Ο Γιώργος Μώρης είναι εικαστικός και του αρέσει με ό,τι καταπιάνεται να το πηγαίνει «ψηλά».

Ο Γιώργος είναι μία περίπτωση που με έκανε να νιώθω σαν θείτσα. Όση ώρα μιλούσαμε, έλεγα από μέσα μου «Μπράβο αυτός είναι νέος, εύγε αυτή η γενιά θα μας σώσει» και άλλα τέτοια παλιακά, βγαλμένα από το στόμα της θείας Ευτέρπης.

Ο Γιώργος είναι ειδική περίπτωση έχει μια ηρεμία στη φωνή του, μιλάει σωστά ελληνικά, είναι καλλιεργημένος και έχει μια φιλοσοφική προσέγγιση για τη ζωή και τα πράγματα. Το πιο εντυπωσιακό είναι ότι τη ζωή του την πηγαίνει ακριβώς εκεί που του αρέσει και όλο αυτό το κάνει με συνέπεια που θα ζήλευε και ο πιο ψύχραιμος μεσήλικας.

Από μικρός ονειρευόταν να γίνει πιλότος. Στα αεροπλάνα αγαπάει την ελευθερία και ότι είσαι στους αιθέρες «Πας ψηλά, στον ουρανό, τι καλύτερο;», λέει.

Giorgos Moris 5

Ξεκίνησε από παιδί με τον μοντελισμό και ζωγραφίζοντας αεροπλανάκια, μετά έκανε εξάσκηση με flight simulators και στην εφηβεία ήταν έτοιμος να γίνει ένας Ίκαρος. Όμως, δεν είχε από το περιβάλλον του την ώθηση που χρειαζόταν. «Δεν ήταν αντίθετοι, αλλά ένοιωσα ότι το περιβάλλον δεν με πήγαινε εκεί. Όταν είσαι έφηβος, δύσκολα αποφασίζεις μόνος σου για το μέλλον». Έτσι, πήγε στην αμέσως επόμενη αγάπη του που ήταν η ζωγραφική. «Από παιδί εμπλέκομαι με τα καλλιτεχνικά. Και οι δυο μου γονείς είναι εικαστικοί-καλλιτέχνες. Μεγάλωσα μέσα στα ψηφιδωτά και η τέχνη για μένα ήταν φυσικό επακόλουθο. Οι γονείς μου με έκαναν σε πολύ νεαρή ηλικία. Έτσι, από πολύ μικρό με είχαν μαζί τους στα περισσότερα πρότζεκτ τους και σχεδόν με έβαζαν να τους ψευτο-βοηθάω. Αυτό μου έχει φέρει μια εξοικείωση με την τέχνη και έχω πολλές παραστάσεις».

Giorgos Moris 4

Και αφού γεννήθηκε, οι δυο του γονείς σπούδασαν στην Ιταλία και ο Γιώργος πέρασε εκεί τα πρώτα χρόνια της ζωής του. Αργότερα, ως φοιτητής πήγε στο Πανεπιστήμιο της Μπολόνια, στην Accademia di Belle Arti, χωρίς δεύτερη σκέψη, καθώς υπήρχαν και καθηγητές που τον ήξεραν από μωρό. «Ήταν κερδισμένα χρόνια. Στη σχολή καλών τεχνών η γνώση που προσφέρθηκε ήταν σφαιρική ακόμα και εκτός της πρακτικής. Εκτεινόταν από τη φιλοσοφία, στη φαινομενολογία, στην αισθητική, τη σημειολογία και ερμηνευτική, έως και στην εθνολογία-ανθρωπολογία, καθώς και στα μαθηματικά… Και μ’ άρεσε που έζησα στην Ιταλία. Είχα άλλα ερεθίσματα και ήρθα σε επαφή με μιαν άλλη κουλτούρα που μου ήταν ωστόσο οικεία». Γύρισε στην Ελλάδα για τη στρατιωτική θητεία του και η καλλιτεχνική του πορεία στην Ιταλία διακόπηκε. «Τι κάνω τώρα; Πού να την πάω την τέχνη μου; Το σίγουρο είναι ότι ήθελα να γίνω παράλληλα και εκπαιδευτικός». Τον ρωτάω αν αυτό είναι συμβιβασμός για έναν ανήσυχο καλλιτέχνη. «Γιατί το σκέφτεσαι έτσι; Δεν είναι την εκπαίδευση σαν καλλιτεχνικό τέλμα, αντιθέτως, θεωρώ εξαιρετικά σημαντική τη διδαχή. Βέβαια, δεν διδάσκεις τόσο πολύ τέχνη, κυρίως είσαι ψυχοπαιδαγωγός. Μου αρέσει να δουλεύω με τα παιδιά. Η ικανοποίηση που παίρνεις όταν τα βλέπεις να εξελίσσονται, ακόμα και στο δημοτικό, είναι μεγάλη. Το κάνω με αφοσίωση και όταν με ρωτάνε τί δουλειά κάνω, λέω εκπαιδευτικός, περισσότερο απ’ ό,τι ζωγράφος».

