Το εργοστάσιο της αφαλάτωσης στην Οία είχε περίπου 7 χρόνια για να φιλοξενήσει μια πολιτιστική εκδήλωση. Αυτή ακριβώς η πολιτιστική οπισθοχώρηση, στον 1ο παγκόσμιο τουριστικό προορισμό, ήταν και το βασικό κίνητρο για τα μέλη της Π.ΝΕ.Ο (Πρωτοβουλία Νεολαίας Οίας) ώστε να στήσουν ξανά μια φεστιβαλική δραστηριότητα στο χωριό τους. Έτσι, προέκυψε το πρώτο διήμερο θεματικό Santo Fest (φέτος είχε ως θέμα τον ρατσισμό) μια εκδήλωση που αν μη τι άλλο έδωσε στην Οία ένα επιπλέον ενδιαφέρον και στη νεολαία της μια άλλη δυναμική.

Η φάση του φεστιβάλ είχε το πάντρεμα του ερασιτεχνικού με το επαγγελματικό, με τα παιδιά να θέλουν πολύ το όλο εγχείρημα να πετύχει και να καθιερωθεί. Πλήρες πρόγραμμα, επαγγελματική σκηνή και εγκαταστάσεις ήχου, ομάδες χορού, dj sets, παραδοσιακή ορχήστρα και φυσικά η μεγάλη μέρα με τους Imam Baildi που έχουν πάρει σβάρνα την επικράτεια παρουσιάζοντας τον τελευταίο τους δίσκο. Τις μέρες του φεστιβάλ σχεδόν όλο το χωριό ήταν εκεί. Άνθρωποι κάθε ηλικίας, σκυλιά (ο Μπάρτ και ο Μίνιμι συμμετείχαν κανονικά), μια νεολαία σε ρόλο οργανωτή και μια τοπική κοινωνία που ήρθε, είδε και στήριξε. Συνάντησα τους βασικούς διοργανωτές στο ξεστήσιμο. Χαμογελαστοί με αυτή την απίστευτα χαρούμενη κούραση να διαγράφεται στα πρόσωπά τους η Ιρίδα Συλαΐδου, ο Ανδρέας Μαρκοζάνες και η Χριστίνα Παγώνη μου μίλησαν για το Santo Fest που μόλις ξεκίνησε και τα σχέδια τους που φτάνουν μέχρι και να δουν τα παιδιά τους να το διοργανώνουν. Γιατί όχι;

SantoFest (2 of 17) SantoFest (3 of 17) SantoFest (4 of 17) SantoFest (5 of 17) SantoFest (6 of 17) SantoFest (7 of 17) SantoFest (8 of 17) SantoFest (9 of 17)

Πώς σας ήρθε η ιδέα για το φεστιβάλ; Πώς ακριβώς ξεκίνησε όλο;
Ίριδα: Ήταν λίγο αστείο το πως ξεκίνησε. Ήμασταν στο σπίτι μου με τον Αντρέα μόλις 2-3 μέρες πριν έρθουμε στο νησί. Είπα λοιπόν στον Αντρέα κάτι πρέπει να κάνουμε φέτος γιατί το συζητάμε για χρόνια. Με κατάλαβε και συμφώνησε μαζί μου ακόμα κι αν η ιδέα του να διοργανώσουμε ένα φεστιβάλ ήταν αρχικά κάπως συγκεχυμένη.

Χριστίνα: Ουσιαστικά από την στιγμή που φύγαμε από την Σαντορίνη ως φοιτητές και αφού είδαμε και άλλα μέρη διαπιστώσαμε ότι δεν μπορούμε να μείνουμε μόνιμα στο νησί έτσι όπως είναι. Έχοντας ζήσει στο νησί και το χειμώνα του και το καλοκαίρι του ξέρουμε τα κενά του. Όταν λοιπόν ήρθαμε σε επαφή με καινούργιο κόσμο και με άλλες πόλεις και είδαμε άλλα πράγματα λέγαμε ότι κάτι πρέπει να γίνει και στην Σαντορίνη. Ερχόμασταν πίσω τα καλοκαίρια και βλέπαμε όλο τον κόσμο εδώ και τον τουρισμό και σκεφτόμασταν ότι μας λείπει πάρα πολύ εδώ στην Οία κάτι το πολιτιστικό. Παλιά η Οία ήταν η κοιτίδα του πολιτισμού. Τα συνδυάσαμε όλα αυτά που νιώθαμε και με την άνθηση ενός ρατσισμού εδώ προέκυψε το πρώτο μας θεματικό φεστιβάλ.

