«Ki·ra και ο βρώσιμος πύργος (των τάπερ)». Έτσι ονόμασε η designer Κωνστάντια Μάνθου το πρότζεκτ που παρουσίασε στην Εβδομάδα Design του Μιλάνου, στο πλαίσιο της έκθεσης «This is very dangerous». Μια πραγματικά πρωτότυπη ιδέα ενός kit παρασκευής και μεταφοράς γευμάτων που προτείνει την αντικατάσταση των κλασικών, άσχημων, πλαστικών τάπερ που συσσωρεύουν όλη τη λαδίλα και δυσκολεύουν ιδιαίτερα το πλύσιμο από συμπαγή δοχεία ψωμιού τα οποία θα γίνουν έπειτα κομμάτια του γεύματος. Η «Daily Mail» εντυπωσιάστηκε, αφιερώνοντας μεγάλο ρεπορτάζ στο website της, και το ΓΚΡΕΚΑ μίλησε με την Κωνστάντια, που τα τελευταία τρία χρόνια ζει κι εργάζεται στο Μιλάνο.

SOUPLE 1TIVD kostantia manthou_kira_4 TIVD kostantia manthou_kira_3 TIVD kostantia manthou_kira_2 TIVD kostantia manthou_kira_1

Καλησπέρα από Αθήνα. Ζεις και δημιουργείς στο Μιλάνο, όπου και παρουσίασες την πρόσφατη δουλειά σου στην Εβδομάδα Design. Περίγραψέ μου λίγο τις εντυπώσεις σου. Είναι, όντως, το Μιλάνο η Μέκκα του design;
Νομίζω πως το Μιλάνο έχει πάψει προ πολλού να είναι η Μέκκα του design. Θα μπορούσες να πεις πως είναι σαν ένα αρχαίο ερείπιο κάπου στην ύπαιθρο, όπου γίνεται ένα ετήσιο φεστιβάλ και το επισκέπτεται όλος ο κόσμος. Ζει ακόμα στο momentum του παρελθόντος, το οποίο μοιάζει να τελειώνει όπου να ’ναι.
Όσον αφορά τη συμμετοχή μου, η Εβδομάδα Design στο Μιλάνο ως εμπειρία έχει σταματήσει να είναι μια ευχάριστη έκπληξη –δεδομένου ότι ζω εδώ–, αλλά έχει πλέον μετατραπεί σε ένα ετήσιο σούπερ εντατικό μάθημα επαγγελματικού αυτοπροσδιορισμού, το οποίο, παρ’ όλα αυτά, μετά το τέλος σου αφήνει την ευχάριστη αίσθηση πως έχεις πολλή δουλειά ακόμα μπροστά σου.

Το πρότζεκτ «Ki·ra and the edible tower (of containers)» έχει προκαλέσει αίσθηση. Πες μου πώς εμπνεύστηκες την ιδέα ενός ολοκληρωμένου kit που περιλαμβάνει συνταγή και οδηγίες για τη δημιουργία ενός «βρώσιμου εναλλακτικού τάπερ»; Κρύβεται κάποια αστεία ιστορία ή κάποιο αποτυχημένο πικνίκ πίσω από αυτό;
Καμιά αστεία ιστορία, δυστυχώς! Συμμετείχα σε μια ομαδική έκθεση με designers από πολλές χώρες και υπήρχε μια κοινή θεματική: «Τι θα έφερνε κάποιος από τη χώρα σου σε ένα πικνίκ;». Ένας Έλληνας δεν κάνει ποτέ πικνίκ αλλά σε οποιοδήποτε γεύμα του τρώει πάντα ψωμί. Αυτή ήταν η πρώτη μου σκέψη, η οποία οδήγησε στο kit για την παρασκευή και μεταφορά φαγώσιμων δοχείων. Η δεύτερη σκέψη αφορούσε τα υπάρχοντα είδη μεταφοράς φαγητού μιας χρήσης, τα οποία είναι σχεδόν όλα απαίσια.

