μια όαση χρώματος μέσα στη βρωμιά και τη βαβούρα. Ωστόσο, ας μην αδικήσουμε το υπόλοιπο νησί Viti Levu το οποίο όπως ανακαλύψαμε στην συνέχεια καλύπτεται από υπέροχα τροπικά δάση, διαθέτει ορεινές κορυφές που αγγίζουν τα 1.300 μέτρα με μοναδικές διαδρομές για πεζοπορία μέσα στη ζούγκλα, θερμά λουτρά και λασπόλουτρα, φυσικές πισίνες μέσα στα ποτάμια, δυνατότητα για sandboarding, και φυσικά υπέροχες παραλίες και βυθό πλούσιο σε κοράλλια και τροπικά ψάρια. Απλά οι ομορφιές αυτές βρίσκονται έξω από τα μικρά σε μέγεθος αστικά κέντρα.

Όμως, όσο όμορφο και αν είναι το κεντρικό νησί, παρέα με το επίσης μεγάλο Vanoua Levu, δεν παύουν να αποτελούν τα πιο οργανωμένα τουριστικά νησιά της χώρας και να φιλοξενούν περίπου τα 3/4 του μόνιμου πληθυσμού. Εξ’ ου και το χάος στις πόλεις. Το υπόλοιπο 1/4 βρίσκεται διασκορπισμένο στα άλλα 104 νησιά που κατοικούνται. Και ενώ περίπου το 40% του πληθυσμού, οι οποίοι είναι Ινδοφιτζιανοί απόγονοι Ινδών εργατών που έφεραν εδώ οι Βρετανοί κατά την περίοδο της αποικιοκρατίας, κατοικεί στα δυο μεγάλα νησιά, στα υπόλοιπα θα δει κανείς μόνο αυτόχθονες Φιτζιανούς, οι οποίοι ζώντας αποκομμένοι στα νησιά τους παραμένουν ακόμη πιο κοντά από τους υπόλοιπους στις παραδόσεις και τα ήθη και έθιμα του παρελθόντος.

Γι’ αυτό πολλοί λένε πως την αυθεντική Fiji experience μπορεί να την ζήσει κανείς μόνο εκεί, στα εξώτερα νησιά. Εμείς την αναζητήσαμε στα νησιωτικά συμπλέγματα Yasawa και Mamanuca, αποφεύγοντας τους δύο κυκλώνες που είχαν κάνει την εμφάνισή τους στα βορειο-ανατολικά της χώρας. Τα Φίτζι βλέπεις, πέρα από τις υπέροχες παραλίες, είναι γνωστά και για ακραία καιρικά φαινόμενα.

Η κοινωνία εδώ είναι απολυταρχική και στην κορυφή της κοινωνικής πυραμίδας βρίσκεται ο αρχηγός του χωριού. Για να επισκεφθεί κανείς ένα χωριό πρέπει πρώτα να του ζητήσει την άδεια και στη συνέχεια να του προσφέρει είτε ρίζες kava όπως ήταν παλιά το έθιμο, είτε κάποιο χρηματικό αντίτιμο όπως συνηθίζεται σήμερα από τους τουρίστες. Ακούσαμε μια ιστορία από τρεις Σουηδούς η οποία μοιάζει με ανέκδοτο. Πάνε οι τρεις νεαροί σε ένα νησάκι, το γεύμα που τους προσφέρθηκε στα bungalows δεν έφτασε για να χορτάσουν, και ψάχνουν να βρουν κάποιο μικρό κατάστημα για να αγοράσουν κανένα σνακ. Συναντούν έναν κάτοικο του πιο κοντινού χωριού και τον ρωτάνε: «Υπάρχει κάποιο μαγαζί εδώ γύρω από όπου θα μπορούσαμε να αγοράσουμε κάτι να φάμε;» «Ναι», τους απαντάει. «Αλλά θα πρέπει πρώτα να πληρώσετε από 5 φιτζιανά δολάρια ο καθένας για να μπείτε στο χωριό». Τους οδηγεί στον αρχηγό όπου και του προσφέρουν  ένα χαρτονόμισμα των είκοσι δολαρίων μιας και δεν είχαν ψιλά. Προχωράνε-προχωράνε, φτάνουν στο σπίτι του ανθρώπου που διέθετε το υποτιθέμενο κατάστημα και βλέπουν πως η επιλογή τους περιοριζόταν σε ξυραφάκια, πάνες και …κρεμμύδια.