Ανδρέας: Θέλαμε να φτιάξουμε ένα φεστιβάλ καταρχήν πολιτιστικό. Γιατί θεωρούμε τους εαυτούς μας καλλιτέχνες και πιστεύουμε ότι μέσα από την τέχνη μπορείς να εκφραστείς. Η τέχνη αυτή καθεαυτή δεν έχει όρια είναι ίση για όλους και πρέπει να την δέχεται ο καθένας ακριβώς όπως είναι. Έτσι διοργανώσαμε ένα φεστιβάλ με θέμα τον ρατσισμό στις μέρες μας. Είμαστε αντιρατσιστές και αυτό σημαίνει ότι πρέπει να καταλάβουμε και τι σημαίνει ρατσισμός. Πέρα ας πούμε από προσωπικά παραδείγματα να ας πούμε εγώ είμαι μελαψός και μπορώ να σου πω πώς ακριβώς έχω βιώσει τον ρατσισμό. Βασική μας επιδίωξη ήταν και είναι να δείξουμε στον κόσμο της Οίας ότι είμαστε εδώ. Να τους συστηθούμε, να τους δείξουμε τι κάνουμε, να δείξουμε ότι ο σύλλογος νέων είναι ενεργός. Και όλα αυτά να τα δείξουμε και στον εαυτό μας φυσικά. Έτσι, επιδιώξαμε να συμμετέχουν ενεργά στο φεστιβάλ και πολλά ντόπια παιδιά. Ειδικά σε αυτό το πρώτο φεστιβάλ. Να δώσουμε βήμα σε παιδιά από εδώ που έχουν και θέλουν κάτι να πουν.

Ίριδα: Θέλαμε να κινητοποιηθούμε. Τα πολιτιστικά δρώμενα ειδικά στην Οία έχουν πεθάνει ειδικά τα τελευταία 6-7 χρόνια. Και σαν νεολαία θέλαμε να τα ξαναρχίσουμε και να δει και η κοινωνία της Οίας και της Σαντορίνης τι γενιά έχει μεγαλώσει, γιατί ουσιαστικά αυτή μας μεγάλωσε. Να δει ότι η επόμενη γενιά είναι εδώ και κάνει πράγματα τα οποία είναι ενδιαφέροντα. Ευελπιστούμε, λοιπόν, το φεστιβάλ αυτό να το κάνουμε κάθε χρόνο.

Αντρέας: Υπήρχε και ένας ακόμη σημαντικός λόγος όπως είπε και η Χριστίνα, αναφέρομαι στην εκλογική άνοδο της Χρυσής Αυγής στο νησί. Μας επηρέασε αυτό θετικά, μας κινητοποίησε. Είπαμε άλλος ένας λόγος για να κάνουμε φεστιβάλ και μάλιστα αντιρατσιστικό.

Χριστίνα: Είναι ένα ευαίσθητο θέμα αυτό του ρατσισμού και όχι μόνο για την Οία και την Σαντορίνη. Εμείς αυτό που θέλαμε είναι απλά να το φέρουμε στην επιφάνεια και να προκαλέσουμε συζητήσεις και ζυμώσεις. Για μένα προσωπικά η ουσία είναι το μετά το φεστιβάλ και ελπίζω να προκύψει κάτι καλό.

Ίριδα: Είναι νομίζω απαράδεκτο να υπάρχουν τέτοια φαινόμενα με τόσους πολλούς ξένους αλλά και μετανάστες που μένουν μόνιμα εδώ, έχουν ενταχθεί στην κοινωνία και δουλεύουν και απίστευτες εργατοώρες. Είναι τραγικό σε ένα τέτοιο μέρος να υπάρχει ρατσισμός.

