Το Heaven Adores You είναι ένα ντοκιμαντέρ για την ζωή του Elliott Smith. Ο Elliott Smith ήταν ένας από τους σπουδαιότερους αμερικάνους τραγουδοποιούς των τελευταίων δεκαετιών. Έγραψε το “Needle in the Hay”, το κομμάτι που ακούγεται στην σκηνή αυτοκτονίας στο Royal Tenenbaums του Wes Anderson αλλά νωρίτερα, με το Miss Misery, είχε κερδίσει μια υποψηφιότητα για Όσκαρ στο Good Will Hunting. Πέθανε το 2003 από αδιευκρίνιστη αίτια. Ίσως ήταν δολοφονία, ίσως αυτοκτονία, δεν έχει βγει άκρη ακόμη. Λέγεται ότι τον βρήκαν με ένα μαχαίρι καρφωμένο στην καρδιά.

Nickolas Rossi 3

Έντονα μελαγχολικό και γκρίζο, το φιλμ σκιαγραφεί το πορτρέτο μιας μεγαλοφυούς και ευαίσθητης καλλιτεχνικής ψυχής και ο Nicholas Rossi, o σκηνοθέτης της ταινίας, απέφυγε δεξιοτεχνικά να αφηγηθεί τα τελευταία μαύρα χρόνια της ζωής του. Αυτό που μόνο σου μένει από την ταινία είναι η απέραντη θλίψη στα πρόσωπα και τις διηγήσεις των κοντινών του ατόμων, όπως και η διάχυτη αίσθηση της μοναξιάς και της απομόνωσης ενός μουσικού που δεν ονειρεύτηκε ποτέ να γίνει σούπερ σταρ και για γρήγορη κατανάλωση.

Ήξερες τον Elliott Smith;
Τον είχα δει μόνο μια φορά. Τον είχα συναντήσει στο δρόμο στο Λονδίνο το 1998. Τον είχα δει και στο Πόρτλαντ. Θυμάμαι τις εμφανίσεις του με τους Heatmiser αλλά και μόνο του να παίζει σόλο. Μια φορά όμως τον συνάντησα από κοντά.

Πώς σου φάνηκε;
Ήταν μάλλον διαφορετικός από ό,τι τον περιγράφουν οι φίλοι του στο ντοκιμαντέρ. Ήταν όμως όπως τον φανταζόμουν από την έρευνα που έκανα. Πολύ μετριόφρων, ήσυχος, ντροπαλός και ταπεινός. Ήταν ένας κανονικός, γλυκός άνθρωπος.

Πώς σου ήρθε η ιδέα να κάνεις το φιλμ;
Ξεκίνησε σαν ιδέα όταν γύρισα ένα βίντεο την ημέρα που πέθανε. Ζούσα στο Λος Άντζελες τότε και πήγα στο σημείο που είχαν κάνει κάτι σαν μνημόσυνο γι’ αυτόν και τράβηξα μερικές εικόνες. Μετά επιμελήθηκα το υλικό και το ανέβασα στο youtube σαν ένα μικρό αφιέρωμα. Ξαφνικά τράβηξε την προσοχή πολλών ατόμων από όλο τον κόσμο και κάπως έτσι έγινε. Σκέφτηκα ότι θα ήταν καταπληκτικό αν μπορούσα να κάνω ένα μεγαλύτερο αφιέρωμα, να εμβαθύνω περισσότερο. Αρχικά ήθελα να αναφερθώ στην επιρροή που ασκούσε στους σημερινούς μουσικούς, αλλά θα γινόταν χαοτικό επειδή τα γκρουπ που έχουν επηρεαστεί από την μουσική του είναι άπειρα. Συνεργάστηκα όμως με μερικούς παραγωγούς που με βοήθησαν να βρω κοντινούς του ανθρώπους που θα μιλούσαν γι’ αυτόν.

Nickolas Rossi 1

Ήσουν φαν;
Δεν θα έλεγα ότι ήμουν ένας σκληροπυρηνικός φαν. Ήταν μουσική που την άκουγα εκείνη την περίοδο, ήμουν φαν με αυτόν τον τρόπο. Υπήρξε όμως ένα διάστημα που δεν παρακολουθούσα πια την καριέρα του, επειδή ήμουν απασχολημένος με άλλα πράγματα. Εκείνος έκανε ακόμη μουσική, απλά εγώ δεν την πρόσεχα. Όταν πέθανε, ήταν σαν κάποιος που ήξερες. Δεν είχα συνειδητοποιήσει πόσο σπουδαίος και δημοφιλής καλλιτέχνης ήταν διεθνώς.
Όταν άρχισε να περιοδεύει, πήγε παντού από την Αυστραλία μέχρι την Ιαπωνία. Αυτή την πλευρά της καριέρας του δεν την γνώριζα. Όταν άκουγα την μουσική του, για μένα ήταν ένας μουσικός του Πόρτλαντ και σταματούσε εκεί η σκέψη μου. Θυμάμαι την εμφάνισή του στα Όσκαρ αλλά δεν παρακολούθησα τι έγινε μετά. Δεν συνειδητοποίησα καθόλου πόσο δημοφιλής είχε γίνει ακόμη και μετά το θάνατό του. Μου φάνηκε περίεργο που τον ξέρουν πολλά άτομα στην Ελλάδα.

