Ένα απόγευμα στα γραφεία του ΓΚΡΕΚΑ ήρθαν πέντε νέα παιδιά, η Λορέτα, η Ίβα, η Άντα, ο Σαμουήλ (με το ροζ του ποδήλατο) και ο Άγγελος. Ωραίοι τύποι. Τα παιδιά είναι πτυχιούχοι, πολλοί από αυτούς καταξιωμένοι στον τομέα τους και έχουν πολλά να προσφέρουν στη χώρου που μένουν από μωρά. Κάποιοι ζουν εδώ είκοσι χρόνια ή γεννήθηκαν εδώ και η χώρα τους επιμένει να τους στερεί ελληνική ταυτότητα, διαβατήριο, δικαίωμα ψήφου και άλλα που είναι δικαιώματα κάθε ανθρώπου.

Το Generation 2.0 -μέσω του οποίου τους βρήκαμε- είναι μια οργάνωση που ξεκίνησε το 2006 από κάποια παιδιά μεταναστών. Στόχος της είναι η προώθηση των δικαιωμάτων, της ισότητας και της ετερότητας, η καταπολέμηση του ρατσισμού, της ξενοφοβίας και των διακρίσεων. Η οργάνωση αντιπροσωπεύει την νέα γενιά Ελλήνων πολιτών, άτομα με διαφορετικές καταγωγές που γεννήθηκαν και μεγάλωσαν στην Ελλάδα.

Η Λορέτα, ο Άγγελος και η Ύβα, γεννημένοι στην Αλβανία και μεγαλωμένοι στην Ελλάδα, ο Σαμουήλ και η Άντα γεννημένοι και μεγαλωμένοι στην Ελλάδα, μοιράστηκαν ιστορίες ζωής και μας έδειξαν πώς είναι να ζεις σε μια χωρά όπου το αύριο είναι απόλυτα μετέωρο.

Η Λορέτα είναι έξι μήνες «φυλακισμένη» στην Ελλάδα επειδή δεν έχει ανανεωθεί η άδεια παραμονής της. «Την ελληνική ιθαγένεια την παίρνεις υπό προϋποθέσεις. Σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες υπάρχουν προβλέψεις. Η Ελλάδα και η Ιταλία είναι οι μοναδικές χώρες που για να έχεις πρόσβαση στην ελληνική ιθαγένεια πρέπει να έχεις ενηλικιωθεί. Και πάλι ακούγεται μακρινό όνειρο στην Ελλάδα η απόκτηση ελληνικής ιθαγένειας», εξηγεί η Άντα.

itha_2

Ο Σαμουήλ είναι είκοσι έξι χρονών, αυτοδίδακτος ηθοποιός του Εθνικού θεάτρου. «Γεννήθηκα στην Ελλάδα από μετανάστες γονείς. Η μητέρα μου είναι από την Κένυα και ο μπαμπάς μου από την Νιγηρία. Μου αρέσει η Ελλάδα, δεν έχω γνωρίσει άλλο πολιτισμό. Τώρα με την δουλειά θα ταξιδέψω στην Γαλλία όπου θα δώσουμε κάποιες παραστάσεις και θα δω και εκεί πώς είναι τα πράγματα. Στο δημοτικό δεν βίωσα ρατσισμό. Τα παιδιά ήταν πολύ φιλικά. Κάποια είχαν τα θέματά τους αλλά στην πάροδο των χρόνων εξομαλύνθηκαν τα πράγματα. Στο γυμνάσιο είχα θέματα με κάποιους καθηγητές και έκανα μεταγραφή. Αντιμετώπισα ρατσιστικά σχόλια από κάποιους καθηγητές, αλλά δόξα τω Θεώ υπήρχε ένα καθηγητής που μας βοήθησε να αλλάξουμε σχολείο. Στο λύκειο ήταν υπέροχα. Είχα εξαίρετους καθηγητές και συμμαθητές. Δεν έχω ζήσει bullying καταστάσεις γιατί είχα φίλους που αυτόματα με προστάτευαν. Δεν τα φιλτράρω καθόλου, δεν τα απορροφάω αυτά που ακούω. Κάθε μέρα είμαι στόχος σχολιασμού αλλά έχω μάθει να το αποβάλλω όλο αυτό. Το παράπονό μου είναι πέρα της γραφειοκρατίας, η έλλειψη ζύμωσης με τον κόσμο. Ο κόσμος πρέπει να ζυμωθεί για την εξομάλυνση των πραγμάτων, για την πιο εύκολη ένταξη των ανθρώπων. Η ζύμωση θα φέρει την αλλαγή όταν σπάσουν αυτά τα πράγματα σε όλους μας και διώξουμε τους κομπλεξισμούς μας. Πρέπει να εστιάσουμε στην αγάπη και στην ζύμωση. Ευτυχώς η νέα γενιά είναι πιο ανοιχτή σε αυτά τα πράγματα. Πιο εύκολα με πλησίαζαν τα παιδιά μεταναστών και κάποιοι Έλληνες που ήταν ανοιχτοί αυθόρμητα από τους γονείς τους και τους άρεσε η διαφορετικότητα. Πολλές φορές με έπιανα να δουν αν ξεβάφω. Ακόμα και αυτή η προσέγγιση ήταν η αφορμή για μια φιλία. Δεν με στεναχωρούσε καθόλου. Ίσα-ίσα το έβρισκα ωραίο γιατί οι γονείς μου με είχαν μάθει να είμαι ανεξάρτητος, ελεύθερος και να μην με ενοχλεί τίποτα».

