«Ανήκω στη δεύτερη γενιά πολιτικών προσφύγων», λέει ο Αλέξανδρος Φυλακτόπουλος, «ο ένας παππούς μου έφυγε μετά τον εμφύλιο και ο άλλος αυτομόλησε. Οι γονείς μου γεννήθηκαν στην Τασκένδη, όπως και εγώ. Οι γιαγιάδες μου ήταν και αυτές από την Τασκένδη. Γεννήθηκα επί Αντρόποβ, αφού δηλαδή είχαν αρχίσει να χαλαρώνουν τα πράγματα μετά τον Ψυχρό Πόλεμο. Το 1989 (όταν ήμουν έντεκα) ήρθα επαναπατριζόμενος στην Ελλάδα. Μετά ήρθε ο Γκορμπατσόφ, οπότε έφυγα την περίοδο που είχε αρχίσει να μπαίνει η δυτική κουλτούρα και άρχισε σιγά-σιγά να διαλύεται η Σοβιετική ένωση. Όσο ήμουν παιδί, βέβαια, δεν τα πρόσεχα πολύ αυτά. Σίγουρα υπήρχαν κάποια κατάλοιπα από την πρώην Σοβιετική Ένωση. Ο πατέρας μου είναι γιος του εχθρού του λαού. Ο παππούς μου ήταν για δέκα χρόνια στις σταλινικές φυλακές.

Alexandros Fulaktopoulos 02

Είχαν επίδραση στις ζωές των παππούδων σου αυτά;
Στις ζωές του πατέρα και της μητέρας μου. Ο πατέρας μου δεν μπόρεσε να σπουδάσει. Ενώ ήταν αριστούχος στο σχολείο του δεν του, επετράπη να μπει στο πανεπιστήμιο της αρεσκείας του. Επίσης, όταν ο παππούς μου επέστρεψε στην Ελλάδα, επιχείρησε να εκδώσει ένα βιβλίο για το τι πέρασε εκεί και όταν το έγραψε δεν το εξέδωσαν καν! Το απέκρυψαν και όχι μόνο αυτό. Βρήκαν τον πατέρα μου από την KGB και τον ανέκριναν για τις σχέσεων που διατηρούσε με τον πατέρα του και για την επικοινωνία μεταξύ τους. Απ’ ότι κατάλαβα το ΚΚΕ απέκρυψε αυτό το βιβλίο και δεν εκδόθηκε ποτέ. Ο παππούς μου δούλεψε στην Τρίτη Διεθνή, όντας στενός συνεργάτης με την Κρούπσκαγια. Τότε δεν έδινα σημασία, δεν καταλάβαινα τι συνέβαινε, όταν μεγάλωσα άρχισα να τα καταλαβαίνω όλα αυτά. Πλέον, είμαι 36 ετών.

Πώς ήρθατε, λοιπόν, στην Ελλάδα;
Τα αδέρφια του πατέρα μου έφυγαν το 1975. Στον πατέρα μου δεν επιτρεπόταν ούτε να βγει εκτός χώρας. Μετά την Περεστρόικα όλα άλλαξαν. Είχαν αρχίσει να ξεσηκώνονται οι χώρες της Σοβιετικής Ένωσης και Ουζμπέκοι είχαν αρχίσει να σφάζουν τον κόσμο, ακόμη και στα λεωφορεία. Άνοιξαν τα σύνορα και πήραμε γραμμή ότι μπορούσαμε να επαναπατριστούμε. Και επειδή η Σοβιετική Ένωση διαλυόταν, τα πράγματα άρχισαν να δυσκολεύουν δραματικά για εμάς εκεί, οπότε ήρθαμε στην Ελλάδα, την ιστορική μας πατρίδα. Οι γονείς μου, εγώ και η μικρότερή μου αδερφή. Φυσικά στην Ελλάδα μας αντιμετώπιζαν ως Ρώσους, ενώ στη Ρωσία σαν Έλληνες. Πολύ άσχημο αυτό.

