Το πρώτο πράγμα που σου κάνει εντύπωση μόλις πατήσεις το πόδι σου στην Κατάνια είναι οι σκούροι τοίχοι και οι μαύρες πλάκες. Παντού. Όλα τα κτίρια της πόλης είναι στις αποχρώσεις του ανθρακί και του γκρι και οι δρόμοι μαύροι. Η Κατάνια είναι μια πόλη φτιαγμένη από λάβα και ο κεντρικός της δρόμος έχει το όνομα του ηφαιστείου που την έχει λαβώσει πολλές φορές: Via Etnea. Διασχίζει το πιο μεγάλο μέρος της από το βορά μέχρι το νότο και καταλήγει σχεδόν στους πρόποδες της Αίτνας που το 1669 την κατέστρεψε σχεδόν ολοκληρωτικά, ενώ ό,τι είχε απομείνει το αποτελείωσε ο σεισμός του 1693. Η πόλη ξαναχτίστηκε από την αρχή σε σχέδια του αρχιτέκτονα Giovanni Battista Vaccarini και όλα τα μεγαλοπρεπή μπαρόκ κτίρια που σήμερα είναι αξιοθέατα είναι των αρχών του 18ου αιώνα. Κι επειδή έχει σύγχρονο σχέδιο, δεν βρίσκεις στενούς δρόμους και τόσο στενάχωρα σοκάκια όπως στο Παλέρμο ή στις πιο μικρές πόλεις της Σικελίας. Στα εγκυκλοπαιδικά περιλαμβάνονται ακόμη Καρχηδόνιοι, Ρωμαίοι, Οστρογότθοι, Βυζαντινοί, Άραβες και Νορμανδοί, όλοι επιδρομείς που άφησαν με καλό ή κακό τρόπο και από μία σφραγίδα στην πόλη, (ok, σταματάω εδώ γιατί το ποστ αρχίζει να θυμίζει μάθημα ιστορίας). Να προσθέσω μόνο ότι οι βομβαρδισμοί των συμμάχων το 1943 κατέστρεψαν για άλλη μια φορά ένα μεγάλο μέρος της πόλης και έτσι βρίσκεις και κάποια δημόσια κτίρια αισθητικής Μουσολίνι –ευτυχώς λίγα.

photo 1 (6) photo 3 (3) photo 1 (8)DSC02564

Η Κατάνια είναι μια όμορφη πόλη, φιλική για τους πεζούς, που προσφέρεται για περπάτημα, με πολύ περισσότερα πράγματα να δεις και να κάνεις από όσα φαντάζεσαι. Και είναι η μόνη πόλη της νότιας Ευρώπης που οι οδηγοί είναι τόσο ευγενικοί και αφήνουν πάντα προτεραιότητα στον πεζό, αυτό είναι το δεύτερο πράγμα που προσέχεις μόλις αρχίσεις να κυκλοφορείς στους δρόμους. Αυτό όμως που σε εντυπωσιάζει περισσότερο απ’ όλα είναι η σχέση που έχουν οι άνθρωποι -κάθε κοινωνικής τάξης και ηλικίας- με το φαγητό. Έχεις την εντύπωση ότι οι Κατανοί τρώνε παντού και κάθε στιγμή της ημέρας, εκτός από το μεσημέρι που εξαφανίζονται και ερημώνουν οι δρόμοι. Από τις 2 μέχρι τις 5 δεν κυκλοφορεί ψυχή.

Η Σικελία είναι το νησί της γρανίτας με μπριος που τρώνε άπαντες για πρωινό –από ηλικιωμένες κυρίες ξεροψημένες στον ήλιο που μοιάζουν με καπνιστές ρέγκες, οικογένειες με μικρά παιδιά που μιλούν όλοι μαζί και βάζουν κόντρα ποιος θα φωνάξει πιο δυνατά, μεσήλικες με κουστουμιές που μοιάζουν με τον Alberto Sordi στον «Μαφιόζο», ακόμα και χιψτεροπιτσιρικαρία που δεν θα πίστευες ότι θα πήγαινε στα ίδια μέρη με γονείς και θείους. Όλοι τρώνε γρανίτα με συνοδεία ενός πολύ μαλακού ψωμιού που μοιάζει με βυζί, το οποίο το κόβουν και το βουτάνε στο παγωτό, ή το χαράζουν και το κάνουν σάντουιτς, βάζοντας το παγωτό για γέμιση. Η γρανίτα φιστίκι που είναι η αδυναμία τους δεν έχει καμία σχέση με το παγωτό φιστίκι που γνωρίζεις στην Ελλάδα -το τριμμένο φιστίκι το αισθάνεσαι στο στόμα και το άρωμά του είναι αληθινό-, ενώ η δεύτερη πιο αγαπημένη τους γεύση [εκτός του πιστάκιο] είναι η μάντορλα [δηλαδή αμύγδαλο]. Γενικά βρίσκεις ικανοποιητικό παγωτό παντού, αλλά αν πετύχεις καλό παγωτό είναι αξέχαστη η εμπειρία. (Περισσότερα για το παγωτό σε άλλο «κεφάλαιο»).