225228_10150246367297498_1213171_n 222222_10150246422672498_2127911_n 221878_10150246367712498_8060398_n 221614_10150246368442498_308589_n

Αυτό είναι και το μόνο μείον στα απομακρυσμένα νησιά. Πως εξαρτάσαι πλήρως σε ότι αφορά την διατροφή σου από τις μονάδες φιλοξενίας μιας και πέρα από αυτές είναι δύσκολο, αν όχι απίθανο, να βρεις οτιδήποτε άλλο για να αγοράσεις. Σε αρκετά μέρη μάλιστα το ηλεκτρικό ρεύμα παρέχεται μόνο με γεννήτρια και αυτό μόνο για λίγες ώρες την ημέρα. Ως αποτέλεσμα, σε όλες τις ξενοδοχειακές μονάδες το φαγητό περιλαμβάνεται στην τιμή της διαμονής και δεν υπάρχουν κοινόχρηστες κουζίνες και ψυγεία, όπως συνηθίζεται αλλού σε low budget ξενοδοχεία. Έτσι θα ακούσεις τους περισσότερους ταξιδιώτες να συζητούν μεταξύ τους όχι μόνο για τις καλύτερες παραλίες αλλά και για το ποιες μονάδες προσφέρουν καλό και αρκετό σε ποσότητα φαγητό.

Όσον αφορά το φυσικό περιβάλλον, τα Yasawa είναι 20 καταπράσινα ηφαιστειογενή νησιά και λέγεται πως εδώ θα βρει κανείς κάποιες από τις καλύτερες παραλίες του κόσμου. Λευκή άμμος και καταγάλανα νερά, οι οποίες διατηρούνται σε άριστη κατάσταση μιας και δεν είναι δυνατόν να ανεγερθούν μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες. Όμως, η πραγματική ομορφιά δεν είναι μόνο σε αυτό που φαίνεται με γυμνό μάτι. Με μια μάσκα μπορεί να κολυμπήσει κανείς πάνω από κοράλλια με απίθανα χρώματα, να δει μπλε αστερίες και κάθε λογής πολύχρωμα τροπικά ψάρια, φυσικά και τον πασίγνωστο Νέμο, καθώς και να κολυμπήσει ανάμεσά τους κάνοντας κατάδυση.

Στα Mamanuca από την άλλη συνειδητοποίησα πως η μαγεία στα Φίτζι, πέρα από την απαράμιλλη φυσική ομορφιά, έγκειται στο γεγονός πως υπάρχει και από ένα νησί για όλα τα γούστα. Επισκεφτήκαμε νησιά τόσο μικρά, όπως το Beachcomber, το περίφημο party island, το οποίο μπορείς να το γυρίσεις ολόκληρο με τα πόδια μέσα σε 10′. Βρεθήκαμε στο ρομαντικό Bounty island που προσελκύει ζευγάρια και όσους ψάχνουν για ηρεμία και απομόνωση. Το νησί Mana ήταν το πρώτο και το μόνο στο οποίο είδα να υπάρχει η δυνατότητα παραμονής μέσα σε ένα χωριό (σσ. ουσιαστικά ήταν καλύβες οι οποίες άνηκαν σε τέσσερις ντόπιες γυναίκες και τις προωθούσαν ως κατάλυμα για τουρίστες). Δεν θα ξεχάσω πως στο Mana ήταν που περπατήσαμε κατά μήκος ενός αεροδιάδρομου για να φτάσουμε σε μια λευκή παραλία με μόνη παρουσία την παρέα με την οποία ξεκινήσαμε από το χωριό και τον περίφημο σκύλο Max που είχε αναπτύξει την ικανότητα να πιάνει ψάρια στη θάλασσα και να τα πηγαίνει στους κυρίους του.

Ο χρόνος κυλάει εντελώς διαφορετικά στα Φίτζι. Ελλείψει των δραστηριοτήτων και του πλήθους επιλογών που στην πόλη μας ροκανίζουν την ώρα, εδώ υπάρχει πάντα χρόνος για όλα. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε πως οι ντόπιοι χρησιμοποιούν την έκφραση «Fiji time» για να υποδηλώσουν πως όλα θα γίνουν, αργά και χαλαρά, δίχως άγχος, στρες και βιασύνες. Ένα ραντεβού για τις 17:00 μπορεί κάλλιστα να σημαίνει πως θα βρεθούμε στις 18:00. We are in Fiji Time!