Η συνταγή για το τάπερ-ψωμί είναι δική σου ή έχει περάσει από γιαγιά και μαμά σε σένα; Ποιο φαγητό ενέθεσες για πρώτη φορά σε αυτή την ιδιότυπη κατασκευή για να τη δοκιμάσεις;
Η συνταγή είναι δική μου, μετά από πολλά τηλέφωνα σε μαμάδες και γιαγιάδες και πολύ google. Είναι ελαφρώς ανορθόδοξη, αλλά πετυχαίνει τον σκοπό της. Φυσικά, ο καθένας μπορεί να δοκιμάσει τη δική του ιδέα.
Το πρώτο crash test έγινε με το φαγητό που είχα κάνει εκείνη τη μέρα, κάτι σαν κριθαράκι με σπαράγγια, το οποίο, δεδομένης της μαγειρικής μου ανικανότητας, ήταν ζουμερό και λίγο σαν σούπα. Το «Κi·ra» άντεξε μέχρι το επόμενο πρωί! Μετά το γέμισα με καθαρό νερό και τα κατάφερε για δύο ώρες…

Θα μπορούσαμε να εκλάβουμε το όλο πρότζεκτ ως ένα ειρωνικό σχόλιο απέναντι στη νοοτροπία του μαμαδίστικου τάπερ που ακολουθεί τους περισσότερους Έλληνες φοιτητές αλλά και εργαζόμενους; Ή πάνω στην έλλειψη «κουλτούρας πάρκου» που αποτρέπει τους Έλληνες από το να περνούν όμορφες στιγμές σε πάρκα και πλατείες;
Χμ, μου αρέσει πολύ το μαμαδίστικο τάπερ και ακόμα περισσότερο το σύνηθες περιεχόμενό του. Ζω πολλά χρόνια μακριά από το σπίτι και τη μαγειρική της μαμάς, επομένως, ουδέν σχόλιο!
Αναφορικά με την κουλτούρα του πάρκου, για να αναπτυχθεί, χρειάζεσαι καταρχάς πάρκα (και όχι κυκλικές πλατείες με θάμνους για την καλύτερη κυκλοφορία των αυτοκινήτων). Επίσης, μετά από 5 χρόνια μακριά από τη θάλασσα –ο ήλιος δεν με νοιάζει και τόσο πολύ–, θα έλεγα πως οι Έλληνες περνούν ωραίες στιγμές σε πολλά άλλα μέρη και το ψυγειάκι για την παραλία είναι μεγάλη εφεύρεση!

TIVD kostantia manthou_kira_6 TIVD kostantia manthou_kira_7 TIVD kostantia manthou_kira_8 TIVD kostantia manthou_kira_9

Θα προχωρούσες σε πατεντάρισμα της ιδέας σου και σε κάποια πιθανή εμπορική της εκμετάλλευση σε μεγάλη κλίμακα;
Γιατί όχι; Προς το παρόν, ερευνώ τις πιθανές μου επιλογές. Ιδανικά, θα ήθελα να κάνω μια πολύ καλής ποιότητας handmade παραγωγή για το κάθε κομμάτι του kit (κεραμικό σκεύος, ξύλινο μαχαίρι, λινό τραπεζομάντηλο), για την οποία πρέπει να συντονίσω τρεις τεχνίτες που τους ενδιαφέρει η ιδέα.
Στην Ιταλία ξέρω πως μπορώ να βρω τον καθένα σε διαφορετικό μέρος της χώρας –εδώ η κάθε περιοχή ασχολείται σχεδόν ολοκληρωτικά με μία τέχνη/τεχνική–, αλλά στην Ελλάδα ακόμα δεν έχω εντοπίσει κάποιον που να ενδιαφέρεται στ’ αλήθεια. Θα το ήθελα πολύ, ωστόσο!.

Πρόσφατα το «Ki·ra» παρουσιάστηκε και από το website της «Daily Mail». Μεγάλη αναγνώριση για τη δουλειά σου, η οποία όμως συνοδεύτηκε και από αρκετά δηκτικά σχόλια αναγνωστών, όπως ήταν αναμενόμενο. Πώς αντιμετωπίζεις την αρνητική κριτική;
Αυτοί έγραψαν πως (μια Ελληνίδα) εφηύρε τα φαγώσιμα σκεύη και, όπως ήταν αναμενόμενο, κάθε άνθρωπος που αφήνει σχόλια σε sites εφημερίδων ξεσηκώθηκε και θυμήθηκε κάθε τυρόπιτα, τάρτα και πίτα που έχει φάει ποτέ – λογική αντίδραση σε έναν υπερβολικό τίτλο. Παράλληλα, η λέξη «greek» είναι από μόνη της μαγνήτης βλακείας!