Giorgos Moris 8 Giorgos Moris 7

«Δεν σε τρελαίνουν τα παιδάκια;», τον ρωτάω με έκπληξη; «Φυσικά, είναι δουλειά με πολλή ένταση, συχνά φεύγεις από την τάξη και έχεις στερέψει από ενέργεια, αλλά ευτυχώς σαν εκπαιδευτικός έχεις αρκετό ελεύθερο χρόνο για να αναπληρώσεις. Τα παιδιά πολύ συχνά γίνονται οι δάσκαλοί σου και μαθαίνεις και εσύ ένα σωρό πράγματα. Το σίγουρο είναι ότι για πάρα πολλά χρόνια είσαι εκπαιδευτικός… υπό εκπαίδευση. Μαθαίνεις να κάνεις καλά τη δουλειά σου «on the field» και όχι σε κάποιο δοκιμαστικό εργαστήρι, οπότε λάθη γίνονται και κάθε φορά πρέπει να προσαρμόζεσαι σε νέα δεδομένα. Θέλει διάβασμα και επανεκπαίδευση. Δεν είναι απλό».

Τον ρωτάω γιατί τα βάζουν τα παιδιά σε καλούπι και μετά χρόνια χάνουν αυτό το αυθόρμητο που έχουν στη ζωγραφική.

«Για χρόνια μάθαμε να λειτουργούμε και εκπαιδευτήκαμε σε «κλειστά συστήματα». Οι εκπαιδευτικοί προσπαθούμε να το αλλάξουμε, αλλά δεν είναι ένας τρόπος λειτουργίας οικείος προς εμάς. Περισσότερο «γιορτάζουμε» την αλλαγή, παρά την έχουμε καταφέρει. Όμως αργά και σταθερά γίνονται κάποια βήματα, προκειμένου τα παιδιά να λειτουργούν ελεύθερα και να επιλέγουν συνειδητά το καλό. Το ίδιο και στη ζωγραφική, προσπαθούμε να αφήνουμε τα παιδιά να εξερευνούν νέα υλικά, να τα διαχειρίζονται σωστά και με αυτά να εκφράζονται χωρίς περιορισμούς -όσα δεν μπορούν ή φοβούνται να πουν με λόγια».

«Το ασυνείδητο;». «Μπορείς να το πεις και έτσι. Όταν ζωγραφίζεις με τη ψυχή σου αφήνεσαι και βγαίνουν πολλά πράγματα στην επιφάνεια».

Giorgos Moris 2 Giorgos Moris 3

«Μπορείς να διακρίνεις ένα παιδί που κακοποιείται από το σπίτι του;». «Ναι, αν και δεν μπορώ να βγάλω διάγνωση, είναι δουλειά μου να ενημερώσω τους αρμόδιους. Με τη ζωγραφική τα παιδιά λένε ένα σωρό πράγματα».

