Μια συζήτηση με τη νεαρή εικαστικό, Αντιγόνη Τσαγκαροπούλου για αντισυμβατικά παραμύθια, τερατώδεις θηλυκότητες, ένα σύμφωνο συμβίωσης με το πλάσμα Φλάφι και την ασυνήθιστη βιβλιοθήκη-διαδραστική εγκατάσταση #TextMe_FluffyLibrary.

Φωτό: Μάνος Χρυσοβέργης

 

Η Αντιγόνη Τσαγκαροπούλου είναι καλλιτέχνιδα με βάση την Αθήνα και το Βερολίνο. Αποφοίτησε από την Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας, έχει παρακολουθήσει μαθήματα χορού στο Royal Academy of Dance του Λονδίνου, είναι μέλος του AMOQA(Athens Museum of Queer Arts) και έχει παρουσιάσει δουλειά της κυρίως στην Ελλάδα και τη Γερμανία. Πρόσφατα συμμετείχε στην 6η Μπιενάλε της Θεσσαλονίκης, στο Sound Acts festival της Αθήνας, στο Witch Rave festival του Βερολίνου και τον Ιούνιο του 2018 θα συμμετέχει στην 10η Μπιενάλε του Βερολίνου “We don’t need another hero” σε συνεργασία με την Fabiana Faleiros. Το έργο της συνδυάζει εγκαταστάσεις μεγάλης κλίμακας με συμμετοχικά και αυτοσχεδιαστικά περφόρμανς, λούτρινα γλυπτά και γούνινα κοστούμια και με επιρροές από τη φεμινιστική και κουήρ θεωρία. Την εμπνέουν τα παιδικά παραμύθια, η φεμινιστική λογοτεχνία επιστημονικής φαντασίας, οι αφηγήσεις των μικρών κοριτσιών, υποκουλτούρες όπως τα Furries και έχει αναφορές από τον κόσμο της βιολογίας. Ο χνουδωτός της κόσμος θολώνει τα όρια μεταξύ ηλικιακών και έμφυλων ρόλων και επιτρέπει την εξερεύνηση διαφορετικών ταυτοτήτων και επιθυμιών, μέσα από την επαναδιαπραγμάτευση της οικειότητας και της συνύπαρξης.

Το ATOPOS CVC εγκαινίασε τον Απρίλιο έναν ολόκληρο χρόνο δράσεων γύρω από το βιβλίο, το κείμενο τη τέχνη και την ανάγνωση στο πλαίσιο της διοργάνωσης “Αθήνα 2018, Παγκόσμια Πρωτεύουσα Βιβλίου” με τίτλο #TextMe σε επιμέλεια του Βασίλη Ζηδιανάκη. Σ’αυτό το πλαίσιο η καλλιτέχνιδα Αντιγόνη Τσαγκαροπούλου ανέλαβε να σχεδιάσει και να υλοποιήσει μια ασυνήθιστη βιβλιοθήκη-διαδραστική εγκατάσταση, το #TextMe_FluffyLibrary. Το Fluffy Library έχει καταλάβει όλους τους χώρους του ATOPOS CVC ενσωματώνοντας μέσα στο κυρίως έργο, τη μεγάλη συλλογή βιβλίων του οργανισμού με περισσότερα από 2.500 βιβλία τέχνης και οπτικής κουλτούρας. Ταυτοχρόνως αποτελεί ένα εργαστήριο παραγωγής ενός αντισυμβατικού παραμυθιού το οποίο θα χτιστεί κατά την διάρκεια ενός χρόνου μέσα από διάφορες δραστηριότητες. Το Φλάφι (+Flufiella chimaerica) είναι ο κύριος χαρακτήρας του παραμυθιού και της εγκατάστασης και αποτελεί έναν συμβιωτικό φανταστικό οργανισμό που έχει κατακλύσει τα δωμάτια του ATOPOS CVC και ζει εκεί μέσα. Η Αντιγόνη Τσαγκαροπούλου σε συνεργασία με άλλους καλλιτέχνες, επιστήμονες, παραμυθάδες, μικρούς και μεγάλους, θα δημιουργήσει σταδιακά τόσο το ίδιο το έργο όσο και την ιστορία του. Μέσα στο Fluffy Library θα κατοικήσει κατά την διάρκεια της χρονιάς μια σειρά από υβριδικά γράμματα. Ένας δράκος πριγκίπισσα (D is for dragon), μια σούπερ ηρωίδα αρκουδάκι (T is for Teddy-Bear), μια πλοκαμωτή ευαίσθητη μάγισσα (O is for Octapus) παρέα με τη φίλη της την αρρενωπή νεραιδούλα (P is for pixie), ένας τριχωτός ροζ γοργόνος (M is for Mermaid) είναι κάποια παραδείγματα από τα πλάσματα που θα δημιουργηθούν στους επόμενους μήνες και θα απαιτήσουν μια θέση σε σελίδες, ράφια και αφηγήσεις.

