Η Τζένη Δριβάλα, η υψίφωνος με τη διεθνή καριέρα, είναι η Λιούμπα Αντρέγεβνα του Βυσσινόκηπου σε μια παράσταση που σκηνοθέτησε η ίδια, στο εσωτερικό και τον κήπο ενός ανακαινισμένου αρχοντικού στο Μαρούσι.

Τι σας έκανε να στραφείτε προς τη σκηνοθεσία θεάτρου;
Από την πρώτη στιγμή που στράφηκα προς τις παραστατικές τέχνες, αισθανόμουν την ανάγκη να δημιουργώ μια συνολική εικόνα στο μυαλό μου κάθε έργου που με απασχολούσε. Είχα πάντα τις ιδέες μου και κάποιες φορές διαφωνούσα με σκηνοθέτες, Εφόσον βέβαια είχαν μία  καλή και συνεπή άποψη συντασσόμουν με την δική τους. Πέρα από αυτό δεν ενδιαφερόμουν να σκηνοθετήσω η ίδια ένα ολόκληρο έργο, μάλιστα το θεωρούσα μάλλον υπερβολή. Μέχρι την στιγμή που ανέλαβα την διδασκαλία της υποκριτικής στην όπερα σε ένα σημαντικό ωδείο. Στην αρχή ήθελα να τα παρατήσω, με κούραζε, αλλά ήταν ταυτόχρονα μια εξαιρετική πρόκληση, το να πρέπει να δράσω γρήγορα, να κατεβάσω ιδέες με αστραπιαία ταχύτητα, όταν  παρουσιαζόταν ο  μαθητής με μια σκηνή, που δεν ήξερα έγκαιρα ποιά ήταν και έπρεπε εκείνη την στιγμή να τη σκηνοθετήσω. Αυτό αποδείχθηκε εξαιρετική άσκηση ετοιμότητας και ταχύτητας στην παραγωγή ιδεών. Προχώρησα στο να ανεβάζω με τους μαθητές μου ολόκληρες όπερες, στις οποίες κάποιες φορές αναγκαζόμουν να συμμετάσχω σε ρόλο και εγώ η ίδια, αν δεν μπορούσα να βρω άλλον κατάλληλο. Αυτό αποδείχτηκε μία εξαιρετική εκπαίδευση στον τομέα της  σκηνοθεσίας. Κατάλαβα πολλά και άρχισα μάλιστα να δικαιολογώ  συμπεριφορές σκηνοθετών που πριν δεν αντιλαμβανόμουν και κατέκρινα. Έκανα την πρώτη καθαρά επαγγελματική μου σκηνοθεσία όπερας το 2009 με την Τραβιάτα στο ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ.  Καλαμάτας, όπου κράτησα τον πρωταγωνιστικό ρόλο με  ένα σύνολο αξιόλογων καλλιτεχνών. Συνέχισα με μία ακόμη μεγαλύτερη παραγωγή όπερας, τη Μαντάμ Μπατερφλάι στην Αθήνα, στον Πολυχώρο ΕDO με μεγάλη επιτυχία. Ακολούθησε η Αντιγόνη του Ιταλού συνθέτη Τραέττα πάλι στην Καλαμάτα και τέλος κάποιες συνθέσεις  όπερας και πρόζας.

vissinokipos-1 vissinokipos-8 vissinokipos-6 vissinokipos-5 vissinokipos-4 vissinokipos-3 vissinokipos-2

Τώρα όμως σκηνοθετείτε Τσέχωφ που δεν είναι όπερα.
Όντως, αλλά ο Βυσσινόκηπος δεν ήταν προσχεδιασμένος στόχος, προέκυψε. Με πολλούς ενδοιασμούς, αρχικά, ως προς το τόλμημα και το αν θα μπορούσα να καθοδηγήσω σωστά την ομάδα των ηθοποιών. Αλλά με την εμψύχωση τους, τη συνεργασία τους, και την ενθάρρυνση όσων με πίστεψαν και βοήθησαν σε αυτό, το έφερα σε πέρας.  Στο κάτω της γραφής, είπα στον εαυτό μου, δεν γνωρίζεις αν μπορείς να καταφέρεις κάτι αν δεν καταπιαστείς με αυτό.