Γιατί δεν συμπεριέλαβες το Needle in the Hay στην ταινία;
Μάλλον επειδή ήξερα ότι ήταν ένα τεράστιο κομμάτι παντού. Είναι πολύ δύσκολο να κάνεις μια ταινία για μια ζωή και να διαλέγεις την μουσική και 1-2 κομμάτια από κάθε άλμπουμ. Μπορείς να βάλεις οποιοδήποτε κομμάτι από το πρώτο του άλμπουμ. Συνεργάστηκα με έναν μουσικό παραγωγό που γνώριζε αυτόν που διαχειρίζεται το μουσικό αρχείο του Elliott Smith και μαζί είδαμε ποιες βερσιόν τον κομματιών ήταν διαθέσιμες και τελικά αποφασίσαμε να χρησιμοποιήσουμε κάποια ακυκλοφόρητα κομμάτια του που ταίριαζαν με την κάθε σκηνή του φιλμ.

Απέφυγες να δείξεις τις πιο σκοτεινές πλευρές της ζωής του. Γιατί;
Ο καθένας μας κουβαλάει κάποιες σκοτεινές πτυχές μέσα του αλλά ο σκοπός του φιλμ ήταν κυρίως η μουσική. Ήθελα να κάνω κάτι που θα γιόρταζε τις δημιουργίες του και όχι να εστιάσω στο σκοτάδι. Δεν θεώρησα ότι θα έκανε την ταινία ενδιαφέρουσα. Θεωρώ ότι κάθε καλλιτέχνης είναι πιο ενδιαφέρων από τον τρόπο που πέθανε. Ο Jimi Hendrix, Η Janis Joplin, ο Kurt Cobain. Ο Elliott Smith ναι, είχε σκοτάδι μέσα του, οι περισσότεροι καλλιτέχνες έχουν αυτές τις μέρες, αλλά η μουσική είναι αυτή που τους καθορίζει.

Ήταν ανοικτοί οι άνθρωποι για να μιλήσουν γι’ αυτόν;
Απλά τους ρωτήσαμε και τους το ξεκαθαρίσαμε ότι δεν θα κάναμε κάτι κίτρινο, θα κάναμε κυρίως κάτι για την πορεία του και την εξέλιξή του ως μουσικός. Έχει περάσει καιρός και οι άνθρωποι μπορούσαν να γυρίσουν πίσω στο χρόνο και να δουν πιο αντικειμενικά τα πράγματα.

Μου έκανε εντύπωση η θλίψη που είχαν όλοι.
Δεν νομίζω ότι ξεπερνάς ποτέ το θάνατο ενός φίλου σου, όσα χρόνια και αν έχουν περάσει. Πάντοτε νιώθεις θλίψη, επειδή συνειδητοποιείς πόσο ταλέντο είχε και ξαφνικά δεν υπάρχει πια αυτό το ταλέντο.

Τι τον κάνει, επομένως, τόσο σημαντικό μέχρι σήμερα;
Ήταν ένας καταπληκτικός τραγουδιστής και αφηγητής. Έγραφε μοναδικά. Είχε ένα τρόπο να συνοψίζει καταστάσεις και παγκόσμια θέματα που ο κόσμος μπορούσε να ταυτιστεί. Υπήρχαν πράγματα που μπορούσε να πει με 5 λέξεις ενώ χρειάζονται παράγραφοι για να περιγράψουν. Είχε ένα σπάνιο ταλέντο που δεν συναντάς συχνά αυτές τις μέρες.

Nickolas Rossi 8

Τι ανταπόκριση είχε το φιλμ;
Πολύ θετική από όλους. Και από κόσμο που δεν είχε ιδέα ποιος ήταν ο Elliott Smith. Είναι μια ενδιαφέρουσα παράμετρος αυτή. Πάντα υπάρχουν στο κοινό 1-2 άτομα που δεν έχουν ιδέα ποιο είναι αυτό το άτομο και πάνε να αγοράσουν την μουσική του μετά. Έχω δείξει το φιλμ 10 φορές μέχρι στιγμής. Οι άνθρωποι καταλαβαίνουν ότι είναι μια ταινία για να γιορτάσουμε τον Elliott Smith, αν και υπάρχουν ορισμένοι που απογοητεύονται που δεν είναι περισσότερο δημοσιογραφική και δεν αναφέρεται στον τρόπο που πέθανε.

Πες μας μερικά πράγματα για σένα; Έχεις έρθει στην Ελλάδα ποτέ;
Αυτό είναι το πρώτο μου φιλμ σαν σκηνοθέτης. Δουλεύω κανονικά σαν κινηματογραφιστής εδώ και 10 χρόνια. Γεννήθηκα στο Σικάγο και έχω ζήσει λίγο στον Καναδά και στην Ευρώπη. Τώρα ζω στη Νέα Υόρκη. Έχω έρθει στην Ελλάδα άλλη μια φορά πριν από 20 χρόνια. Είναι κάπως διαφορετικά τώρα, αλλά και εγώ ήμουν διαφορετικό άτομο τότε. Φαίνεται πιο καθαρή η Αθήνα, πιο μαλακή και όχι τόσο χαοτική. Έχει περάσει αρκετός καιρός, την βλέπω με άλλα μάτια. Την προηγούμενη φορά είχα πάει στον Όλυμπο και ανέβηκα στην κορυφή με τα πόδια.

Συνέντευξη: Μαρία Παππά
Φωτογραφίες: Αλέξανδρος Ακρίβος