Περιγράφοντας το «Ki·ra», αναφέρεις ότι «η γραμμική διαδικασία προετοιμασίας ενός γεύματος γίνεται κύκλος». Σε απασχολούν, γενικά, οι έννοιες του κύκλου και της γραμμικότητας στην τέχνη και η κατάρριψη των ορίων μεταξύ τους;
Η αλήθεια είναι ότι στην προκειμένη περίπτωση το σκεφτόμουν ξεκάθαρα γεωμετρικά και εντελώς κυριολεκτικά. Να ξεκινάς από το τίποτα και να καταλήγεις και πάλι στο τίποτα.

Χαζεύοντας δείγμα από τη δουλειά σου στο προσωπικό σου μπλογκ, βλέπω ότι έχεις ασχοληθεί με πολύ διαφορετικά μεταξύ τους αντικείμενα, από ημερολόγια μέχρι φωτιστικά. Τι αποτελεί για σένα πηγή έμπνευσης, ποιες είναι οι πιο ισχυρές καλλιτεχνικές σου επιρροές και πώς αποφασίζεις κάθε φορά με ποια υλικά θα δουλέψεις;
Ξεκινάω σχεδόν πάντα από το υλικό και μετά έρχονται όλα τα άλλα. Έχω πάντα κάτι με το οποίο ασχολούμαι –trivial υλικά συνήθως– και αν μου έρθει μια ιδέα, το δοκιμάζω. Τις περισσότερες φορές η αποτυχία είναι μεγάλη και κάνει θόρυβο (τσιμέντα που μετά από μια εβδομάδα βγήκαν από καλούπια κι έγιναν σκόνη, λίτρα γύψου που έπεσαν από τον δεύτερο όροφο κι έσκασαν στο πεζοδρόμιο, καμένες πρίζες και ασφάλειες, τσουρουφλισμένα led κ.λπ.), αλλά μια φορά στις τόσες μπορεί και να πετύχει!

Στο bio σου αναφέρεις ότι είσαι αρχιτέκτονας, designer, αλλά κυρίως τεχνίτρια. Θεωρείς ότι με αυτό τον τρόπο πετυχαίνεις τη χρυσή τομή ανάμεσα στην καλαισθησία του design και τη χρηστικότητα των αντικειμένων που σχεδιάζεις;
Δεν νομίζω πως έχω πετύχει ακόμα κάποια χρυσή τομή. Στην πραγματικότητα ο λόγος που αυτοπαρουσιάζομαι έτσι είναι το κόμπλεξ του Έλληνα που τα έχει σπουδάσει όλα αυτά και απλώς πρέπει να το πει. Η καλαισθησία πιστεύω πως είναι κάτι τελείως υποκειμενικό και δεν νομίζω πως έχει σημασία τι είσαι αλλά σε ποιον απευθύνεσαι.
Είναι γεγονός πως το ότι σπούδασα πρώτα αρχιτεκτονική με περιορίζει στο να σκέφτομαι με έναν συγκεκριμένο τρόπο (ο οποίος είναι συγχρόνως ρεαλιστικός και ουτοπικός για ένα προϊόν μικρής κλίμακας), αλλά συγχρόνως οι επιρροές μου, αυτά που διαβάζω και όλα όσα μου κινούν το ενδιαφέρον είναι συνήθως έξω από τη νόρμα ενός product designer, με αποτέλεσμα αυτά που κάνω να ανήκουν σε μια σφαίρα που είναι έξω και από τους δύο κλάδους (με την κυριολεκτική σημασία του όρου).
Η τεχνική και η τεχνογνωσία είναι η ομπρέλα που τα καλύπτει και τα δύο και είναι το ένα και αληθινό μου όνειρο: να γίνω κάποτε τόσο καλή σαν κάποιους τσαγκάρηδες και επιπλοποιούς και, γενικά, όλους αυτούς με τις ωραίες ιστορίες και τα φοβερά χέρια (ελπίζω με όλα μου τα δάχτυλα!).

