«Συνεπιβάτες σε μια διαδρομή που δεν την διαλέξαμε. Επιβεβαιώνουμε ο ένας την ύπαρξη του Άλλου, χτυπώντας τις χορδές της ευαισθησίας μας. Ο ένας πλάι στον άλλο, προχωράμε τόσο μόνοι ενώ αρκεί να απλώσουμε το χέρι για να αλλάξουμε διαδρομή. Η εγγύτητα και η απόσταση δεν είναι ποτέ ζήτημα τόπου». Ο Ορέστης Τάτσης, είναι ένας νέος και ταλαντούχος σκηνοθέτης που σε λίγες μέρες θα ανεβάσει στο θέατρο 104 το έργο του Κωνσταντίνου Τζαμιώτη «Τερματικός Σταθμός». Με τον Ορέστη συναντηθήκαμε στην γειτονιά του, στα Εξάρχεια, και καθίσαμε στο στέκι του, το ιστορικό καφενείο, «Μουριά». Απολαμβάνοντας την ηρεμία της οδού Καλλιδρομίου συζητήσαμε για τη χαμένη αίσθηση της ζωής, την απουσία της διερώτησης και την βαθιά απώλεια των διαδρομών μας. «Είναι πολύ γοητευτικό να κυκλοφορείς στην πόλη ασκόπως αλλά το κάνουν ελάχιστοι. Όλοι έχουν ένα άγχος για να προλάβουν, βλέπεις κόσμο να χαζεύει; Ξέρεις ότι στην Αμερική, σε μια πολιτεία, αν κυκλοφορείς και δεν υπάρχει λόγος, συλλαμβάνεσαι;», λέει.

DSC_2784

Η κρίση που ζούμε έχει τερματικό σταθμό;
Το ζήτημα είναι πως αντιλαμβανόμαστε την κρίση. Για να μπορέσουμε να βάλουμε ένα φρένο σε αυτήν θα πρέπει να καταλάβουμε σε τι έγκειται και δεν νομίζω ότι είναι οικονομική. Όπως λέει και ο δάσκαλος μου ο Ροζάνης, η οικονομία είναι μια κατασκευή, άρα οτιδήποτε είναι κατασκευασμένο με τεχνητό τρόπο λύνεται. Αυτό που δεν λύνεται εύκολα είναι τι κοινωνία θέλουμε. Η κοινωνία είναι σε βαθιά πολιτισμική κρίση. Αυτό μπορείς να το καταλάβεις παντού. Διδάσκω στο ΔΗΠΕΘΕ της Πάτρας και το εισπράττω από τους μαθητές μου οι οποίοι είναι νέοι άνθρωποι που δεν μπορούν να αναγνώσουν την πραγματικότητα. Δεν έχουν τα εργαλεία και θέλουμε μια τέτοιου είδους ανασυγκρότηση και σε αυτό βοηθάει η τέχνη, να ανοίγει νέους δρόμους. Θα μπορούσαμε να σταματήσουμε να είμαστε τόσο καταναλωτές και να πάρουμε μια στροφή ώστε να καταναλώνουμε άλλα πράγματα.

Οι νέοι στους οποίους διδάσκεις, σου δίνουν την εικόνα ότι μπορούν να διεκδικήσουν ή ότι βολεύονται στα ωραία του συμβιβασμού;
Όταν βρίσκεσαι ανάμεσα σε μαθητές μιας δραματικής σχολής, είσαι ήδη αντιμέτωπος με ένα ανήσυχο κομμάτι. Οι μαθητές μου είναι υπέροχοι, δεν συζητάμε μόνο για τον Σαίξπηρ ή τον Δον Κιχώτη, αλλά θα μου ζητήσουν να συζητήσουμε και για τον Ρωμανό. Μαθήτρια μου έβαλε τα κλάματα λίγες μέρες πριν λήξει την απεργία πείνας και τις λέω ‘τι έπαθες’; Και μου απάντησε ότι ‘δεν μπορώ να το δεχθώ, είναι ένα άτομο στην ηλικία μου’. Φυσικά επακολούθησε μια μεγάλη συζήτηση για αυτό, ικανή  να πιστεύω ότι  μπορώ να διακρίνω την ελπίδα σε αυτούς. Αγνοούν βέβαια πολλά βασικά πράγματα. Τους ρωτάς για το Τείχος το 1989 και σου λένε δεν ξέρουμε, ότι κάποια στιγμή η Γερμανία ήταν χωρισμένη στα δύο.