Τον ρωτάω και αν υπάρχει ταλέντο. « Υπάρχουν παιδιά που παρατηρούν περισσότερο. Όλοι το ίδιο πράγματα κοιτάμε, όμως κάποιοι βλέπουν και άλλες λεπτομέρειες, συχνά αθέατες στον μέσο άνθρωπο, αυτό ονομάζω ταλέντο. Τον άλλο τρόπο να βλέπεις τα πράγματα. Υπάρχουν κι αυτά τα ‘χαρισματικά’ παιδιά, αλλά υπάρχουν και παιδιά με πολλή επιμονή που προσπαθούν και έχει και αυτό μεγάλη αξία, γιατί η τέχνη είναι μέσο έκφρασης. Άλλος το χειρίζεται καλά και άλλος καλύτερα, όμως όλοι έχουν το δικαίωμα να το χειρίζονται».

Και τα αεροπλάνα; Πότε ξεκίνησες να ζωγραφίζεις αεροπλάνα; Το κάνεις σαν χόμπι;

«Προσπαθώ να το ονομάζω hobby για να μην καταντήσει βαρύ σαν «δουλειά». Όμως το κάνω με σοβαρότητα. Πάντρεψα την αγάπη μου για τα αεροπλάνα και τη ζωγραφική. Μ’ αρέσει πάρα πολύ αυτή η ενασχόληση γιατί πολύ συχνά προϋποθέτει αρκετούς μήνες πραγματολογικής έρευνας, να μάθεις για την ιστορία του αεροσκάφους που θέλεις να ζωγραφίσεις, να βρεις φωτογραφίες, να μιλήσεις με ειδήμονες… Με τον καιρό βρήκα και άλλους αερο-ακουσμένους που έχουμε το ίδιο ψώνιο και κάπως γίναμε μια μικρή ομάδα. Από μικρός διάβαζα περιοδικά Αεροπορικής Ιστορίας και τις σελίδες τους κοσμούσαν εικόνες του Κώστα Καββαδία, ενός Έλληνα ζωγράφου που στο εξωτερικό έγινε γνωστός εικονογραφώντας κυρίως τα κουτιά από συναρμολογούμενα μοντέλα (box-art λέγεται αυτός ο τύπος εικονογράφησης). Μπορώ να πω ότι ήταν ο άνθρωπος που με ενέπνευσε να ξεκινήσω πιο εντατικά αυτή την ενασχόληση με την Αεροπορική Ζωγραφική. Πριν από ένα χρόνο αποφάσισα να έρθω σε επαφή με τον Κώστα και με άλλους ζωγράφους αυτής της θεματικής και να στήσουμε ένα group στο Facebook. Ήδη μαζευτήκαμε εφτά, καθώς και πολλοί fans του είδους και τώρα θα κάνουμε και την πρώτη ομαδική έκθεση Αεροπορικής Ζωγραφικής στην Ελλάδα.

Στο εξωτερικό χαίρει μεγάλης εκτίμησης αυτό το είδος ζωγραφικής. Μ’ αρέσει που διοχετεύω εκεί τώρα όλη τη δημιουργικότητά μου και κυρίως που έχω βρει και άλλους με το ίδιο ψώνιο, -πιο σωστά, με την ίδια αγάπη. Δεν λέω ότι θα κάνω μόνο αυτό μια ζωή, αυτό άλλα είναι ένα κομμάτι του εαυτού μου που μετράει και με κάνει χαρούμενο, όσο απλοϊκό και αν φαίνεται».

Βλέπω τα καλοδουλεμένα αεροπλάνα του αλλά και κάποια σκίτσα για κόμικς και έχει πραγματικά ένα σκασμό ταλέντο αυτός ο νέος και πολύ μεράκι για αυτό που κάνει. Με το ίδιο μεράκι λίγο αργότερα άρχισε να μαγειρεύει ανεβαστικά spaghetti alle vongole.