Εσύ τι νιώθεις πιο πολύ;
Νιώθω Έλληνας!

Ενώ έχεις ζήσει και στη Ρωσία και ενώ μιλάς ρωσικά.
Ναι, μιλάω ρωσικά. Όταν ήμουν εκεί δεν ήξερα ούτε πώς να πω «γεια» στα ελληνικά. Δεν μου άρεσε η εξέλιξη της Ρωσίας, δεν μου αρέσει να είμαι Ρώσος και δεν αισθάνομαι καν Ρώσος. Τώρα πια ντρέπομαι για το πώς έχει καταντήσει η Ρωσία.

Ποιο είναι αυτό που σε χάλασε στην εξέλιξη της Ρωσίας;
Το καπιταλιστικό σύστημα.

Μέχρι να φύγεις από εκεί είχες ήρεμη ζωή, όλα ήταν καλά;
Ναι, κανονικότατα. Δεν πεινούσαμε, δεν δεινοπαθούσαμε, εργάζονταν και οι δύο γονείς μου. Η μητέρα μου ήταν νοσηλεύτρια και ο πατέρας μου εργολάβος. Ταξίδευε εκτός πόλεως και αναλάμβανε το χτίσιμο σχολείων, δημόσιων κτιρίων και λοιπών οικοδομικών έργων. Δεν μου είχε λείψει ποτέ τίποτα.

Alexandros Fulaktopoulos 04 Alexandros Fulaktopoulos 06 Alexandros Fulaktopoulos 07

Άρεσε στους γονείς σου που ήρθατε εδώ;
Οι γονείς μου είναι κολλημένοι στο παρελθόν. Ήταν λίγο παραπάνω από 30 ετών, είχαν χτίσει τις ζωές τους ο καθένας με τη δουλειά και τον κόπο του και ξαφνικά έρχονται σε μια άλλη χώρα μόνο με δυο βαλίτσες, μία με τα ρούχα τους και μία με τα ρούχα τα δικά μου και της αδερφής μου. Και υποχρεούνται να ξεκινήσουν τις ζωές μας από το μηδέν.

Πώς θυμάσαι τα πράγματα αφότου ήρθατε;
Πολύ δύσκολα, σαφώς. Και τώρα δύσκολα είναι. Ποτέ δεν ήταν εύκολο. Κανείς από εμάς δεν ήξερε τη γλώσσα. Ξεκίνησα κάποιους μήνες στην πρώτη δημοτικού για να μάθω τη γλώσσα και μετά πήγα απευθείας στην Πέμπτη δημοτικού. Δεν είχαμε πολλούς συγγενείς εδώ, οπότε δεν είχαμε και στήριξη. Και μέχρι το γυμνάσιο είχα αντιμετωπίσει και ρατσισμό. Λογικό. Αλλά επειδή ήμουν σκληραγωγημένος, την πάλευα πάντα. Και έκανα και αρκετούς φίλους Έλληνες. Τελικά, τα καταφέραμε με τους γονείς μου και τη φτιάξαμε τη ζωή μας.

Και μέχρι να μπουν οι ζωές σας σε φυσιολογικούς ρυθμούς;
Η μητέρα μου δούλευε σε διάφορες δουλειές, φυτώρια, αποκλειστική νοσοκόμα και τέτοια. Πλέον είναι νοσηλεύτρια σε δημόσιο νοσοκομείο, κάνει αυτό που έκανε και εκεί γιατί αναγνωρίστηκαν τα χρόνια του κόπου της και οι σπουδές της. Ο πατέρας μου έκανε και αυτός πάρα πολλές και διαφορετικές δουλειές, αλλά πλέον δουλεύει στον τομέα της μηχανολογίας, αυτό που έκανε και όταν ήταν εκεί. Δυσκολεύτηκαν πολύ, αλλά κατάφεραν να φτιάξουν την περιουσία τους και τα πράγματα μπήκαν σε φυσιολογικούς ρυθμούς.