Θα πας να ψηφίσεις την Κυριακή και αν ναι, υπάρχει ελπίδα για μια συλλογική αντίδραση;
Βεβαίως και θα πάω, αλλά το πρόβλημα δεν το λύνουν οι εκλογές. Ποτέ δεν θα το λύσουν, χρειαζόμαστε μια κοινωνία συμμετοχής, αυτή είναι η πραγματική δημοκρατία, να μπορούμε όλοι μαζί να διεκδικήσουμε κάτι. Γενικότερα οι εκλογές αναδεικνύουν την ανάθεση και όχι την συμμετοχή. Δεν πιστεύω στην εκπροσώπηση, ο Χέγκελ έλεγε ότι είναι έκπτωση εαυτού.

DSC_2799

Ποια είναι η πιο σημαντική ελευθερία που έχουμε;
Η ελευθερία της γνώμης και της βούλησης, αλλά δεν ξέρω αν την έχουμε. Ο τρόπος που λειτουργεί το σύστημα, κατευθύνει τις επιλογές μας και θέλει αρετή και τόλμη για να μπορέσεις να λειτουργήσεις με διαφορετικό τρόπο.

Γιατί οι άνθρωποι σήμερα βιάζονται για τα πάντα και συνεχώς λένε ότι δεν έχουν χρόνο;
Το νόημα των λέξεων βρίσκεται ανάμεσα στις λέξεις και όχι πάνω σε αυτές. Έτσι γίνεται και στην ζωή μας, στο ‘ανάμεσα’ παίζεται το παιχνίδι. Έχουμε την τάση να τρέχουμε, βάζουμε στόχους και χάνουμε αυτό το ‘ανάμεσα’, νιώθοντας ότι ο χρόνος μας κυνηγάει.

Γιατί έχουμε χάσει την μαγεία του ταξιδιού;
Γιατί προσπαθούμε να φτάσουμε κάπου ή να φύγουμε από κάπου αλλού. Κανένας δεν ενδιαφέρεται για την διαδρομή. Μπαίνεις σε ένα τρένο για Θεσσαλονίκη, το μόνο που σε νοιάζει είναι να φτάσεις εκεί. Τα σημαντικά όμως βρίσκονται σε αυτά που θα δεις και θα συναντήσεις στην διάρκεια του ταξιδιού, στην Θεσσαλονίκη, το πολύ- πολύ  να βγάλεις μια φωτογραφία στο Λευκό Πύργο.

Ποια διαδρομή πρέπει να ακολουθήσει κάποιος για να αναζητήσει το νόημα της ζωής;
Είναι προσωπικός αυτός ο δρόμος, δεν υπάρχει συνταγή και εγώ το ψάχνω ακόμα. Πάντως νομίζω ότι είναι η συνεχής γοητεία της αναζήτησης, να μην κατέχεις αλήθειες και βεβαιότητες.

DSC_2775 DSC_2752

«Θαρρώ πως ορισμένα πράγματα είναι καλύτερα να τα συζητάμε. Και καμιά φορά ένας ξένος είναι το καταλληλότερο πρόσωπο για κάτι τέτοιο, δε βρίσκετε;» Γιατί δεν συζητάμε σήμερα;
Συζητάμε αλλά δεν ακουμπάει  ο ένας πάνω στον άλλο και  δεν φτάνουν ποτέ τα λόγια μας στους άλλους. Συνήθως μένουμε στο επιφανειακό, ξεχνάμε εύκολα και θέλουμε να ακούσουμε αυτό που μας αρέσει. Είμαστε σε μια κοινωνία του μη μόχθου και του μη πόνου, όλα στρογγυλεμένα και εύκολα. Άρα δεν είναι ότι δεν συζητάμε, είναι ότι δεν κουβεντιάζουμε σε βάθος.