Giorgos Moris 9 Giorgos Moris 10 Giorgos Moris 12 Giorgos Moris 13 Giorgos Moris 14 Giorgos Moris 15

«Αγαπώ την μαγειρική γιατί έχει μέσα της δημιουργία και φέρνει τους ανθρώπους κοντά. Θα μαζευτούμε, θα επικοινωνήσουμε, θα δοκιμάσουμε αν μας βγει κάτι νόστιμο, θα πούμε ιστορίες γύρω από το τραπέζι.

«Γιατί vongole;», τον ρωτάω. «Είναι κάτι πολύ απλό, γευστικό και Ιταλικό, τόσα χρόνια στην Ιταλία κάτι έμαθα, ο πατέρας μου φτιάχνει συχνά ιταλικές συνταγές, οπότε ακόμα και στον ουρανίσκο μου λειτουργεί σαν δεύτερη πατρίδα».

Το αποτέλεσμα είναι νοστιμότατο, τόσο νόστιμο που γεμίζω τρεις φορές το πιάτο και μετά έχει γκοργκοντζόλα με φρέσκα καρύδια και φεύγω καλοταϊσμένη.

Μιλάμε για τις διακοπές, το καλοκαίρι που φεύγει. Ο Γιώργος έκανε ελεύθερο κάμπινγκ με την παρέα του. Είναι και χύμα, αλλά όταν θέλει, όπως και στο φαγητό, βάζει φροντίδα. Το ίδιο και στην τέχνη του, όπου δεν αφήνει τα πράγματα στην τύχη τους.

«Για τον έρωτα τι έχεις καταλάβει;» τον ρωτάω κάπως ξεκούδουνα, αφού για μένα όλα γύρω από τον έρωτα γυρνάνε . Ο Γιώργος συμφωνεί ότι όσο και να προσπαθούμε μερικές φορές να βάλουμε τον έρωτα σε δεύτερη μοίρα, αυτός κινεί τον κόσμο. «Για τον έρωτα γίνονται όλα» λέει με κάποια επισημότητα. «Και ο ερωτικός πόνος που μπορεί να διαδέχεται έναν μεγάλο έρωτα;». «Ο ερωτικός πόνος είναι αναπόφευκτος, αλλά περνάει και βρίσκεις τα αντισώματα να αντιμετωπίζεις ανάλογες καταστάσεις καλύτερα. Ακόμα και αν θυμάσαι για πάντα τη στιγμή που πόνεσες ή αν σκοτώσεις την αθωότητά σου. Αλλά, χαλάλι. Ανασυγκροτείς τον εαυτό σου και προχωράς. Άλλωστε, δεν υπάρχει μόνο ένας μεγάλος έρωτας. Αν έχεις πίστη θα ξαναβρείς κάτι, θα είναι και πάλι εντυπωσιακό πιθανώς και περισσότερο, άσχετα αν δεν θα εξωτερικεύεις πλέον τόσο έντονα τον ενθουσιασμό σου».

«Πιστεύεις στο ‘για πάντα’;» τον ρωτάω. «Δεν ξέρω αν πιστεύω, αλλά δεν το αρνούμαι κιόλας».

Φεύγω από τον Γιώργο και έχω την αίσθηση ότι θα μπορούσε να ’ναι και δισέγγονος του Σεντ Εξυπερί. Τα αφηγείται ωραία, τα φτιάχνει όλα με φροντίδα και παραμένει με έναν τρόπο και ονειροπόλος. Εύγε, λέει η θεία ξανά (εγώ δηλαδή ) και φεύγω χορτασμένη. Aπό κάθε άποψη.

Giorgos Moris 11

 

Το group των aviation artistsστην Ελλάδα: https://www.facebook.com/groups/AviationartGreece/

H έκθεση θα γίνει στο ξενοδοχείο Caravel στις 22 Σεπτεμβρίου.

Κείμενο: Τζούλη Αγοράκη
Φωτογραφίες: Αλέξανδρος Ακρίβος