itha_6itha_5

Η Λορέτα είναι είκοσι πέντε χρονών. Είναι επί πτυχίω φωτογράφος και τώρα, ετοιμάζει την πτυχιακή της. «Ήρθα εδώ πέντε χρονών με την μαμά και τον αδερφό μου. Ο μπαμπάς μου είχε έρθει εδώ από το 1992 που είχαν ανοίξει τα σύνορα. Ήταν αξιωματικός, έχασε την δουλειά του και ήρθε εδώ. Εμείς ήρθαμε για λόγους υγείας. Θυμάμαι ότι όταν περάσαμε τα σύνορα, ήταν νύχτα και όσο φτάναμε Αθήνα έβλεπα παντού φώτα. Τα φώτα μου είχαν κάνει πολύ εντύπωση. Ήταν τόσο πολλά. Ένιωθα ότι είμαι στην πόλη του φωτός. Δεν ήξερα ελληνικά και πήγα στην πρώτη δημοτικού αμέσως. Ήμουν πρώτο θρανίο και προσπαθούσα να καταλάβω αυτά που έλεγε η δασκάλα από κινήσεις χεριών και από τα μάτια της. Με βοήθησε η δασκάλα μου πάρα πολύ. Καθόταν δύο ώρες κάθε μέρα μετά το σχόλασμα και έκανε ιδιαίτερο σε εμένα και τον ξάδερφό μου χωρίς να πληρώνεται έξτρα. Στο σχολείο πέρασα πολύ όμορφα χρόνια. Όμως θυμάμαι σε ένα πάρτι που είχε καλέσει ένα παιδί όλη την τάξη και εμένα δεν με είχαν καλέσει. Και εγώ έμαθα την διεύθυνση, πήγα χτύπησα την πόρτα και μου είπαν «μα δεν σε καλέσαμε». Αλλά εγώ έκατσα και πέρασα και ωραία. Πιστεύω ότι ήταν θέμα των γονιών και όχι του παιδιού. Δεν είχα υποστεί ποτέ bullying στο σχολείο γιατί και οι καθηγητές με συμπαθούσαν και είχα και πάρα πολλούς φίλους. Ένα πρόβλημα που είχα ήταν η λέξη αλβανός. Ενώ δεν είναι κακό που είμαι από αυτή την χώρα, όταν έβγαινα έξω δεν μπορούσα να μιλήσω αλβανικά ή να τραγουδήσω. Μιλούσαμε χαμηλόφωνα με την μαμά μου για να μην καταλάβουν ότι μιλάμε αλβανικά. Συνειδητοποίησα ότι δεν είναι κακό να είσαι αλβανός όταν πήγα Erasmus στην Τσεχία. Τα παιδιά έπαιρναν την αλβανική σημαία, την αγκάλιαζαν, τραγουδούσαν. Ήταν ελεύθεροι. Δεν έχω αντιμετωπίσει πρόβλημα ποτέ με την χρυσή αυγή. Είναι όμως τρομοκρατικό το να φοβάσαι να μιλήσεις και να είσαι αυτό που είσαι. Θέλω να δοθούν ίσες ευκαιρίες σε όλους. Αν πάω ως πωλήτρια, θα με προτιμήσουν γιατί είμαι Αλβανίδα. Θεωρούν ότι μπορούμε να δουλέψουμε περισσότερο, να κάνουμε υπερωρίες, να μην μας πληρώσουν. Αντίθετα, αν πάω για φωτογράφος, υπάρχει κόλλημα. Το αντιμετώπισα στην πρακτική αυτό. Και πήγα στην Καλών Τεχνών ως βοηθός καθηγητή. Θέλω να γίνει πιο ευρωπαία αυτή η χώρα. Στα Βαλκάνια είμαστε πολλά χρόνια πίσω».