TIVD kostantia manthou_kira_11 TIVD kostantia manthou_kira_12 TIVD kostantia manthou_kira_13 TIVD kostantia manthou_kira_14 TIVD kostantia manthou_kira_15

Μίλησέ μου λίγο για τη συνεργασία σου με τον μουσικό Larry Gus. Η παρουσία του είναι αισθητή στο μπλογκ σου.
Ο Παναγιώτης κι εγώ είμαστε μαζί πολλά χρόνια και ήταν αδύνατο να μη δοκιμάζαμε να κάνουμε κάτι κοινό. Νομίζω πως αρχικά η συνεργασία ξεκίνησε για να «μείνει το πρότζεκτ στην οικογένεια», αλλά στην πορεία καταλάβαμε πως αυτό, εκτός του ότι μας αρέσει, μας βολεύει και για λόγους αισθητικής και για τα logistics.
Δεδομένου πως είμαι μουσικά αναλφάβητη (αλλά συνεχίζω να το αρνούμαι πεισματικά), οι πρώτες δουλειές είχαν πολύ reference και τόνους google από τη μεριά του Παναγιώτη. Φάκελοι με υποφακέλους και λίστες από παλιούς δίσκους κι εξώφυλλα και εικόνες και επεξηγήσεις και χιλιάδες ονόματα τα οποία, φυσικά, ποτέ δεν θυμάμαι και, εννοείται, άπειροι καβγάδες (επειδή δεν θυμάμαι, αλλά κάνω πως θυμάμαι). Στην πορεία με βαρέθηκε και τον βαρέθηκα και άρχισα να κάνω κι εγώ τα δικά μου, μέχρι που βρήκαμε μια μέση οδό. Αυτά που έχω χαρεί περισσότερο, πάντως, είναι όλα τα χειροποίητα που έπρεπε να του φτιάξω σε μια νύχτα για να προλάβει να τα στείλει κάπου, σε κάποιον, για κάποιον φοβερό λόγο και τα οποία ταχυδρομήθηκαν και δεν θα τα ξαναδούμε ποτέ και δεν έχουμε ούτε μια φωτογραφία!

Είναι η πρόκληση απαραίτητο στοιχείο της τέχνης; Ποιο είναι το πιο προκλητικό πράγμα που έχεις κάνει στη δουλειά σου;
Για να είμαι ειλικρινής, η πρόκληση δεν είναι κάτι που έχω ποτέ στο μυαλό μου.

Γιατί έφυγες από την Ελλάδα; Τι ετοιμάζεις αυτή την περίοδο;
Έφυγα για να κάνω ένα μεταπτυχιακό και μετά άρχισα να δουλεύω και να μου αρέσει όλο και πιο πολύ το να ζω στο Μιλάνο και να μην μπορώ να σκεφτώ και πολλούς λόγους για να γυρίσω. Ε, κάπως έτσι παραμένω ακόμα εδώ.
Τι ετοιμάζω; Καταρχάς, προσπαθώ να αποφασίσω τι θα κάνω με το «Ki·Ra». Επίσης, στην έκθεση στο Μιλάνο έκανα μια πρώτη δοκιμή να δουλέψω πάνω σε μια σειρά από λάμπες, χρησιμοποιώντας μάρμαρο, και συνεχίζω τα πειράματα μέχρι να δω πού θα με βγάλει. Τέλος, υποσχέθηκα σε έναν Ολλανδό να του κατασκευάσω ένα «φόρεμα» για ένα φωτιστικό που έχει σχεδιάσει και να βγάλουμε μαζί μια limited edition, αλλά αυτό το έχει μείνει λίγο πίσω και πρέπει να το ξαναπιάσω. Παράλληλα με όλα αυτά έχω αρχίσει να φτιάχνω ένα αρχείο με παλιές δουλειές και, γενικά, γίνεται ένας χαμός όπως πάντα!

http://kostantiamanthou.blogspot.gr/

Κείμενο: Αλέξανδρος Διακοσάββας

Η συνέντευξη έγινε το Μάιο και δημοσιεύτηκε στο 4ο τεύχος του ΓΚΡΕΚΑ.