Τι κοινό βρίσκετε μεταξύ ενός ρόλου στην όπερα και ενός ρόλου πρόζας;
Ένας ρόλος στο θέατρο πρόζας και ένας στην όπερα είναι απολύτως ταυτόσημοι στην γενική αντιμετώπιση. Έχουμε πάντα να κάνουμε με την διάπλαση ενός θεατρικού χαρακτήρα, είτε αυτό είναι μουσικό θέατρο είτε πρόζας. Κρύβουν όμως κάποιες δυσκολίες και διαφοροποιήσεις. Ο ρόλος στην όπερα σου δίνει έναν πολύ συγκεκριμένο και καθοριστικό οδηγό για την ερμηνεία του, τη μουσική. Οι μεγάλοι συνθέτες όπερας είμαι σίγουρη ότι θα μπορούσαν να είναι και εξαιρετικοί ηθοποιοί, αν ήθελαν,  όπως ο Βέρντι ή σκηνοθέτες, όπως ο Βάγκνερ. Γιατί, γράφοντας τη μουσική του έργου, έδιναν μια πολύ συγκεκριμένη ταυτότητα στον κάθε ρόλο, κάτι που είναι μεγάλη βοήθεια για τον ερμηνευτή. Χρειάζεται μόνο να είναι σε θέση να την κατανοήσει, πράγμα που συμβαίνει με την εμπειρία, την εξάσκηση, τη βοήθεια του μαέστρου και του σκηνοθέτη. Ένας θεατρικός ρόλος όμως, μέσα από το κείμενο σε καλεί, με την βοήθεια του σκηνοθέτη, κατά κάποιο τρόπο να γράψεις εσύ την μουσική και να την ενστερνισθείς με τέτοιο τρόπο, ώστε να είσαι σε θέση να την φέρεις στην επιφάνεια και να την εκτελείς κάθε φορά που αυτό σου ζητείται. Αυτό θεωρώ ότι είναι πολύ πιο δύσκολο και χρονοβόρο. Η εμπειρία μου από το μουσικό θέατρο μου δίνει, πιστεύω, την δυνατότητα να ανιχνεύσω τη «μουσική» που επιθυμώ στον λόγο, και φυσικά εννοώ τις συναισθηματικές αποχρώσεις οι οποίες δημιουργούν και τον τρόπο εκφοράς του λόγου σε ένα κείμενο. Καθώς ξεκίνησα με σπουδές στην Δραματική Σχολή του Εθνικού, πριν περάσω στη όπερα, και χάρη σε αρκετές και σημαντικές εμφανίσεις στην πρόζα μου δόθηκε η δυνατότητα να αντιμετωπίζω με όλα τα όπλα του ηθοποιού έναν οπερατικό ρόλο. Στην όπερα πχ, πρέπει να αφεθείς να βρεις τις ψυχολογικές μεταπτώσεις του χαρακτήρα στις πρόβες, αλλά πρέπει να είσαι πολύ προσεκτικός στην εκφορά τους στην παράσταση, για να μην επηρεάσουν δυσμενώς την τερατωδώς δύσκολη και πολύπλοκη εκφορά του λυρικού λόγου. Στην πρόζα , μη έχοντας τον οδηγό της μουσικής, βρίσκω ότι είναι τόσο μα τόσο δύσκολο να μπορείς κάθε φορά να ανακαλέσεις τις μνήμες των συναισθηματικών αποχρώσεων. Επίσης, λόγω αυτής της έλλειψης του σταθερού μουσικού οδηγού, είναι πολύ πιο δύσκολο να κρατήσεις αμείωτη και διαρκή τη συγκέντρωσή σου.

vissinokipos-9 vissinokipos-10 vissinokipos-11 vissinokipos-12 vissinokipos-13 vissinokipos-14 vissinokipos-15 vissinokipos-16 vissinokipos-24 vissinokipos-23 vissinokipos-22 vissinokipos-21 vissinokipos-20 vissinokipos-19 vissinokipos-18 vissinokipos-17

Γιατί διαλέξατε τον Βυσσινόκηπο; Σας επηρέασε ο χώρος του Ιδιόμελο ή ψάχνατε ανέκαθεν τη δυνατότητα για να ανεβάσατε το συγκεκριμένο έργο;
Κατ’αρχήν πρέπει να  εκμυστηρευθώ ότι δεν αποβλέπω στο να γίνω full time σκηνοθέτης. Αυτό που δίνει το έναυσμα στο μυαλό μου να πλάθει εικόνες, είναι, κατά κανόνα, ένας συγκεκριμένος χώρος, ο οποίος γίνεται στην φαντασία μου το φυσικό σκηνικό σε ένα έργο, είτε πρόζας είτε όπερας. Πράγματι, η ιδιαίτερη ομορφιά αλλά και διάταξη του χώρου στο Ιδιόμελο μου έφερε τους συνειρμούς του Βυσσινόκηπου αλλά και κάποιων άλλων για το μέλλον.