Από τότε έχεις πάει καθόλου στη Ρωσία;
Τελείωσα το λύκειο και πήγα να σπουδάσω Ιατρική. Έξι μήνες στην Αγία Πετρούπολη και δυόμιση χρόνια στη Μόσχα.

Πώς ήταν η Ρωσία τότε;
Ήταν μία εντελώς διαφορετική χώρα από αυτή που είχα αφήσει πίσω μου. Όλα ήταν χειρότερα γιατί πήγα στη χειρότερη φάση της Ρωσίας (1997-2000). Ήταν εντελώς ακυβέρνητη η Ρωσία. Είχαν δημιουργηθεί δύο πόλοι. Οι πάρα πολύ πλούσιοι, νεόπλουτοι, που κυκλοφορούσαν με Mercedes και Jaguar και οι άνθρωποι οι οποίοι πέθαιναν από την πείνα και το κρύο. Με 200 δολάρια το μήνα ζούσα σαν βασιλιάς. Είχε εγκληματικότητα φουλ, τρομοκρατικές επιθέσεις παντού. Αυτό που βλέπω και σήμερα είναι ότι οι Ρώσοι έχουν χαλάσει. Πλέον έχουν βγάλει τη γουρουνίσια τους πλευρά. Εγώ είμαι σοβιετικός, δεν είμαι Ρώσος. Επί Σοβιετικής Ένωσης δεν υπήρχε ιδιοκτησία. Όλοι δούλευαν για το κοινό αγαθό. Δεν λέω ότι ήταν καλό ή κακό γιατί υπήρχε και η στέρηση της ελευθερίας του λόγου. Δεν υπήρχε, ας πούμε, η ελευθερία να εκδηλώσεις τις διαφορετικές σεξουαλικές σου προτιμήσεις. Όταν σπούδαζα εκεί υπήρχε όμως ελευθερία. Είχα επισκεφθεί τα καλύτερα gay clubs που έχω δει ποτέ μου.

Τελικά τελείωσες την ιατρική;
Τα παράτησα γιατί δεν ήταν αυτό που ήθελα πραγματικά και γύρισα πίσω στην Ελλάδα. Ήμουν ταγμένος στην τέχνη.

Τώρα πια, τι συμφέρει τον Πούτιν και έχει δημιουργήσει όλο αυτό το κλίμα έναντι των gay
Δεν ξέρω, ειλικρινά. Θέλει να επιβληθεί παραπάνω και να δημιουργήσει παραπάνω φόβο; Είναι ομοφοβικός; Είναι βλάκας φασίστας; Κρυφογκέι; Δεν ξέρω τι προβλήματα έχει και τα κάνει αυτά.

Alexandros Fulaktopoulos 09 Alexandros Fulaktopoulos 10 Alexandros Fulaktopoulos 11

Για πες μου για την τέχνη, λοιπόν. Επιστρέφεις στην Ελλάδα και…
Πήγα πρώτα φαντάρος, μετά έπιασα δουλειά και με τον πρώτο μου μισθό γράφτηκα σε δραματική σχολή.

Αφού τελείωσες τι έκανες;
Στην αρχή ήμουν πορωμένος, έτρεχα παντού ψάχνοντας δουλειά, auditions, castings, γνωριμίες… Ξέρω ότι έχω ένα πρόβλημα με την προφορά μου. Όταν όμως παίρνω έναν ρόλο το παλεύω πολύ και τον δουλεύω καλά για να μην υπάρχει πρόβλημα. Κάποιοι μου το έλεγαν, κάποιοι άλλοι όχι. Έφτασε η ώρα που απογοητεύτηκα. Και φτάνει και η ώρα που πρέπει να αρχίσω να βγάζω τον επιούσιο. Ήμουν σερβιτόρος, πωλητής, δούλεψα σε έρευνα αγοράς, σε promotion. Κατάφερα με τα λεφτά που έβγαζα να φύγω από το σπίτι, να ανεξαρτητοποιηθώ.