 

Φωτό: Μάνος Χρυσοβέργης

Στην ελληνική μυθολογία συναντάμε υβρίδια ανθρώπου-ζώου, ιστορίες με μεταμορφώσεις που αναφέρονται ως παλαιότερες μορφές της υποκουλτούρας των furries η οποία ξεκίνησε το 1980. Παραδείγματα ελληνικών μυθολογικών πλασμάτων που έχουν φτάσει στο furry fandom σήμερα, είναι οι Μινώταυροι, οι Κένταυροι, οι Σάτυροι, οι Φαύνοι, οι Δράκοι (όπως ο Λάδωνας, ο Πύθων και η Ύδρα), οι Χίμαιρες και η Σφίγγα. Πώς συνδέεται η δική σου προσωπική μυθολογία με την μυθολογία των furries και την πραγματικότητα;

H αλήθεια είναι πως δεν αποσκοπώ σε κάποια συνειδητή σύνδεση με την ελληνική μυθολογία. Οι υβριδικές μου αναφορές προέρχονται από φεμινιστικές και queer αναπαραστάσεις, αφηγήσεις και διαλόγους. Για παράδειγμα, με ενδιαφέρουν οι τερατώδεις θηλυκότητες οι οποίες έχουνε χρησιμοποιηθεί από φεμινιστικούς λόγους όπως στο μανιφέστο Cthulucene της Donna Haraway ή οι αφηγήσεις μικρών παιδιών που μπερδεύουν τους ρόλους, ανακατασκευάζουν ιστορίες και πολλές φορές ξεπερνάνε κοινωνικά στερεότυπα. Τα furries, το drag, το παιδικό παιχνίδι με ελκύουν ως προς την έννοια της μεταμόρφωσης, της βιωματικής εμπειρίας, της σύγχυσης και του μπερδέματος. Το ενδιαφέρον μου βρίσκεται εκεί όπου τα όρια φανταστικού και πραγματικού, τερατένιου και ανθρώπινου, ροζ και γαλάζιου θολώνουν.

Το Φλάφι έχει κατακλύσει τα δωμάτια του ATOPOS CVC και θα ζει εκεί μέσα για ένα χρόνο. Μίλησε μας για αυτό το χαρακτήρα. Από που προέρχεται, τι κάνει τώρα και που θα φτάσει καταναλώνοντας τόσα πολλά βιβλία;

Το #TextMe_FluffyLibrary είναι μια διαδραστική εγκατάσταση και ταυτοχρόνως λειτουργεί σαν βιβλιοθήκη. Μπορείς να πάρεις τα βιβλία σου και να πας να διαβάσεις ξαπλωμένος ή να εξερευνήσεις την βιβλιοθήκη του AtoposCVC, μια συλλογή με 2.500 βιβλία τέχνης και οπτικής κουλτούρας. Παράλληλα, εκεί μέσα υπάρχει μια ιστορία και χτίζεται ένα παραμύθι. Το Φλάφι είναι ένα χνουδωτό υβρίδιο αγνώστου ταυτότητας, φύλου, σεξουαλικότητας και προέλευσης το οποίο ζει εκεί μέσα, τρώει τα βιβλία του ΑtoposCVC και στην συνέχεια προσκαλεί τον κόσμο να έρθει να τα διαβάσει. Κάποιος το είπε Χίμαιρα(Fluffiella chimaerica), κάποια άλλη πολύ πιο μικρή είπε πως είναι μια Χάρυβδη γιατί έχει πολλά στόματα και καταβροχθίζει, κάποιος άλλος είπε ότι είναι ένα bear χωρίς αρχή και τέλος, χωρίς μέσα και έξω. Κάποια είπε πως δεν έχει κεφάλι και κάποια άλλη πως έχει πάρα πολλά ενώ κάποιος άλλος είπε πως δεν είναι μια οντότητα αλλά πολλές μαζί. Με ενδιαφέρει να πλαστεί η ιστορία αυτού του πλάσματος μέσα από τις αφηγήσεις του κόσμου που θα συμβιώσει μαζί του μέσα στην χρονιά, ένα collective παραμύθι που θα δημιουργηθεί μέσα από βιωματικές διαδικασίες και σίγουρα πολλές αγκαλίτσες. Επίσης, το Φλάφι προσκαλεί σιγά σιγά και τις φιλενάδες του: ένα αλφάβητο με καμηλοπαρδάλεις, γλυκές μαγισσούλες, τριχωτοί γοργόνοι, κροκόδειλου που κλαίνε και άλλα πολλά πλασματάκια που θα φτιαχτούν μέσα στην χρονιά. Κανείς δεν ξέρει τι θα συμβαίνει εκεί μέσα τον Απρίλιο του 2019!