photo 2 (3) photo 3 (8) photo 4 (3) photo 4 (10) photo 3 photo 4 (2) photo 3 (6)

Παρόλο που δεν έχει το μέγεθος του Παλέρμο, η Κατάνια είναι ένας γαστρονομικός παράδεισος, κυρίως για το απλό, ταπεινό φαγητό που βρίσκεις πάμφθηνα σε κάθε γωνιά της πόλης. Κι επειδή είναι σε ανεκτά επίπεδα τουριστική -δεν έχει ξεφτιλισμένα μαγαζιά [πανάκριβα και με κακό φαγητό] όπως η Ορτυγία- έχεις πολλές πιθανότητες να πετύχεις καλό φαγητό, ακόμα και σε μαγαζιά που μοιάζουν «τουριστικά» και δεν σου γεμίζουν το μάτι. Στην Αθήνα σε ανάλογα μαγαζιά οι πιθανότητες είναι ελάχιστες.

Η πρώτη σύσταση ήταν για μια τρατορία πίσω από το θέατρο Massimo Bellini που τη λένε Trattoria di De Fiore, στην οποία μαγειρεύει η Μάμα Ροζάνα τοπικές σπεσιαλιτέ με υλικά εποχής, με τον τρόπο που τις μαγείρευε και η γιαγιά της. Ανοίγει το μεσημέρι και μέχρι το βράδυ σερβίρει «φαγητά της υπομονής», κυριολεκτικά της ώρας, γιατί όλα τα μαγειρεύει εκείνη τη στιγμή, από την αρχή. Αν είσαι βιαστικός ή εκνευρίζεσαι εύκολα μην κάνεις τον κόπο να την επισκεφτείς, θα χάσεις όμως την ευκαιρία να δοκιμάσεις την πιο ωραία «πάστα αλά νόρμα» της Σικελίας και ένα απίθανο γλυκό που ισχυρίζεται ότι έχει επινοήσει η ίδια η Μάμα Ροζάνα, κάτι που στα Σφακιά το τρώνε εδώ και αιώνες: την τηγανίτα με μαλακό τυρί και μέλι [μόνο που εδώ πασπαλίζεται με ζάχαρη άχνη και περιέχει ρικότα, το τυρί της Σικελίας για όλες τις χρήσεις].

photo 2 (11) photo 1 (9)

Η επίσκεψη στην τρατορία di De Fiore ήταν πολύ επεισοδιακή γιατί στη μιάμιση ώρα που μείναμε περιμένοντας να ετοιμαστούν τα τρία πιάτα που παραγγείλαμε [όλα εξαιρετικά] γίναμε μάρτυρες ενός ομηρικού καυγά ανάμεσα στην ιδιοκτήτρια και μία Ισπανίδα τουρίστρια που περίμενε να φάει, αλλά προφανώς δεν είχε ιδέα ότι το μαγαζί ήταν της υπομονής. Όταν μπήκαμε καθόταν ήδη με το φίλο της στο διπλανό τραπέζι και μιάμιση ώρα μετά, αφού είχαν έρθει όλα όσα είχαμε παραγγείλει, εκείνη ακόμα περίμενε το δικό της πιάτο –τον φίλο της τον σέρβιραν μαζί με τα δικά μας. Όπως ήταν λογικό πήρε ανάποδες επειδή κόντευαν δυο ώρες από την ώρα που είχε φάει τα ορεκτικά και την είχε κόψει λόρδα, έτσι σηκώθηκε όρθια, στάθηκε ανάμεσα στον κόσμο και άρχισε να φωνάζει στα ισπανικά κάτι που πρέπει να σήμαινε «απαράδεκτο». Και μετά, όταν η μάμα Ροζάνα βγήκε από την κουζίνα για να δει τι συμβαίνει, τις έπιασε και τις δύο υστερία. Η Ροζάνα της έλεγε στα ιταλικά να μιλάει πιο σιγά και όταν εκείνη συνέχισε να ουρλιάζει της φώναζε με ακόμα πιο δυνατή φωνή να σκάσει και να σηκωθεί να φύγει. Χαμός. Η ισπανίδα έστειλε τον αμίλητο φίλο της στο ταμείο να πληρώσει κι έφυγαν νηστικοί και έξαλλοι, ενώ η Μάμα Ροζάνα μπήκε στην κουζίνα να μαγειρέψει άλλη μία εκπληκτική πάστα αλά νόρμα.

