Η λογοκρισία δεν ήταν ποτέ κάτι άγνωστο στη Σοβιετική Ένωση. Ιδίως μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο η αμερικανική μουσική ήταν καθολικά απαγορευμένο είδος, με αποτέλεσμα οι ελάχιστοι δίσκοι που λαθραία κατάφερναν να εισέλθουν στη χώρα μέσω χωρών της Ανατολικής Ευρώπης να είναι πολύτιμοι και εξαιρετικά δυσεύρετοι. Καθώς η αντιγραφή δίσκων εκ νέου σε βινύλιο έτσι ώστε να δημιουργηθούν πειρατικές κόπιες ήταν μια διαδικασία αφάνταστα πολυέξοδη, οι άνθρωποι που δημιούργησαν αυτή τη μαύρη αγορά μουσικής στράφηκαν προς τα flexi discs, που έμοιαζαν με λεπτά φύλλα βινυλίου ή πλαστικού και πάνω τους μπορούσε να χαραχθεί ένα κομμάτι μουσικής ορισμένης διάρκειας.

flexi 3

Σε αναζήτηση μιας φτηνής πρώτης ύλης, οι παραγωγοί παράνομων flexi discs άρχισαν να χρησιμοποιούν παλιές ακτινογραφίες οι οποίες μπορούσαν να βρεθούν κατά εκατοντάδες σε κλινικές και νοσοκομεία με ελάχιστο κόστος. Οι ακτινογραφίες κόβονταν σε κυκλικό σχήμα και τυπώνονταν σε ανακατασκευασμένους φωνογράφους που συνήθως φτιάχνονταν από φοιτητές μηχανικής. Έτσι γεννήθηκε το roentgenizdat όπως ονομάστηκε, μια λέξη που προέρχεται από το roentgen (το όνομα του εφευρέτη των ακτίνων Χ και μια άλλη λέξη για την ακτινογραφία) και το samizdat (παράνομες εκδόσεις αντικαθεστωτικού υλικού στη Σοβιετική Ένωση). Αυτά τα flexi ήταν φτηνά και εύκολο να μεταφερθουν αλλά η ποιότητα του ήχου ήταν αρκετά κατώτερη από αυτή ενός κανονικού δίσκου βινυλίου, ενώ η διάρκεια ζωής τους ήταν ελάχιστη. Παρ’ όλα αυτά, τα flexi από ακτινογραφίες πετύχαιναν το σκοπό τους: ήταν προσβάσιμα και επέτρεπαν στους νέους να έρθουν σε επαφή με είδη μουσικής που ήταν απαγορευμένα.

flexi 2 flexi 1

Μέχρι το τέλος της δεκαετίας του ’50 η κυβέρνηση είχε μάθει για την παράνομη κοπή flexi και πλημμύρισε την αγορά με ψεύτικα roentgenizdat flexi που περιείχαν προσβλητικά μηνύματα για τον υποψήφιο ακροατή, ενώ μερικά από αυτά προκαλούσαν και βλάβες στο πικάπ. Το 1958 το roentgenizdat απαγορεύθηκε και επίσημα και δημιουργήθηκε ομάδα, επιφορτισμένη με το να πατάξει κάθε μορφής παραγωγή flexi με δυτική μουσική, να συλλάβει και να φυλακίσει τους παράνομους παραγωγούς.

Ακούστε εδώ ένα απόσπασμα του Heartbreak Hotel σε roentgenizdat disc:
http://beliy.ru/private/na_rebrah/05_heartbreak_hotel.mp3

Η ομάδα Ρόμβος κάνει guest editing για αυτό το Σαββατοκύριακο στο site του ΓΚΡΕΚΑ.

Ακολούθησε το ΓΚΡΕΚΑ στο facebook: https://www.facebook.com/grekamag
Ακολούθησε το ΓΚΡΕΚΑ στο instagram: http://instagram.com/grekamag