Πες μου για τη ζωγραφική. Πώς προέκυψε;
Ζωγραφίζω από μικρό παιδί. Ποτέ δεν το είχα δει σοβαρά. Ζωγράφιζα και σκιτσάριζα εντελώς ερασιτεχνικά, έδινα και καμιά ωραία ζωγραφιά σε κάποιον φίλο ή φίλη μου. Πλέον έχω αρχίσει και τα δείχνω. Εδώ και τρία χρόνια. Αλλά άρχισα να το κάνω επειδή μου είπαν «φίλε, έχεις δουλειά στα χέρια σου, γιατί την αφήνεις ανεκμετάλλευτη;». Ο πρώτος που με πλησίασε ήταν ο Δημήτρης Λέντζος. Δούλευα με μια ομάδα στο θέατρο και έδειχνα στα παιδιά τις ζωγραφιές μου. Τότε με πλησίασε και μου ζήτησε να εικονογραφήσω ένα βιβλίο του με παραμύθια επειδή του άρεσαν τα σχέδιά μου. Μετά μου ζήτησε να σχεδιάσω μια αφίσα για ένα θεατρικό του έργο και από εκεί και πέρα άρχισα να δείχνω το έργο μου. Μέχρι τότε δεν είχα Facebook αλλά από τότε έφτιαξα λογαριασμό και άρχισα να προβάλλω τη δουλειά μου μέσω διαδικτύου.

Για τα έργα σου τι σου λένε άνθρωποι που έχουν γνώμη;
Και καλά και άσχημα. Κάποιος μου είπε πρόσφατα ότι τα έργα μου έχουν αθωότητα, που το θεώρησα πολύ όμορφο σχόλιο. Το πρόβλημα με αυτό που κάνω είναι ότι είμαι αυτοδίδακτος και δεν ξέρω να κάνω συγκεκριμένες τεχνικές που θα με βοηθούσαν να ολοκληρώσω με πιο επαγγελματικό τρόπο κάποιες σκέψεις μου. Θα ήθελα να πάω σε κάποια σχετική σχολή αλλά, δυστυχώς, υπάρχει οικονομική δυσκολία και δεν μπορώ να το κάνω αυτό. Προς το παρόν να είναι καλά το διαδίκτυο, γιατί μέσα απ’ αυτό ψάχνω πώς γίνονται τεχνικές που με ενδιαφέρουν για κάποια σχέδιά μου.

Τα τελευταία χρόνια πως βιοπορίζεσαι;
Είμαι άνεργος από το 2008. Ίσως πουλήσω κάποιον πίνακα, μου δίνει λίγα χρήματα ο πατέρας, λίγα η αδερφή, άντε να βοηθήσει και κάποιος φίλος. Συνήθως όμως από τη ζωγραφική ζω, αλλά μη φανταστείς. Έκανα και κάποια επιδοτούμενα σεμινάρια του ΟΑΕΔ.

Όταν αποχωρίζεσαι τα έργα σου πως νιώθεις;
Κάποια λυπάμαι πάρα πολύ που τα πουλάω αλλά δεν έχω άλλη επιλογή.

Τι σκέφτεσαι να κάνεις τώρα για να βγάλεις τα προς το ζην;
Πες μου εσύ! Τι να κάνω; Δουλειά γραφείου; Σερβιτόρος; Πωλητής; Δεν βρίσκω απολύτως τίποτα. Στέλνω βιογραφικά παντού. Δεν μου απαντούν ποτέ και αυτοί που απαντούν με έχουν συνεχώς στο περίμενε. Και με την υποκριτική δεν έκατσε το πράγμα, δυστυχώς, και το κυνήγησα πάρα πολύ. Τώρα πια είναι κάπως αργά για αυτό. Ειδικά τώρα δεν θα κάνω κάτι παραπάνω για αυτόμ αν έρθει με άλλον, οποιονδήποτε τρόπο δουλειά σε αυτό τον τομέα, ίσως να το κάνω.