Προτιμάς το τέλος ή την αρχή;
Σίγουρα όταν ξεκινάει κάτι, γιατί έχεις το ταξίδι μπροστά σου.

Τα σωστά ή τα λάθη είναι πιο σημαντικά στην ζωή μας;
Και τα δύο είναι σημαντικά. Το να νιώθεις ότι κάνεις το σωστό είναι πολύ ωραίο. Το να διαπιστώνεις ένα λάθος είναι επίσης πολύ χρήσιμο για τον εαυτό μας.

Μια εικόνα που δεν θα ξεχάσεις ποτέ και ποιο το ωραιότερο ταξίδι σου;
Η εικόνα που δεν θα ξεχάσω ποτέ είναι η στιγμή που έχασα την γιαγιά μου, γιατί πέθανε στα χέρια μου. Την αγαπούσα πολύ και η τελευταία επιθυμία της ήταν να  φύγει από την ζωή στο σπίτι, να μην πεθάνει στο νοσοκομείο. Κόντρα σε όλη την οικογένεια τα κατάφερα να πάμε στο σπίτι και μόλις μείναμε οι δύο μας, ενώ ήδη δεν καταλάβαινε, της έπιασα το χέρι και έφυγε. Το ωραιότερο ταξίδι ήταν στην Μαδρίτη, ήταν η πιο μαζεμένη πληροφορία μέσα σε μια εβδομάδα.

Τι είναι ο έρωτας;
Διαρκής ερώτηση, όταν σταματάμε να ρωτάμε, παύουμε να είμαστε ερωτευμένοι.

DSC_2794

Αληθινή αγάπη τι θα πει;
Η αλήθεια, κάνοντας ένα γλωσσικό άλμα, έχει σχέση με την αλητεία, που είναι περιπλάνηση. Νομίζω ότι η αγάπη έχει να κάνει και με την εμπιστοσύνη, αγαπάω τους φίλους μου, τους γονείς μου, που είναι οι βράχοι της ζωής μου.

Τι σου προκαλεί φόβο;
Η κοινωνία είναι αυτή που μου προκαλεί φόβο, ο ολοκληρωτισμός που κρύβουν μέσα τους οι άνθρωποι, είτε εκφράζεται ως φασιστοειδές είτε με την απόλυτη κυριαρχία έναντι του άλλου.

Τι είναι ευτυχία για σένα;
Οι δρόμοι προς την δημιουργία είναι η ευτυχία.

Έχεις ένα προσωπικό καταφύγιο που να αναζητάς την ηρεμία;
Οι φίλοι μου. Είναι «μοιράζομαι», όταν μοιράζεσαι καταλαβαίνεις ότι υπάρχεις, ο άλλος είναι η απόδειξη της δικής μου ύπαρξης.

Αν σκηνοθετούσες το μέλλον τι θα προτιμούσες να συμπεριλαμβάνεται σε αυτό;
Αν μπορούσα να επηρεάσω το μέλλον και να δώσω ένα στοιχείο, θα ήταν η άμεση δημοκρατία. Η συμμετοχή ενάντια στην ανάθεση και μικρότερες κοινότητες που θα συζητάμε όλοι μαζί.

«Τερματικός σταθμός», Θέατρο 104, Πρεμιέρα 28 Ιανουαρίου 2015
Παραστάσεις: Τετάρτη & Πέμπτη στις 21.15

Συνέντευξη: Γιάννης Πανταζόπουλος, j.pantazopoulos@yahoo.gr
Φωτογραφίες: Θανάσης Καρατζάς, karatzas_t@yahoo.gr