Φωτό: Μάνος Χρυσοβέργης

Προσκαλείς τους άλλους να παίξουν και δημιουργείς οικειότητα αλλά ταυτόχρονα κρύβεσαι. Υπάρχουν κανόνες στη fluffyland; Ποιός τους ορίζει, εσύ ή οι συμμετέχοντες;

Θα χρησιμοποιούσα την λέξη μεταμόρφωση. Όπως τα παιδιά όταν παίζουν, μεταμορφώνονται και ανακαλύπτουν τα όρια της ταυτότητάς τους και των έμφυλων ρόλων ή όπως στο drag ή στα furries με ενδιαφέρει η δυνατότητα οικειοποίησης μιας άλλης περσόνας η οποία μπορεί να παίξει με τα όρια της κανονικότητας. Η fluffyland είναι ένας λούτρινος, παραμυθένιος κόσμος παιχνιδιού και ανακάλυψης. Διαπραγματεύεται τους κανόνες μαζί με τον κόσμο που συμβιώνει μέσα της και με το περιβάλλον που την φιλοξενεί. Στο #ΤextMe_FluffyLibrary, το project το οποίο είναι μια συνέχεια της fluffyland, οι κανόνες της βιβλιοθήκης μετατράπηκαν σε ένα σύμφωνο συμβίωσης με το πλάσμα Φλάφι. Μέσα από αυτήν την συνθήκη προσκαλεί τον κόσμο να συμβιώσει μέσα του, να αναπτύξει μια σχέση μαζί του, να απολαύσει κάποια χνουδωτά δικαιώματα και να ενημερωθεί για τις απαγορεύσεις που ορίζει. Για παράδειγμα, το Φλάφι επιτρέπει φτερά μονόκερου αλλά όχι παπούτσια, γέλια αλλά όχι φασαρία κ.λ.π. Ταυτοχρόνως ζητάει από τους μελλοντικούς συμβιωτές να συμπληρώσουν τους δικούς τους κανόνες ώστε να δημιουργήσει μια σχέση αλληλένδετη.

Τα γούνινα κοστούμια που φτιάχνεις παραπέμπουν σε ζώα. Σε ενδιαφέρουν κάποια συγκεκριμένα ζώα και με πoιό κριτήριο τα επιλέγεις;