Η πάστα αλά νόρμα είναι μια σπεσιαλιτέ της Κατάνια με τηγανητές μελιτζάνες, σάλτσα ντομάτας, μπόλικο βασιλικό και τυρί ρικότα πάνω σε ζυμαρικά, που πήρε το όνομά της από τη Νόρμα, την όπερα του Bellini, την οποία όταν στην περιγράφουν λες σιγά το πιάτο, αλλά όταν τη δοκιμάζεις καλομαγειρεμένη τρελαίνεσαι. Τις αγαπούν πολύ τις μελιτζάνες οι Σικελοί, το ίδιο και το βασιλικό και την ντομάτα, και έχουν έναν τρόπο να την κάνουν απολαυστική, ειδικά στο αραντσίνι con melanzane, το πιο αγαπημένο μου από τα αραντσίνι [με μελιτζάνα,βασιλικό, ντομάτα και λιωμένο τυρί] ή στα ορεκτικά με κάθε πιθανό συνδυασμό. [Περισσότερα για τα αραντσίνι αύριο].

photo 2 (9) photo 3 (9) photo 4 (8)

Στην Trattoria di De Fiore φάγαμε pasta ala Norma, fettuccini bolognaise και Palermitana di vitello ripiena [δηλαδή κάτι σαν φιλέτο μοσχαριού γεμιστό και τηγανητό] και μαζί με το νερό, τα ορεκτικά και τις κοκακόλες πληρώσαμε γύρω στα 15 ευρώ το άτομο.

Η Κατάνια είναι φτηνή πόλη, ή τουλάχιστον με λογικές τιμές, και είναι βολική για τους ξένους γιατί έχει καλές συγκοινωνίες και πολλά δωμάτια για να μείνεις. Παλιά, αλλά με την αίγλη άλλης εποχής και –το κυριότερο- μέσα στο ιστορικό κέντρο. Και φτηνά. Το πανδοχείο που μείναμε ήταν παλιό αρχοντικό με τεράστια κύρια είσοδο και ακόμα πιο ψηλά ταβάνια, με μία πολύ όμορφη σάλα με ζωγραφιστούς τοίχους και ταβάνια, μία ακόμα πιο όμορφα ζωγραφισμένη αίθουσα υποδοχής κι έναν ιδιοκτήτη που έμοιαζε με τον Ντίνο Ηλιόπουλο στο «Κοροϊδάκι της Δεσποινίδος». Ήταν ακριβώς πάνω στην Via Etnea και πολύ κοντά στην Piazza del Duomo [την κεντρική πλατεία όπου τέμνονται οι δύο κύριοι δρόμοι της πόλης –ο κάθετος είναι ο Via Vittorio Emanuele που ξεκινάει από το ανατολικό άκρο και καταλήγει στο δυτικό]. Είχε κι ωραίο όνομα, Gatopardo, όπως το βιβλίο του Giuseppe Tomasi di Lampedusa και την ταινία του Βισκόντι. Τα δωμάτια με θέα στον κεντρικό δρόμο έκαναν 65 ευρώ τη βραδιά [το δίκλινο]. Α, και το λεωφορείο από το αεροδρόμιο μέχρι το κέντρο της πόλης κοστίζει ένα ευρώ [μην κάνεις κανένα αστείο και πάρεις ταξί].

photo 4 (5) photo 3 (5) photo 3 (4) photo 4 (4) photo 2 (4)

Η πλατεία del Duomo είναι η πιο όμορφη της πόλης, με επιβλητικά κτίρια και δύο σιντριβάνια που είναι σημεία αναφοράς για τους ντόπιους, κάτι σαν τον μπακάκο κάποτε στην Ομόνοια: Το ένα στο κέντρο της που ονομάζεται η κρήνη του γελαστού ελέφαντα -με έναν γελαστό ελέφαντα από λάβα που στηρίζεται πάνω του ένας αιγυπτιακός οβελίσκος, έργο του Vaccarini, όπως και η μπαρόκ πρόσοψη του καθεδρικού ναού της Κατάνια [Santa Agatha, Αγία Αγάθη], ενώ το άλλο με τους Σειληνούς που ονομάζεται Fontana dell’Amenano βρίσκεται ακριβώς στην είσοδο της κεντρικής αγοράς με τα ψαρικά, τα κρέατα και τα άλλα φαγώσιμα που είναι το πιο εντυπωσιακό και ζωηρό σημείο της πόλης.