SantoFest (10 of 17) SantoFest (11 of 17) SantoFest (12 of 17) SantoFest (13 of 17) SantoFest (14 of 17)

Πόσο δύσκολο ήταν να στηθεί το φεστιβάλ;
Αντρέας: Η διοργάνωση του ήταν πάρα πολύ απαιτητική. Ήρθαμε εδώ τον Απρίλιο. Υπάρχει μια ιδιαιτερότητα στην Σαντορίνη όπως και σε κάθε νησί, υπάρχει ο κόσμος που δουλεύει κάθε χρόνο σεζόν. Εμείς λοιπόν τρέχαμε με τις δουλειές μας και κάθε μέρα από τις 5 το απόγευμα και μετά αρχίζαμε να ασχολούμαστε με το φεστιβάλ μας. Ήταν πολύ κουραστικό γιατί είχε τόσα πράγματα να γίνουν και ουσιαστικά ήμασταν μόνο τρία άτομα που το τρέχαμε. Έπρεπε να έχουμε πολλαπλούς ρόλους για να βγει όλο αυτό. Μας έφαγε πολύ ενέργεια αλλά τώρα δικαιωνόμαστε γιατί είδαμε ότι δίνει και πίσω.

Ίριδα: Πολύ δύσκολο εγχείρημα και το λέω τώρα που τελείωσε. Ευτυχώς μας βοήθησε ένας σύλλογος που έχει πολύ μεγάλη εμπειρία από τέτοια δρώμενα. Είναι επαγγελματίες και ξέρουν τι κάνουν, αναφέρομαι στον Σύλλογο Κρητών Σαντορίνης «Το Αρκάδι». Εκεί που εμείς κολλάγαμε εκείνοι αμέσως συνεισέφεραν λυτρωτικά. Είναι ένα φεστιβάλ που θέλουμε να συνεχίσουμε να διοργανώνουμε γιατί γίνεται και για καλό σκοπό. Φέτος όλα μας τα έσοδα θα πάνε στο δημοτικό της Οίας και αυτό για εμάς είναι πάρα πολύ σημαντικό. Έτσι κι’ άλλος θεωρούμε ότι όλα ξεκινάνε από την παιδεία οπότε θέλουμε να το στηρίξουμε.

Χριστίνα: Νομίζω ότι σε οργανωτικό επίπεδο δυσκολευτήκαμε και θα μπορούσαμε να χειριστούμε πολλά πράγματα καλύτερα. Ήμασταν αυτόνομοι και ήταν πιο δύσκολο απ’ ότι φανταζόμασταν. Ίσως επίσης δεν χειριστήκαμε σωστά και την προώθησή του σε όλη την Σαντορίνη παρότι απ’ ότι είδες πήγε πολύ καλά από άποψη προσέλευσης. Μας έκανε όμως πάρα πολύ καλό. Γίναμε μια πολύ πιο δεμένη εν τέλει παρέα.

Ίριδα: Ναι ανακαλύψαμε πολλές πτυχές του εαυτού μας. Νιώθεις χρήσιμος κάνοντας όλο αυτό. Κάνεις κάτι που σε γεμίζει, το αγαπάς και τη βρίσκεις. Περάσαμε πάρα πολλές ώρες μαζί. Εδώ στην Οία υπάρχει μια πολύ ωραία μεγάλη παρέα. Και υπάρχει μια αλληλεγγύη ανάμεσα σε όλους του νέους που είναι από εδώ και δουλεύουν εδώ. Μετά το σχόλασμά μας από εδώ όλοι κοιταζόμαστε και καταλαβαίνουμε, ποιος είχε δύσκολη μέρα και τέτοια.

Αντρέας: Και δεθήκαμε και πάρα πολύ μεταξύ μας. Βέβαια ήμασταν χρόνια φίλοι και ούτως ή άλλως κάναμε και πολύ παρέα.

Η τοπική κοινωνία το αγκάλιασε; Σας βοήθησε;
Αντρέας: Η τοπική κοινωνία μας βοήθησε πολύ. Αυτή είναι η ωμή αλήθεια. Μας στήριξε αρκετά, το ενίσχυσε οικονομικά, το διαφήμισε στόμα με στόμα και εν τέλει ήρθε και στο φεστιβάλ.

Ίριδα: Νομίζω και ναι και όχι. Πάντα υπάρχουν τα παρατράγουδα. Υπάρχουν εκείνοι που είναι ενάντια σε κάτι είτε από συμφέροντα, είτε για δικούς του λόγους. Αυτό φυσικά δεν μας πτοεί.

