Ένα από τα πιο πρωτότυπα και περίεργα έργα που παρουσιάστηκαν φέτος στην 6η Biennale της Αθήνας που είχε τίτλο ANTI είναι το Kakurlackó Order του Λυκούργου Πορφύρη

Όπως διαβάζουμε από το επίσημο site της έκθεσης το Kakurlackó Order «εστιάζει στην αναπαράσταση των αλμπίνων και του αλμπινισμού στη δυτική ιστορία και την σύγχρονη ποπ κουλτούρα. Από την εποχή της αποικιοκρατίας και του κυνηγιού μαγισσών, μέχρι τη σύγχρονη πολιτιστική βιομηχανία (π.χ. το βιβλίο και η ταινία Κώδικας Da Vinci), αντιλαμβανόμαστε τον αλμπινισμό ως απειλητικό, αινιγματικό, υπερφυσικό, δαιμονικό. Πρόσφατες απόπειρες άρσης του στίγματος κατά του αλμπινισμού, υιοθετώντας εικόνες αλμπίνων για εκστρατείες μάρκετινγκ, συμβάλλουν στη φετιχιστική αντικειμενοποίηση της αλμπινικής «λευκότητας». Αντλώντας από την προσωπική του έρευνα και την εμπειρία του ως αλμπίνος, ο Πορφύρης εστιάζει σε διαδικασίες δαιμονοποίησης / φετιχοποίησης, ανακεφαλαιώνοντας, συνθέτοντας και αφηγηματοποιώντας την άγνωστη ιστορία του αλμπινισμού.Το Τμήμα Πολιτισμού και Κληρονομιάς ανήκει σε ένα μεσαιωνικό μοναστικό τάγμα αλμπίνων, μια κυνηγημένη Γνωστική αίρεση. Το Τμήμα παρουσιάζει άγνωστους, μη καταγεγραμμένους πίνακες από αλμπίνους μοναχούς του Μεσαίωνα, γραπτά που διατηρήθηκαν με μυστικότητα, χαρακτικά και ψαλμούς αλμπίνων που μαρτυρούν την αποσιωπημένη ιστορία του αλμπινισμού. Ο Πορφύρης έχει πάρει ένα απομακρυσμένο δωμάτιο στο υπόγειο του TTT και το έχει μετατρέψει κάτι σαν ένα θρησκευτικό ναό μιας αρχαίας θρησκείας από άλλους αιώνες. Στην περφόμανς σε ακολουθούσαν δυο τύποι που φορούσαν μαύρους μανδύες ή σε άλλη στιγμή σου ζητούσαν και σένα να φορέσεις τον μανδύα πριν μπεις στον χώρο που έμοιαζε σαν να βρισκόσουν στον μεσαίωνα.

Πέσμου μερικά πράγματα για σένα.
Ζω στο Όσλο της Νορβηγίας. Αυτή την περίοδο εργάζομαι σε ένα νεοσύστατο ινστιτούτο που αποτελείτε από αλμπίνους ακτιβιστές και επιστήμονες και έχω αναλάβει το πολιτιστικό κομμάτι του ινστιτούτου. Αποστολή μου είναι να ανιχνεύσω και να αναβιώσω παραδόσεις ή στοιχεία πολιτισμού που δημιουργήθηκαν από αλμπίνους. Το πρώτο κομμάτι τής έρευνας μου είναι αφιερωμένο στις θρησκευτικές σέκτες των αλμπίνων μοναχών και τα υπόγεια δίκτυα που είχαν αναπτύξει με την «αίρεση» των Καθαρών. Κομμάτι της ερευνάς αυτής εκτίθεται στην 6η Biennale της Αθήνας με τίτλο ANTI-.