photo 1photo 2DSC02543

Στο άγαλμα του γελαστού ελέφαντα μαζεύονται από το απόγευμα μέχρι και αργά το βράδυ Κατανοί κάθε ηλικίας για να χαζέψουν περαστικούς και να βγάλουν βόλτα τα σκυλιά τους. Η Κατάνια έχει πολλά σκυλιά, κάθε ράτσας και μεγέθους, αλλά μόνο καλές ράτσες, οι δρόμοι μοιάζουν με έκθεση σκύλων όπου οι Κατανοί διαγωνίζονται για την πιο σπάνια ράτσα. Τα μόνα μπασταρδάκια που είδαμε τα είχαν δυο άστεγοι rusties που μιλούσαν ολλανδικά και έμοιαζαν να έχουν ξεμείνει από άλλη εποχή, όταν οι άπλυτοι και άστεγοι νομάδες ήταν στη μόδα. Τα οποία κάτι θα πρέπει να τα πότιζαν γιατί κοιμούνταν δίπλα τους μέρα-νύχτα, μακάρια, όπως τα παιδιά των ζητιάνων στους δρόμους της Αθήνας.

photo 3 (11) photo 2 (10) photo 1 (3) photo 1 (2) photo 4 photo 3 (10) photo 3 (2) photo 2 (2) photo 1 (10)

Όπως όλες οι σικελικές πόλεις [όχι ότι οι ελληνικές πάνε πίσω] η Κατάνια έχει άπειρες εκκλησίες που δεν σου κάνει καμία αίσθηση να περάσεις την τεράστια πόρτα τους, όσο μεγαλοπρεπείς κι αν φαίνονται απ’ έξω. Από ένα σημείο και ύστερα όλες σου φαίνονται ίδιες και ψιλοχέστηκες για τα αγάλματα, τους τρούλους και τις κολώνες. Την Santa Agatha αξίζει όμως να την επισκεφτείς για δυο λόγους: ο ένας είναι ότι μέσα στην εκκλησία, μόλις μπεις δεξιά και στην δεύτερη παραστάδα, μπορείς να δεις τον τάφο του Μπελίνι με την τελευταία άρια της Amina από την La sonnambula χαραγμένη πάνω του: «Ah! non credea mirarti / Sì presto estinto, o fiore» [γλυκό μου λουλούδι, δεν πίστευα ότι θα μαραινόσουν τόσο σύντομα…]. Ο Μπελίνι είναι από τις προσωπικότητες που συναντάς παντού στην πόλη, σε διάφορες εκδόσεις: σε άγαλμα, σε θέατρο, σε κήπους, σε μουσείο, στα πάντα, αλλά αξίζει να τον δεις με όλους τους τρόπους. Και αξίζει να ακούσεις και την άρια της La sonnambula σε αυτή την ερμηνεία της Κάλλας. Είχε σπάσει λίγο η φωνή της αλλά παραμένει συγκλονιστική.

Ο δεύτερος είναι η ίδια η ιστορία της Αγίας Αγάθης που από τα πολύ νεαρά της χρόνια χάρισε την παρθενιά της στο Θεό και δεν ενέδωσε στις ορέξεις του Quintianus. Αυτός την φυλάκισε, της έκοψε τα βυζιά και μετά την έβαλε να την ψήσει στην πυρά, αλλά εκείνη την ώρα έγινε ένας σεισμός και η Αγάθη σώθηκε. Παρόλο που επουλώθηκαν οι πληγές της, πέθανε στη φυλακή κι έγινε αγία. Τα βυζιά της έδωσαν το σχήμα σε ένα από τα πιο ωραία γλυκά της Σικελίας [το κασάτα] και στο αφράτο μπριος που τρώνε οι Κατανοί με τη γρανίτα το πρωί. Επίσης, η μέρα που της κάνουν το μνημόσυνο έγινε μία από τις πιο μεγαλοπρεπείς γιορτές της Σικελίας.

photo 4 (9) photo 2 (7) photo 1 (7) photo 1 (5) photo 2 (5)photo 4 (7) photo 3 (7) photo 4 (6)

[συνεχίζεται]

Ακολούθησε το ΓΚΡΕΚΑ στο facebook: https://www.facebook.com/grekamag
Ακολούθησε το ΓΚΡΕΚΑ στο instagram: http://instagram.com/grekamag