Επίσης, πολλές φορές είδαμε ντόπιους να πιάνουν την κιθάρα και να τραγουδάνε με το που έχουν κάποιο διάλειμμα από τη δουλειά. Συνήθως φοράνε το τοπικό τους ένδυμα το sulu, ένα ύφασμα ζωσμένο γύρω από τη μέση που πέφτει σαν φούστα ενώ πολλές φορές, άντρες και γυναίκες, κοτσάρουν κάποιο λουλούδι πίσω από το αυτί. Είναι δύσκολο να φανταστείς πως οι Φιτζιανοί, οι τόσο φιλόξενοι άνθρωποι, υπήρξαν κάποτε κανίβαλοι.

Ένα αναπόσπαστο στοιχείο της καθημερινότητάς τους είναι και οι τελετές Kava που συνοδεύουν όλα τα χαρμόσυνα και λυπηρά γεγονότα. Στο νησί Nacula έτυχε να φτάσουμε την ημέρα που ένα από τα παλικάρια που δούλευαν εκεί έκλεινε τα είκοσι και μας κάλεσαν στο γλέντι τους μετά τη δουλειά. Η αλήθεια είναι πως  δεν γνωρίζαμε πως το πρωτόκολλο έλεγε όχι αλκοόλ κι έτσι φέραμε τσιγάρα και ένα μπουκάλι Baccardi στο ψαθί που είχανε στρώσει για να κάτσουμε, τα μόνα πράγματα που διαθέταμε και που πιστεύαμε πως αρμόζουν στην περίσταση. Μάλλον όμως δεν πρέπει να ακολουθούν πλέον πολύ πιστά τους κανόνες μιας και οι περισσότεροι ήπιαν από ένα ποτηράκι ενώ κι εμείς με την σειρά μας ήπιαμε αρκετές κούπες kava. Το συγκεκριμένο ρόφημα φτιάχνεται από τις ρίζες ενός τοπικού φυτού, οι οποίες μετατρέπονται σε σκόνη και διαλύονται σε νερό για να δώσουν ένα καφέ ρόφημα, που στην όψη θυμίζει λασπόνερο και αφήνει ένα ελαφρό μούδιασμα στο στόμα. Σήμερα προσφέρεται σε μισό κέλυφος καρύδας ενώ στο παρελθόν χρησιμοποιούσαν και τα καπάκια από τα κρανία των ανθρώπων που έτρωγαν. Αν και θεραπευτικό βότανο το kava  εάν καταναλωθεί σε μεγάλες ποσότητες λέγεται πως φέρνει λήθαργο, χάσιμο της αίσθησης της πραγματικότητας και χαλάρωση. Με λίγα λόγια μπορεί να σε φτιάξει.

Στα Φίτζι ακούσαμε διάφορες ιστορίες που μας εντυπωσίασαν και γνωρίσαμε πολλούς ενδιαφέροντες ανθρώπους. Τις προάλλες, εδώ στην Ελλάδα, άκουσα σε μια ζωντανή εκπομπή με μεγάλη τηλεθέαση να κοροϊδεύουν κάποιον που ανέφερε πως είναι δυνατόν να μεθύσουν τα ψάρια. Και όμως, ναι, γίνεται. Μια τεχνική ψαρέματος εδώ κάτω, στην άλλη πλευρά του κόσμου, είναι ακριβώς αυτή. Έχουν βρει τον τρόπο να τρομάζουν και να συγκεντρώνουν τα ψάρια μέσα σε βράχια και σπηλιές, και με μια ιδιαίτερη διαδικασία που κάνουν στη συνέχεια μέσα στο νερό με ειδικά φυτά, τα ψάρια σαν μεθυσμένα βγαίνουν από την κρυψώνα τους, επιπλέουν στην επιφάνεια και τότε οι ψαράδες τα μαζεύουνε. Ας μην ξεχνάμε πως ό,τι σε μια χώρα μοιάζει με παραμύθι κάπου αλλού μπορεί να είναι η πραγματικότητα. Εδώ είδαμε πως οι σκύλοι είναι δυνατόν να τρώνε ψαροκόκαλα και να φοβούνται τις γάτες. Bula λοιπόν και εις το επανιδείν!

Κείμενο και Φωτογραφίες: Ελισάβετ Αρκολάκη