Χριστίνα: Η τοπική κοινωνία ήταν αρκετά βοηθητική. Αν δεν υπήρχαν οι γονείς μας οι οποίοι και μας πέρασαν αυτό το μικρόβιο ούτε η ιδέα θα υπήρχε αλλά ούτε θα καταφέρναμε να κάνουμε αυτό το φεστιβάλ. Πολύς κόσμος βοήθησε με τον δικό του τρόπο και τα δικά του μέσα.

SantoFest (15 of 17) SantoFest (16 of 17) SantoFest (17 of 17)

Μεγάλος καημός να γίνει κάτι ένα φεστιβάλ στην Οία. Γιατί αυτό;
Αντρέας: Δεν έχει να κάνει μόνο γιατί είμαστε από εδώ, ή έστω παραθερίζουμε χρόνια εδώ. Η Οία είναι ένα τουριστικό θέρετρο πολύ σημαντικό για την χώρα. Απλά κατά τη γνώμη μας δεν θα πρέπει ένα νησί και ένα χωριό με τέτοια κουλτούρα και παράδοση να είναι μόνο ένα εστιατόριο και ένα ξενοδοχείο και να μην ενδιαφερόμαστε για τίποτα άλλο. Τώρα ας πούμε αρχίζουν και χτίζουν τον κάμπο, τον τόσο όμορφο κάμπο με άσχημους ρυθμούς. Έχουμε αφήσει τις καλλιέργειες. Δεν φτιάχνονται ωραία πράγματα ενταγμένα στο περιβάλλον. Φοβόμαστε ότι μέχρι και πολυκατοικίες θα δούμε σε λίγα χρόνια. Επίσης, η Οία είναι ένας μέρος με πολύ κόσμο και εμείς θέλαμε και θέλουμε να έρθει κόσμος πέρα από τους ντόπιους γι’ αυτό και απευθυνθήκαμε στους καταστηματάρχες και στα ξενοδοχεία. Και εκεί πρέπει να στηριχτεί το φεστιβάλ. Γιατί ο κόσμος ρωτάει συνέχεια για προτάσεις και περιμένει να ακούσει για ενδιαφέρουσες ιδέες για το που να πάει, τι να δει, τι να μην χάσει. Για μένα πάρα πολύ καιρό η απάντηση μου ήταν κάπως τετριμμένη. Την είχα συνηθίσει. Τύπου υπάρχει αυτό και αυτό και αυτό το σενάριο. Ε με το φεστιβάλ ελπίζουμε να φτιάξουμε και κάτι άλλο.

Ίριδα: Ξέρεις ποια είναι η αντίφαση. Φέτος η Σαντορίνη ήταν γεμάτη από πολιτιστικά δρώμενα, γιατί ήταν έτος πολιτισμού. Το καλοκαίρι ήταν πάρα πολύ γεμάτο. Ήρθαν πάρα πολλοί καλλιτέχνες και έγιναν εκθέσεις, συναυλίες, παραστάσεις, αλλά στην Οία τίποτα.

Αντρέας: Δυστυχώς εμείς ενεργήσαμε ξέχωρα. Δεν το ξέραμε εγκαίρως για το έτος πολιτισμού και η δική μας εκδήλωση δεν ήταν υπό την αιγίδα του. Κρίμα κιόλας γιατί μ’ αρέσει πάρα πολύ.

Χριστίνα: Και του χρόνου στην Οία θα γίνει πάντως να ξέρεις (γέλια). Έχουμε ήδη αρχίσει να έχουμε ιδέες για το επόμενο φεστιβάλ και το θέμα του. Βασικά θέλουμε πολύ να κρατήσει και να το συνεχίσουμε. Θέλουμε να καθιερωθεί και το θέμα που επιλέγουμε κάθε χρόνο να είναι ξεκάθαρο και να γυρνάει όλο το φεστιβάλ γύρω απ’ αυτό. Ελπίζουμε του χρόνου να έχουμε πιο πολλές εκθέσεις, να γίνουν ενδεχομένως και περισσότερες συζητήσεις, να έρθει κόσμος και να περάσει καλά. Ακόμα καλύτερα απ’ ότι φέτος.

Κείμενο: Κωστής Πιερίδης

Φωτογραφίες: Κωστής Πιερίδης και Άναλη Μπουρτζόγλου (edit Θανάσης Καρατζάς)

Πρωτοβουλία Νεολαίας Οίας.