Τι έργα είναι αυτά που εκθέτεις;
Τα έργα αυτά είναι δωρεές από βιβλιοθήκες, μοναστήρια η προσωπικές συλλογές από την Αγγλία, την Γαλλία και την Νορβηγία. Τα έργα αυτά απεικονίζουν αλμπίνους μοναχούς η «αιρετικούς» και αναφέρονται στις θρησκευτικές τους δράσεις/πεποιθήσεις. Τα έργα χρονολογούνται από το 17ο μέχρι και  τον 19ο αιώνα, τέσσερις χαρακτικά και ένα ζωγραφικό. Επιπλέον υπάρχουν τρεις ψαλμωδίες οι οποίες εντάσσονται στην προσπάθεια του ινστιτούτου μας να αναβιώσουμε τα θρησκευτικά πιστεύω των αλμπίνων μοναχών ή αιρετικών όπως θέλουν να τους λένε. Οι ψαλμωδίες αυτές εμπεριέχουν κώδικές λέξεις που βρέθηκαν σε κείμενα των Kakurlackó. Οι λέξεις αυτές συνδυάζουν αρχαία ελληνικά, λατινικά και μεσαιωνικά  αγγλικά. Φαίνεται πως οι Κakurlackó είχαν αναπτύξει κάποια διάλεκτο ώστε να μην γίνονται αντιληπτοί από πιθανούς ανακριτές. Τέλος στο ίδιο πλαίσιο της αναβίωσης υπάρχει και ένας βωμός με τους βασικούς συμβολισμούς των Kakurlackó.

Τι σε ώθησε να παρουσιάσεις ένα τέτοιο έργο;
Νομίζω το προφανές, ότι είμαι αλμπίνος

Τι ήταν οι Kakurlackό;
Το Kakurlackó μεταφράζεται ως λευκή κατσαρίδα. Το όνομα πρωτοεμφανίζεται στα γραπτά του Σουηδού εξερευνητή Nils Mattsson Kiöping, κατά τη διάρκεια του ερευνητικού ταξιδιού στην Ινδονησία το 1667. Η λέξη χρησιμοποιόταν για να περιγράψει τις δράσεις των Ινδονήσιων Αλμπίνων. Σύμφωνα με τον Kiöping, οι Kakurlackó ήταν τυφλοί κατά τη διάρκεια της ημέρας. Από την άλλη αναφέρονται ως νυκτόβιο είδος όπου κατά τη διάρκεια της ημέρας κρύβονταν σε σπηλιές ενώ τη νύχτα επιδίδονταν στο κυνήγι και την έρευση τροφής σε κοντινές κοινότητες. Σημειωτέων, η ίδια περιγραφή εμφανίζεται στο θεμελιώδες έργο Systema Naturae του Carolus Linnaeus, έκδοση του 1758, όπου μια γενιά Homo Nocturnes (Νυχτερινού Ανθρώπου) είναι καταγεγραμμένη. Μετά τη δημοσίευση του έργου του Nils Mattsson Kiöping για τους Ινδονήσιους Αλμπίνους, η λέξη Kakurlackó έχει χρησιμοποιηθεί στην Ευρώπη σαν υπονομευτικό σχολείο για να περιγράψει τους αλμπίνους μοναχούς και τις θρησκευτικές τους σέκτες. Η λέξη εμφανίζεται σε μυθιστορήματα, θρησκευτικά κείμενα και χαρακτικά (βλέπε Thomas White, 2011). Το πρώτο γραπτό κείμενο που αναφέρεται σε σέκτα Αλμπίνων μοναχών. Από εδώ και πέρα ο όρος Kakurlackó χρησιμοποιείται ως αναφορά στις σέκτες των Αλμπίνων μοναχών και Αλμπίνων αιρετικών που μοιράζονταν τις ίδιες θρησκευτικές απόψεις.