Εσύ τι θέλεις, τι γουστάρεις να κάνεις;
Να ζωγραφίζω! Και επειδή είμαστε στην εποχή του Υδροχόου που είναι η πιο δημιουργική και πνευματική εποχή είμαι σε μια φάση που νομίζω ότι ξεκινάω από την αρχή και είναι πολύ καλό αυτό γιατί μου δίνει ελπίδα.

Πώς είναι, σήμερα, η καθημερινότητα σου στην Ελλάδα;
Μέχρι κάποια στιγμή έβγαινα, αλλά από ένα σημείο και μετά, όταν δεν υπάρχουν και πολλά χρήματα, δεν μπορείς να το κάνεις πια. Τώρα έχω βρει τον έρωτα της ζωής μου. Περνάμε μαζί τον καιρό μας. Ο Χρήστος γράφει, είναι πολύ καλός. Εγώ ζωγραφίζω. Κάνουμε και πολλά πράγματα μαζί, δημιουργούμε δηλαδή. Μέχρι να φύγω από το πατρικό μου και να συγκατοικήσω με τον έρωτά μου, δεν ήταν τόσο εύκολο να δημιουργήσω. Ο Χρήστος με βοηθά και με εμπνέει για να δημιουργώ. Ό, τι και αν κάνουμε μαζί μας αρέσει πολύ!

Οι γονείς σου έχουν θέμα με τις σεξουαλικές σου επιλογές;
Το γνωρίζουν, δεν μου έχουν δημιουργήσει ποτέ θέμα και δεν μου έχουν δείξει ότι τους νοιάζει, αλλά ως πιο παλιά μυαλά σίγουρα έχουν πρόβλημα που δεν θα δουν παιδιά από εμένα ή που δεν θα τους πάω τη νυφούλα στο σπίτι. Το θέμα όμως είναι προσωπικό. Οι γονείς μου έζησαν τη ζωή τους, έκαναν πράγματα, βρήκαν ο ένας τον άλλον, το τι θα κάνω εγώ είναι δικό μου θέμα.

Alexandros Fulaktopoulos 12 Alexandros Fulaktopoulos 13 Alexandros Fulaktopoulos 14 Alexandros Fulaktopoulos 15

Τι είναι αυτό που σου αρέσει περισσότερο στην Ελλάδα από ότι στη Ρωσία;
Τετριμμένο αλλά… ο ήλιος της. Ο ήλιος, το φως της, η φύση, η θάλασσα.

Από τη Ρωσία τι σου λείπει;
Οι τεράστιες αλάνες που υπήρχαν ανάμεσα στις εργατικές πολυκατοικίες. Ήταν στο μέγεθος του πεδίου του Άρεως και περιβάλλονταν από τέσσερις πολυκατοικίες σε σχήμα τετραγώνου. Παίζαμε κρυφτό, κυνηγητό, παίρναμε σχοινιά και φτιάχναμε κούνιες.

Από άποψη κουλτούρας;
Μου άρεσε ο σοβιετικός πολιτισμός, είχαμε άλλες αξίες. Όταν πηγαίναμε στο δημοτικό ο πιο cool τύπος δεν ήταν αυτός που φορούσε μάρκες ή ο πιο όμορφος και μπρατσαράς. Ήταν αυτός που ήταν με τους αδύναμους και τους προστάτευε. Το καλό παιδί. Ο πιο cool τότε ήταν ο σημερινός μαλάκας. Τώρα πια τα παιδιά έχουν άλλα πρότυπα ρε γαμώτο.

Ποια κουζίνα σου αρέσει πιο πολύ;
Είμαι παμφάγος!

Από άποψης παραδόσεων;
Δεν ήμουν ποτέ της παράδοσης. Ούτε της θρησκείας. Αυτά τα αντιμετωπίζω ως εκθέματα σε λαογραφικό μουσείο.

Κείμενο: Φίλιππος Γαβριηλίδης
Φωτογραφίες:
Αλέξανδρος Ακρίβος