Με ποιον οπερατικό ρόλο θα συγκρίνατε τη Λιούμπα Αντρέγεβνα; Σας δυσκόλεψε ο ρόλος σε σχέση με ρόλους που έχετε ερμηνεύσει στην όπερα;
Δεν μπορώ να σκεφτώ κάποιον οπερατικό χαρακτήρα που να έχει στοιχεία κοινά με την Λιούμπα Αντρέγεβνα, εκτός από το ότι η γυναίκα αυτή εμπεριέχει μια τραγικότητα που ούτως η άλλως συναντάται στους οπερατικούς χαρακτήρες. Αυτό ήταν και η πρόκληση όσον αφορά την συμμετοχή μου στον Βυσσινόκηπο. Πώς να συμπυκνώσω την μεγαλόσχημη εκφορά του οπερατικού λόγου στην λιτότητα και αλήθεια που απαιτεί ένας τέτοιος ρόλος και μάλιστα όταν έχεις τους θεατές στα δύο μέτρα να παρακολουθούν κάθε ανεπαίσθητη κίνηση των μυών του προσώπου σου,  κάθε σταγόνα δακρύου ή και τον ελάχιστο ήχο που παράγεις. Πάντως ήταν μια ανακούφιση από την τυραννία του οπερατικού λόγου, να μην τρέμω στο πόσο αψεγάδιαστος θα είναι ο κάθε μου ήχος και να μπορώ άφοβα και ηθελημένα να τσαλακώσω την φωνή μου. Κάποιοι περίμεναν από μένα να τραγουδήσω. Θεώρησα ότι το να τραγουδάει η Λιούμπα με μία αψεγάδιαστη λυρική φωνή  δεν άρμοζε σε αυτά που αντιμετώπιζε. Έτσι περιορίστηκα στο να κάνω χορωδία με τους άλλους ηθοποιούς στους δύο τραγουδιστές της τρίτης πράξης. Μιας και ανέφερα την τρίτη πράξη. Όπως σας είπα δεν βρίσκω κάποια αντιστοιχία  της Λιούμπα με οπερατικό χαρακτήρα. Αλλά έχει μεγάλη ομοιότητα στην δομή με την τρίτη πράξη της Τραβιάτα του Βέρντι. Θεωρώ σχεδόν σίγουρο ότι ο Τσέχωφ επηρεάστηκε από αυτήν. Είναι η ίδια εορταστική επιφανειακά ατμόσφαιρα που διακόπτεται από μια ξαφνική μεγάλη δραματική στιγμή, όπου πρωτοστατεί ο κύριος ανδρικός χαρακτήρας. Ομολογώ ότι δανείστηκα πολλά από την οπερατική εμπειρία μου σε ότι αφορά την παρουσίαση και αντιμετώπιση αυτής της σκηνής.

vissinokipos-25 vissinokipos-48 vissinokipos-47 vissinokipos-46 vissinokipos-45 vissinokipos-44 vissinokipos-43 vissinokipos-42 vissinokipos-41 vissinokipos-40 vissinokipos-39 vissinokipos-38 vissinokipos-37 vissinokipos-36 vissinokipos-35 vissinokipos-34 vissinokipos-33 vissinokipos-32 vissinokipos-31 vissinokipos-30 vissinokipos-29 vissinokipos-28 vissinokipos-27 vissinokipos-26

Ο Βυσσινόκηπος του Τσέχωφ σε σκηνοθεσία Τζένης Δριβάλας συνεχίζει τις παραστάσεις του 2, 3, 9 και 10/11 στις 19:00 το βράδυ με απαραίτητη την κράτηση θέσεων στο 210 6817042
Ιδιόμελο  Ελ.Βενιζέλου 17 και Βασιλέως Κωνσταντίνου, Μαρούσι (κοντά στο ΗΣΑΠ)

Κείμενο: Χρήστος Παρίδης
Φωτογραφίες: Θανάσης Καρατζάς