Που βρήκες αυτά τα στοιχεία; Ήταν δύσκολο;
Η αλήθεια είναι ότι ήταν και είναι εξαντλητικά δύσκολο. Ειδικά όταν δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία online. Οι πηγές είναι αμέτρητες και είναι δύσκολο να αναφερθώ η να ξεχωρίσω κάποιες από αυτές. Ενδεικτικά θα αναφερθώ στα εξής βιβλία που λειτούργησαν ως πηγές για την έρευνα Nils Mattsson Kiöping, Een kort Beskriffning Uppå Trenne Resor och Peregrinationer, samt Konungarijket Japan. Carolus Linnaeus, Systema Naturae. Thomas White: Their Whiteness Is Not Like Ours’: A Social and Cultural History of Albinism and Albino Identities, 1650-1914 Dr. Prosper Lucas, Philosophical and physiological treatise on natural heredity. Karl Pearson, Atlas: A Monograph on Albinism in Man. Rossel Hope Robbins in his Encyclopedia of Witchcraft and Demonology. Joseph Glanvill, Blow at Modern Sadducism. Από την άλλη, δόξα τον θεό, στάθηκα τυχερός στην εύρεση των έργων. Όποιο μοναστήρι η βιβλιοθήκη και αν επισκέφθηκα έβρισκα και από μια χρήσιμη πληροφορία η ένα στοιχείο. Αυτά τα ταξίδια νομίζω ότι ήταν και η αποζημίωση μου για όλη την κούραση, Δεν μπορείς να φανταστείς τι θησαυρός υπάρχει από γκραβούρες και χειρόγραφα εκείνης την εποχή. Όταν έψαχνα online δεν μπορούσε να πάει το μυαλό μου στο τι θα αντικρίσω μπροστά μου, με αποκορύφωμα τις γκραβούρες στο Lambeth Palace Library. Εδώ θα ήθελα να ευχαριστήσω την πολυαγαπημένη πλέον φίλη  Tara Frøystein η οποία με βοήθησε πολύ στην ερεύνα όχι μόνο με την δωρεά του ζωγραφικού από την προσωπική της συλλογή αλλά και για τις εκπληκτικές γνώσεις της που με οδήγησαν στις σωστές πηγές.

Φωτό: Δήμητρα Παπαγεωργίου

Γιατί βάζεις κάπες στους επισκέπτες; Και γιατί τους ακολουθούν δυο άτομα μέσα στο δωμάτιο σε μια φάση;
Στο Kakurlackó: Department of Culture and Heritage εκτός από την παρουσίαση της έρευνας, όπως είπα και πριν, κάνουμε μια προσπάθεια αναβίωσης των θρησκευτικών πιστεύω των Kakurlackó. οπότε οι κάπες λειτουργούν ως ένδειξη σεβασμού στον χώρο.  Σε περίπτωση που οι θεατές δεν επιθυμούν να σεβαστούν τον χώρο χάνουν της εμπιστοσύνης μας και συνοδεύονται από μια φρουρό, μέλος του Kakurlackó: Department of Culture and Heritage .

Ένας επισκέπτης ίσως και τα θεωρήσει αποκρυφιστικά ή σατανιστικά. Σε ενοχλεί αυτό;
Η αλήθεια είναι ότι δεν καταλαβαίνω την ερώτηση. Η Ορθοδοξία μας είναι γεμάτη από τέτοιους συμβολισμούς και παραδόσεις οπότε πιστεύω ότι ένας τέτοιος συσχετισμός θα ήταν υπερβολικός.

Πιστεύεις ότι είναι μια πρόκληση για τον θεατή;
Εξαρτάται τον θεατή. Η αλήθεια είναι ότι ο κόσμος έχει ανταποκριθεί πολύ θετικά εκτός από κάποια μεμονωμένα περιστατικά που δεν ήθελαν να φορέσουν το μανδύα.

Τι ανταπόκριση έχει;
Θετική. Ο κόσμος ζητάει να μάθει και αλλά στοιχεία όχι μόνο για την έρευνα αλλά και για την ίδια την αναβίωση της θρησκείας.

Ποιο ήταν το πιο περίεργο σχόλιο που έχεις ακούσει σχετικά;
Ένα άτομο φώναζε «εγώ έχω για μανδύα μου τον Ιησού Χριστό δεν χρειάζομαι τον δικό σας», «Αυτό δεν είναι θρησκεία είναι μαλακία», «Μην φοράτε το μανδύα»

Επόμενα σχέδια;
Συνεχίζω τις έρευνές.

 

Info:

Έως τις 9/12 στο Κτίριο ΤΤΤ (Σταδίου 15)