Με ενδιαφέρουν τα φανταστικά πλάσματα, είτε είναι ζωόμορφα, είτε τερατόμορφα, είτε characters. Σκοπός μου είναι να τους φτιάξω έναν safe χώρο για να υπάρχουν μαζί με άλλα! Φιγούρες κυρίως βγαλμένες από παραμύθια, animation, pop culture σύμβολα που μου αρέσει να μπερδεύω τις ταυτότητές τους και να εξερευνώ τα όριά τους. Θέλω να βρεις στο Fluffy Library μια κάπα σούπερ ήρωα που είναι θήκη για φεμινιστικά βιβλία και ένα ροζ πόνυ με βυζάκια και μούσι κοτσίδα. Οι χώροι που δημιουργώ είναι γεμάτοι υβρίδια και τεράστια λούτρινα ουδέτερα ως προς το φύλο. Με ενδιαφέρουν πολύ τα lgbtqi+ παραμύθια για παιδιά. Ιστορίες για ευαίσθητα αγόρια που μπορούν να κλάψουν και πριγκίπισσες που πήραν τη θέση του δράκου τους. Οικογενειακές ιστορίες αρκουδιών με γονείς δύο θηλυκές μαμάδες, αγοράκια που θέλουν να φοράνε φορέματα, πρίγκιπες που ερωτεύονται ιππότες και αρσενικοί ιππόκαμποι που κυοφορούν. Τέτοιες ιστορίες θέλω να ζωντανέψουν μέσα στο FluffyLibrary και στο έργο μου γενικότερα. Θέλω αυτά που φτιάχνω να δημιουργούν ερεθίσματα για ελεύθερο αυτοπροσδιορισμό ταυτότητας φύλου και σεξουαλικότητας και να προτείνουν εναλλακτικές ιστορίες συγγένειας και συμβίωσης μέσα από το παιχνίδι, το παραμύθι, την ΙστορίαΤης (HerStory).

Φωτό: Μάνος Χρυσοβέργης

Σε μια περφόρμανς σου κρυμμένη μέσα σε ένα λευκό κούνελο χαϊδευες, αγκάλιαζες, έξυνες και περιποιόσουν τους συμμετέχοντες. Πώς προέκυψαν αυτές οι χειρονομίες; Σχετίζονται με το γεγονός ότι τις κάνει ένας  «κούνελος»;

Δεν είμαι σίγουρη αν οι λευκοί κούνελοι χαϊδεύουν και δίνουν γλειφιτζούρια. Μάλλον ήμουν μέσα σε κάτι άλλο, ίσως σε ένα τεράστιο λούτρινο λαγουδάκι που ζωντάνεψε και αναζητούσε λίγη υβριδική οικειότητα με ανθρώπους.

Έχεις παρακολουθήσει μαθήματα χορού στο παρελθόν. Σε ενδιαφέρει να χορογραφείς τις δράσεις σου;

Όχι, ήταν πολύ παλιά. Με ενδιαφέρει να βρίσκομαι στον χώρο και να παίζω με τα άλλα άτομα τελείως αυτοσχεδιαστικά.

Θα γινόσουν βίαιη φορώντας ένα άλλο κοστούμι; Ποιά είναι τα όρια των ρόλων που επινοείς και των παιχνιδιών τους;

Αν γινόμουν βίαιη θα ήταν στα πλαίσια μιας εξερεύνησης συναινετικής με σκοπό τον επανασχεδιασμό αφηγήσεων. Για παράδειγμα, θα αποκεφάλιζα το κεφάλι του Κεν Κεν και θα το έβαζα στην θέση του κεφαλιού μιας lalaloupsy.

Συνεργάζεσαι και έχεις επισκέπτες στις εγκαταστάσεις σου και στα συμμετοχικά και αυτοσχεδιαστικά περφόρμανς, μικρούς και μεγάλους. Ως δημιουργός αντισυμβατικών παραμυθιών που αναφέρονται σε όλες τις ηλικίες πιστεύεις ότι έχεις ευθύνη για τα παιδιά;

Δεν θα ήθελα σε καμία περίπτωση να χτυπήσουν μέσα στο Φλάφι από τα πολλά χοροπηδητά ή να δεχθούνε bullying επειδή σκεφτήκανε κάτι πολύ τρελό εκεί μέσα και το εξέφρασαν.

Σε έχει σοκάρει κάποιο παιδικό παραμύθι όταν ήσουν μικρή;

Δεν θυμάμαι. Περισσότερο με σοκάρουν τώρα μάλλον.

 

Info:

#TextMe_FluffyLibrary

ATOPOS CVC (Σαλαμίνος 72 Μεταξουργείο)

Το #TextMe_FluffyLibrary εντάσσεται στο ερευνητικό project #TextMe που οργανώνει ο πολιτιστικός οργανισμός ΑΤΟPΟΣ CVC για έναν ολόκληρο χρόνο.

Έως τις 23/4/19 Ημέρες & ώρες λειτουργίας έκθεσης: Πέμ.-Παρ. 14:00-20:00, Σάβ.-Κυρ. 12:00-18:00