itha_9itha_4

Η Ίβα είναι είκοσι πέντε χρονών και είναι από την Αλβανία. Ήρθε στην Ελλάδα σε ηλικία εννέα χρονών μαζί με τους γονείς της. Ο μπαμπάς της ήταν αξιωματικός, τον απέλυσαν και ήρθαν στην Ελλάδα. Έχει σπουδάσει στο Πάντειο Πανεπιστήμιο στο τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών σχέσεων. «Είμαστε από τα Τίρανα και όταν ήρθα, πήγα τρίτη δημοτικού χωρίς να ξέρω καθόλου ελληνικά. Υπήρχε μια δασκάλα που μετά το μάθημα με βοηθούσε. Σιγά σιγά έμαθα. Έπαιζα το καλοκαίρι με τα παιδιά, μιλούσα και τα έμαθα γρήγορα. Διάβαζα πολύ. Εκτός από το δημοτικό που είχα μια δασκάλα ρατσίστρια, η οποία είχε πει «καλά τι νομίζετε ότι θα παρουσιάσουμε την γιορτή σε γύφτους και Αλβανούς;», δεν είχα προβλήματα στο σχολείο. Τα παιδιά που τα ακούνε αυτά και είναι σε ηλικία που είναι σφουγγάρια, πώς περιμένεις να μην γίνουν ρατσιστές; Ευτυχώς όμως είχα φίλους, δεν είχα θέμα με τα παιδιά ποτέ. Με υπερασπίζονταν. Έλεγαν στην δασκάλα μου «μα κυρία είπε και η Ίβα μάθημα, γιατί δεν της βάζετε δέκα;». Όταν γυρνούσα σπίτι, έκλαιγα από αυτά που περνούσα με αυτή την δασκάλα. Αλλά μεγαλώνοντας ήταν πολύ καλύτερα τα πράγματα. Έγινα και πιο δυνατή όσο μεγάλωνα. Αυτό το κόμπλεξ που είχα με το «αλβανός» το ξεπέρασα σιγά σιγά. Ακόμα και με το όνομά μου είχα θέμα. Ακούγανε Ίβα και με ρωτούσαν «από πού βγαίνει;» και μετά «από πού είσαι;». Και ξενέρωνα. Μετά, όταν κάποια εποχή ήταν της μόδας στην Αλβανία να βαφτίζουν τα παιδιά, με βάφτισαν Ουρανία. Οπότε όταν βαριόμουν να λέω όλη αυτή την ιστορία, ότι με λένε Ίβα που βγαίνει από το Ιβάννα και ναι, είμαι από την Αλβανία, έλεγα ότι με λένε Ουρανία. Αυτό που πρέπει να γίνει είναι η αναγνώριση της ήδη υπάρχουσας κατάστασης. Όχι να αλλάξουμε κάτι. Να αναγνωρίσουμε κάτι. Εμείς είμαστε εδώ, ζούμε εδώ, θέλουν δεν θέλουν. Οπότε απλά, πρέπει να αναγνωρίσουν αυτό που υπάρχει. Ουσιαστικά αν αναγνωριστούν τα δικαιώματά μας, θα γίνουμε και εμείς πιο παραγωγικοί. Ζούμε εδώ και είναι αδιανόητο αυτό που γίνεται».

itha_8

Ο Άγγελος είναι 20 χρoνών και ζει στην Ελλάδα 17 χρόνια. Είναι πολύ ταλαντούχος φωτογράφος και είχε κάνει και ένα μοναδικό φωτορεπορτάζ που μπορείς να το δεις εδώ. Τώρα, παράλληλα με την φωτογραφία, κάνει και σπουδές δημοσιογραφίας. «Γεννήθηκα στην Αλβανία το 1994 και το 1996, τριών χρονών, μεταναστεύσαμε με την οικογένειά μου στην Ελλάδα για μια καλύτερη ζωή. Ζήσαμε στην Αθήνα. Η πρώτη μου γειτονιά ήταν ο Νέος Κόσμος. Στην πορεία πήγα στα Κάτω Πετράλωνα όπου μεγάλωσα, έκανα τα σχολικά μου χρόνια και στα 18 μου πήγα στον Πειραιά. Δεν ήρθαμε στην Ελλάδα μόνο γιατί ήταν η πιο κοντινή χώρα, αλλά γιατί ο πατέρας μου γνώριζε την Ελλάδα επειδή είχε δουλέψει σε αρκετά μέρη σαν παράνομος μετανάστης. Περπάταγε στα βουνά χιλιόμετρα για να μπει στην Ελλάδα για να δουλέψει. Όταν γεννήθηκα, ο πατέρας μου δεν ήταν στην Αλβανία, ήταν στην Ελλάδα. Με τα πρώτα λεφτά που πήρε, έκανε τα χαρτιά μας για να πάμε νόμιμα στην Ελλάδα ως μετανάστες.

