B612-10

Όλα ξεκίνησαν με την ανάθεση κατασκευής μια σειράς κοσμημάτων για το μουσείο Μπενάκη, εμπνευσμένης από την Επανάσταση του 1821. Κάπως έτσι οι B612, η δημιουργική ομάδα που κατασκευάζει κοσμήματα εδώ και δεκαπέντε χρόνια, ήρθε αντιμέτωπη με μια εποχή λησμονημένη και υποτιμημένη όσο καμία. Η συλλογή του μουσείου τους έφερε σε επαφή με την πλούσια λαϊκή τέχνη, τις ενδυμασίες και τα κοσμήματα, τους λαϊκούς μύθους και τις ανέκδοτες ιστορίες της Τουρκοκρατίας, αλλά και με την ιδέα της ελληνικότητας, όπως αυτή επιβιώνει στους αιώνες. Όταν τις ρωτήσαμε τι είναι η Ελλάδα, μας απάντησαν αινιγματικά, «η Ελλάδα είναι ένα καράβι με σημαία που πλέει μεσοπέλαγα».

Οι Β612 πήραν το όνομά τους από τον αστεροειδή του Μικρού Πρίγκιπα. Το κατάστημά τους που βρίσκεται σε ένα υπόγειο στην πλατεία Αγ. Αναργύρων του Ψυρρή, είναι ο πλανήτης τους, ο μικρόκοσμός τους, και είναι γεμάτος με χιλιάδες λεπτομέρειες, κοσμήματα και πολύχρωμα μπιχλιμπίδια. Βασικός πυρήνας των Β612 είναι δύο αδερφές η Κατερίνα και η Βασιλική. Μαζί τους ήταν η Τζέλα, το φιλότεχνο πιτ μπουλ που τρώει τα πάντα συμπεριλαμβανομένων κάποιων σειρών κοσμημάτων από το κατάστημα. Ναι, το σκυλί τρώει τα κοσμήματα. Μαζί τους συζητήσαμε για τα κοσμήματα και τα αξεσουάρ που εμπνεύστηκαν από την επανάσταση του 1821 και τη δημιουργική διαδικασία.

B612-09 B612-08b612 sB612-07

«Καταρχάς, το κόσμημα πρέπει να το σκέφτεσαι ως ένα σύμβολο, έχει φτιαχτεί από την αρχή της ανθρωπότητας για να επιτελέσει μία λειτουργία. Οι άνθρωποι πρώτα σημάδεψαν το σώμα τους με τατουάζ, μετά φόρεσαν κοσμήματα και στο τέλος έφτιαξαν τα ρούχα τους», εξηγούν εμφατικά. «Τα κοσμήματα που σχετίζονται με την Ελληνική επανάσταση και την λαϊκή τέχνη δημιουργήθηκαν με αφορμή τρεις εκθέσεις. Στην μία από αυτές μάλιστα, την Out Of the Box, που έγινε στο Μουσείο Μπενάκη, τα κοσμήματά μας μπήκαν σε προθήκες μαζί με αυθεντικά κειμήλια από την εποχή της Τουρκοκρατίας. Ήταν τόσο συγκλονιστικό να τα βλέπεις δίπλα δίπλα και να μην είναι ορατό πιο φτιάχτηκε από εμάς και ποιο από τους τεχνίτες εκείνης της εποχής». Συζητώντας για την δημιουργία των κοσμημάτων η Κατερίνα μου εξήγησε ότι χρησιμοποίησε παραδοσιακές τεχνοτροπίες και χαρακτηριστικά στοιχεία της λαϊκής παράδοσης όπως δαντέλες και πολλαπλά στρώματα υφάσματος. «Ένα από τα θέματα που με απασχολούν ιδιαίτερα είναι τα οικόσημα και τα εθνόσημα, ως σύμβολα που συνοψίζουν την ουσία μιας οικογένειας ή ενός έθνους. Έτσι λοιπόν, για τα κοσμήματα χρησιμοποίησα τα εμβλήματα που εμφανίστηκαν μετά την επανίδρυση του Ελληνικού κράτους, όπως τις σημαίες της Ύδρας και της Κρήτης, το μάτι από το λάβαρο του Κολοκοτρώνη και την σημαία από ένα έργο που εικονίζει τον Λόρδο Βύρωνα».

Για την Κατερίνα τα σύμβολα όπως οι σημαίες, οι ήρωες και οι ιστορίες είναι στοιχεία στην αναζήτηση της ιδέας της ελληνικότητας. «Η Ελλάδα στο βάθος της ιστορίας της είναι ένα καράβι με μια σημαία, δεν είναι η γη της. Από την Αργοναυτική εκστρατεία και την Οδύσσεια μέχρι σήμερα, η Ελλάδα είναι όλα αυτά τα καράβια που πλέουν μεσοπέλαγα με ελληνική σημαία. Αυτή είναι η ελληνική ιδέα, το άνοιγμα, ο ορίζοντας και σε αυτή πίστεψαν ο Όσκαρ Γουάιλντ και ο Λόρδος Βύρωνας».

B612-06 B612-05b612 h b612 g

Η έκθεση It’s all, oh so souvenir to me!, για το μοντέρνο ελληνικό σουβενίρ, ήταν μια ακόμη αφορμή για να επιστρατεύσουν οι Β612 τα σύμβολα και τους αγαπημένους τους ήρωες από την ελληνική επανάσταση. Ο αθυρόστομος οπλαρχηγός Καραϊσκάκης και η Μαντώ Μαυρογένους ήταν εκείνοι που επιλέχθηκαν για τις ανάγκες του project. «Επιλέξαμε τον Καραϊσκάκη κυρίως λόγο ατάκας», μας εξηγεί η Κατερίνα αναφερόμενη στην ατάκα που είπε ετοιμοθάνατος ο Καραϊσκάκης χτυπημένος από φιλικό χέρι ότι ‘αν γίνω καλά θα τον γαμήσω εγώ αυτόν που με βάρεσε, αν ψοφήσω κλάστε μου το πούτσο’. Η Μαντώ Μαυρογένους, από την άλλη, με την λεζάντα ‘We are not all Greeks’, είναι μια ξεκάθαρη αναφορά στην ιστορία της ίδιας της ηρωίδας. «Η Μαυρογένους μεγαλωμένη στο εξωτερικό όπως όλοι οι έλληνες αστοί, διέθεσε στον απελευθερωτικό αγώνα όλα της τα πλοία και την περιουσία. Υπήρξε, μάλιστα, η πρώτη γυναίκα αξιωματούχος στρατού, φορούσε αντρικά ρούχα και πολεμούσε. Τελικά, μαθαίνουμε ότι πέθανε από πείνα, άστεγη στην Πάρο γιατί η Ελληνική εκκλησία αρνήθηκε να της αποδώσει το επίδομα που δινόταν στους έλληνες αγωνιστές. Ο λόγος ήταν ότι η Μαυρογένους δεν ήταν παρθένα και αρνήθηκε να κάνει παρθενοραφή. Επειδή, λοιπόν, πολλοί είναι αδικημένοι από την Ελλάδα, παρά τα όσα έχουν δώσει σε εκείνη, θέλαμε να πούμε ότι we are not all Greeks, and that’s ok».

B612-02 B612-01 b612 aB612-04 B612-03b612 d

Τα κοσμήματα των Β612 διατίθενται στα πωλητήρια του Μουσείου Μπενάκη και στο κατάστημά τους στην Καραϊσκάκη 35, Ψυρρή