Το ipirotakis.gr είναι ένα σύγχρονο διαδικτυακό λεξικό με σκοπό την διάσωση της ηπειρώτικης τοπικής διαλέκτου. Το λεξικό είναι για όλα τα ηπειρωτάκια που θέλουν να θυμηθούν αγαπημένες φράσεις της γιαγιάς και του παππού αλλά και όλους όσοι ενδιαφέρονται να μάθουν ηπειρώτικα.

Οι γεωγραφικές διάλεκτοι της Ελληνικής γλώσσας χωρίζονται σε δύο κύριες ομάδες, τις βόρειες και τις νότιες. Η Ηπειρώτικη περιλαμβάνεται στις βόρειες διαλέκτους μαζί με τη Ρουμελιώτικη, τη Θεσσαλική, τη Μακεδονικήκαι τη Θρακική. Τα βασικά χαρακτηριστικά της ηπειρώτικης διαλέκτου είναι
α) Aποβολή του άτονων [i] και [u], π.χ. χέρ (χέρι), πηγάδ (πηγάδι), σκλι (σκυλί),τ’ Χαρ (του Χάρου), στ’ Λαμπ τς μυλ (στου Λάμπου τους μύλους), πλάου(πουλάω), δλεβ (δουλεύει) κλπ. και
β) στένωση των άτονων [e] (ε και αι) και [ο] (ο και ω) σε [i] και [u] αντίστοιχα: π.χ. φιγγάρ’ (φεγγάρι), χουράφ’ (χωράφι).

Αν ακούς την ηπειρώτικη διάλεκτο και δεν είσαι από εκεί είναι πολύ δύσκολο να καταλάβεις τις λέξεις, αν όμως τις δεις γραμμένες, έχεις υπόψιν σου τα παραπάνω δύο χαρακτηριστικά και αν διαβάσεις προσεκτικά, μπορείς να καταλάβεις σχεδόν τα πάντα. Πίσω από την προσπάθεια του ipirotakis.gr βρίσκεται μία ομάδα Ηπειρωτών που δεν θέλουν να ανακαλύψουν την ταυτότητά τους. Το μόνο που θέλουν είναι να μοιραστούν με τον κόσμο την αγάπη τους για την ηπειρώτικη διάλεκτο και να φτιάξουν ένα μεγάλο αρχείο για όλους. Μιλήσαμε με έναν από τα ipirotakia και μας έβαλε κάπως στο κλίμα.

Μα ποιος είναι ο ipirotakis.gr;
Ο ipirotakis ίνι ιένα πιδί μάλαμα, απ΄τνΉπειρο. Νέου, ουραίου δε ξέρω αλλά η θειάτ η Νούλα τ΄λέει πως ίνι τουμορφότερου! Τονίνε στ’φούριατ λόγω τσ’ηλικίασ΄τ.

Τι θέλει να πετύχει;
Τίποτις, τι να πετύχ. Ζει και μεγαλών όπους όλ. Με τσ’λεξούλεστ τσ’ωραίες, τς’φράις απ’τη γιαγιούλατ .

Πώς τα καταφέρνει;
Τα φέρν τσαδώθε τσακίθε, μίνια καλά μίνια ζαβά

 

Θα τα καταφέρει τελικά;
Αμτί θα καν! Έχ αγάπες πουλλές ολούθε. φιλς καλούς!

Υπάρχει κανένα κόλπο για να καταλάβεις τη διάλεκτο;
Τι κόλπο μάναμ, έτς γεννήθκε! ίνι στ’καθημερνότητάτ.

Μένουν πολλοί νέοι στην Ήπειρο;
Ιεεεεε, τίγκα νιούδια! Ξερς τι όμορφα ίνι δώϊας; Χάνς αν δε ξερς. Θανάρθς καμίνια βουλτίτσα;

Οι νέοι στην Ήπειρο την μιλάνε τη διάλεκτο;
Άλ ναι, άλ όχ. Ξέρς οι νέοι τώραϊας έχουν παρ του δρόμς, σπουδάσνε, φίφκαν απ’τα χωριά. τι νόμσες; Αλ γύρσαν κι αλ έμναν στα ξένα.

Τι κάνει ο ηπειρωτάκης στον ελεύθερό του χρόνο;
Διασκεδάζ, φοράει τσ’τεννούλεσ’τ να βγει για βουλτίτσες με το σκλί, μπαίν’ φεισμπούκ, καν αθλήματα, βγαιν για πουτάκια, αλωνίζ βασκά. Γκιζερέει ολ μέρα σαν σοκακιάρς.

Πώς την πέφτει σε γκόμενες;
Οι τσούπρες ίνι του ατού’τ. Βλέπς έχ κ μστάκ παλκαρίσιο! χαλεύ’ κάργα! Όλο λούσια τονίνε μπας κι βρει νύφ.

Πώς διασκεδάζει;
Άμα σπού δε θα πστεύς! Νομίιιζς οτ θανάνε μι ένα κλαρίνο στ’αυτί; Κανς λάθους!

Πώς τσακώνεται;
Ούι! Τσακώνεται ο ipirotakis ωρέ κοπέλα;

Πώς στεναχωριέται;
Περιμένς να βάζ τα κλάματα σα κούτσκό; Να σκούζ; Κάθεται στ’γωνίτσα’τ ήσχος κι ωραίους κι σκέπτειτι! Τ’βρίσκ τ’λύσ μόνοστ.

Πώς τρολάρει;
Δε κάν τέτοια! Αυτού που’σι συ στν’Αθήνα κάντι όλο μπαγαμποντιές! Ο ipirotakis ίνι αυθεντκός! Αστέρ κι παλκάρ!

Ποια θεωρούνται τα καλά και ποια τα κακά του Ηπειρώτη;
Α σ’δώκω μίνια ορμίνια. Οι Ηπειρώτες ίνι ψχούλες να ξερς! Αν σ’τύχ καϊένας γαμπρός, τύλξτον να σουθείς!

Οι Ηπειρώτες τι γνώμη έχουν για τους Αθηναίους;
Tσ’πρωτευουσιάνς όπως τσ’λέμε ιμίς, ααα;  Μια χαρά πιδιά. Γέμσαν με μούσια κι ζουγραφιές στα χέρια! ετς ίνι κ του πιδί τσ’Μήτσαινας που γύρσε προψές. Πίρι πτυχίου. Ετς είπι τλάχιστον. πστεύες ισί οτ’ πήρε; Αμτί!

Ποιο είναι το πιο όμορφο μέρος στην Ήπείρο;
Τήρα! Πστεύου πως η Ήπειρος τν’ίνι ευλογημέν! Θες βνα; Θες να πας ζντ’παραλία; Ιστουρία κι κληρουνουμιά; Πουτάμια; Δάσια; Χουριά; Πόλς; Οτ’θες ισί! Τα’χ όλα μπιτ! Δε μασ’λειπ τίποτα!

Και ποιο είναι το πιο νόστιμο φαγητό;
Μπλατσάρα με γιαγούρτ… Αλλά κι μια πρατίνα ντ’τσάκζα τώραϊας μι μια κοακόλα!

 

Εάν χρειάζεστε μετάφραση στείλτε στον ipirotaki να σας βοηθήσει:

info@ipirotakis.gr

https://www.facebook.com/ipirotakis

http://www.ipirotakis.gr/