Στο σχολείο ήταν πολύ ωραία. έχω περάσει πολύ όμορφα στα σχολικά χρόνια γιατί πάντα με τους συμμαθητές μου δενόμουν και περνάγαμε καλά και γελούσαμε. Δεν είχε σημασία για αυτούς που ήμουν Αλβανός, ούτε για μένα είχε σημασία που ήταν Έλληνες. Τα παιδιά δεν βλέπουν αυτές τις μειονεκτικές διαφορές. Εκτός από καλούς συμμαθητές που είχα στο σχολείο είχα και καλούς καθηγητές. Νιώθω πολύ τυχερός γιατί μπορεί να μην ήμουν ποτέ καλός μαθητής, αλλά έμαθα αρκετά από αυτούς τους ανθρώπους που με βοήθησαν στην πορεία τις ζωής μου. Ήθελα να κάνω τους συμμαθητές μου να γελάνε, ακόμα και στις πιο δύσκολες μέρες μου, γιατί τα πιο όμορφα πράγματα στην ζωή είναι ο έρωτας, η τρέλα και το χαμόγελο, πράγματα που ξεχνάμε να τα  ζούμε και ευτυχώς, πάντα υπάρχουν άνθρωποι που θέλουν να μας τα θυμίσουν.

Έζησα το Bullying σε μικρό βαθμό στο σχολείο γιατί είχα καλές σχέσεις με τους συμμαθητές μου. Βέβαια, υπήρχαν και στιγμές που γονείς δεν ήθελαν να παίζω με τα παιδιά τους, φοβούνταν. Στον δρόμο άκουγα συχνά την φράση από μεγάλους ανθρώπους «να πάτε να τα κάνετε στην χώρα σας αυτά», αλλά δεν με πείραζε, αδιαφορούσα, ήξερα πως πάντα θα υπάρχουν τέτοιοι άνθρωποι. Γενικά όμως, οι Έλληνες σαν λαός είναι αρκετά φιλικοί και φιλόξενοι, έχουν πιο πολλά θετικά παρά αρνητικά.

Το παράπονο που έχω και κάθε φορά που το λέω μου έρχεται να κλάψω είναι το γεγονός ότι ζω στην Ελλάδα 17 χρόνια και δεν έχω ελληνική υπηκοότητα, κάτι το οποίο δικαιούμαι. Γιατί να μην έχω τα ίδια δικαιώματα με έναν Έλληνα; Είναι άδικο. Τα τελευταία χρόνια με ρωτάνε αν νιώθω Αλβανός ή Έλληνας και απαντάω πως δεν νιώθω ούτε Έλληνας ούτε Αλβανός, είμαι πολίτης των Βαλκανίων. Σίγουρα αυτό που νιώθω πραγματικά είναι πως είμαι άνθρωπος. Δεν έχω χάσει την ανθρωπιά μου. Αυτό που θα άλλαζα σε αυτήν την χώρα που ταλαιπωρεί και τους ξένους αλλά και τους Έλληνες είναι αυτή η γραφειοκρατία. Αυτό θα άλλαζα».

itha_7itha_4 itha_5

Η Άντα που είναι Ελληνίδα ελληνικής καταγωγής, και είναι ενεργό μέλος του Generation 2.0 έκλεισε την συζήτηση με λίγα λόγια για όσα κάνει η οργάνωση και όσα πρέπει να γίνουν. «Το ζητούμενο ήταν αυτό. Να είμαστε Έλληνες ανεξαρτήτως της καταγωγής των γονιών μας. Ενώ ξεκίνησε το Generation 2.0 με παιδιά μεταναστευτικής καταγωγής, στην πορεία μπλέχτηκαν στην ομάδα πολλά παιδιά που είχαν καταγωγή από την Ελλάδα με την λογική ότι δεν υπάρχει κάτι διαφορετικό ανάμεσά μας οπότε αν θέλουμε να παλέψουμε για κάτι και να είμαστε πιο αποτελεσματικοί, πρέπει να είμαστε όλοι μαζί. Για αυτό τον λόγο στην ομάδα είναι mix τα άτομα. Είναι ανοιχτό σε οποιονδήποτε θέλει να συμμετέχει. Εγώ είμαι Ελληνίδα με ελληνική καταγωγή αλλά πολεμάω για τα δικαιώματα των συνανθρώπων μου».

Για να μάθεις περισσότερα και αν ενδιαφέρεσαι να βοηθήσεις, μπες εδώ: http://www.ithageneia.org/en

Κείμενο: Μαίρη Βαμβακά
Φωτογραφίες: Μάνος Χρυσοβέργης