Ο Ιαροσλάβ Λεβτσένκο είναι 26 χρόνων, Ρώσος ζωγράφος, μεγαλωμένος στην Αγία Πετρούπολη και στο Τόκυο. Εδώ και δύο χρόνια έχει επιλέξει την Ελλάδα για μόνιμο τόπο κατοικίας του επειδή είναι λάτρης της ελληνικής κληρονομιάς. Βρίσκει τους Έλληνες, θερμούς και εγκάρδιους και το μόνο που δεν του αρέσει εδώ είναι τα ξένα προϊόντα στα super market.

Yaroslav Levchenko 08 Yaroslav Levchenko 02 Yaroslav Levchenko 04 Yaroslav Levchenko 03

Πού έχεις γεννηθεί και μεγαλώσει;
Έχω γεννηθεί στο Βλαντιβοστόκ, στη Ρωσία. ‘Όταν οι γονείς μου τελείωσαν το Τμήμα Ασιατικών Σπουδών στη Ρωσία, αποφάσισαν να μετακομίσουμε στη Ιαπωνία, όπου και ζήσαμε πολλά χρόνια. Ουσιαστικά μεγάλωσα στην Ιαπωνία, από 3 ετών μέχρι 13, πήγαινα σε ιαπωνικό σχολείο, και κατά κάποιο τρόπο αισθάνομαι ιάπωνας και τα ιαπωνικά τη μητρική μου γλώσσα. Πήγαινα σε ιαπωνικό σχολείο έξι φορές τη βδομάδα και την έβδομη στο ρώσικο. Κάθε μέρα σχολείο! Γεγονός το οποίο σίγουρα έχει επηρεάσει την τέχνη μου, την κοσμοθεωρία μου, αλλά και την ιδιοσυγκρασία μου, είμαι πολύ ήρεμος άνθρωπος. Σίγουρα πολύ πιο ήρεμος από τους περισσότερους Ρώσους! Έχω μια προτίμηση στο μινιμαλισμό, αλλά αγαπώ και τα πιο περίπλοκα πράγματα όπως οι περισσότεροι Ρώσοι. Η Ιαπωνία είναι εκ διαμέτρου αντίθετη με τη Ρωσία, όλο αυτό μέσα μού ζυμώνεται, ενώνεται και βγαίνει στην επιφάνεια ανάλογα με τις συνθήκες, τροποποιημένο.

Πού μένατε στο Ιαπωνία;
Στο Τόκυο. Η δασκάλα είχε καλέσει τους γονείς τους, να τους ενημερώσει πως είχα μια κλίση προς τις τέχνες και θα ήταν καλό για μένα να την καλλιεργήσω. Κάθε καλοκαίρι λοιπόν επιστρέφαμε στην Αγία Πετρούπολη, όπου ζούσαν οι παππούδες μου, και για τρεις μήνες οι γονείς μου είχαν προσλάβει έναν δάσκαλο που μου μάθαινε διάφορες τέχνες. Όταν επιστρέψαμε στην Αγία Πετρούπολη, καθώς οι γονείς μου αποφάσισαν πως έπρεπε να μορφωθώ στη Ρωσία, διότι θεωρούσαν πως το Σοβιετικό σύστημα εκπαίδευσης ήταν πολύ προχωρημένο. Εκτός αυτού, ήμουν στην ηλικία που έπρεπε να βρω την προσωπική μου ταυτότητα,  να έχω σταθερά σημεία αναφοράς, να μην απορριφτώ ολοκληρωτικά από ξένο πολιτισμό. Εξέλιξη η οποία θα ήταν αναπόφευκτη. Μένοντας ακόμα στο Τόκυο, σταμάτησα να μιλάω Ρώσικα. Τότε είναι που μετακόμισαν οι παππούδες μου στο Τόκυο για να μην χάσω την επαφή μου με τη γλώσσα. Ο πειρασμός να  αποτινάξεις την κουλτούρα και την κληρονομιά των γονιών, όταν είσαι μικρός, είναι μεγάλος. Το βλέπω και εδώ, υπάρχουν πολλά παιδιά από Ρώσους γονείς που δεν μιλάνε τη γλώσσα, το θεωρώ μεγάλο λάθος.

Έχεις ανθρώπους στη Ιαπωνία με τους οποίους κρατάς επαφές;
Στην Ιαπωνία είναι οι πρώην συμμαθητές μου, έχουμε κάποιες επαφές, αλλά λόγω της μεγάλης απόστασης, σπάνια. Οι τάξεις στο σχολείο ήταν μεγάλες, γύρω στα πενήντα άτομα. Ο πατέρας μου ζει και εργάζεται ακόμα στην Ιαπωνία.

Είσαι 13 χρονών και επιστρέφετε μόνιμα στην Αγία Πετρούπολη. Πώς σου φάνηκε η μετάβαση σ’ αυτή την ευαίσθητη ηλικία;
Πρέπει να πήγε ομαλά, αφού δεν θυμάμαι τίποτα! Τέθηκε το θέμα σε ποιο σχολείο θα πήγαινα, επειδή είχα κλίση προς θετικές επιστήμες, ήμουν καλός στο σκάκι. Σε ένα οικογενειακό συμβούλιο όμως αποφασίστηκε ότι ήθελα να γίνω ζωγράφος, οι γονείς μου με προειδοποιήσανε ότι η ευθύνη θα ήταν αποκλειστικά δική μου. Η ζωή των ζωγράφων είναι αρκετά ελεύθερη, το εισόδημα ασταθές και εξαρτάται από την τύχη, κανείς δεν μπορεί να το προβλέψει.  Το εκτιμάω βαθύτατα το ότι η τελική επιλογή ήταν δική μου, ωστόσο σε λίγο καιρό από τότε που ξεκίνησα στην Ακαδημία Καλών τεχνών στη Αγία Πετρούπολη, γράφτηκα και στο Οικονομικό τμήμα το όποιο και το τελείωσα, πράγμα το οποίο, παρότι ήταν η επιθυμία των γονιών μου, σίγουρα με έχει κάνει να σκέφτομαι πιο ρεαλιστικά.

Ποιος καλλιτέχνης σε έχει επηρεάσει και τι είναι για σένα η τέχνη;
Ο Πέτερ Πάουλ Ρούμπενς είναι από τους αγαπημένους μου. Η τέχνη δεν είναι το τι ζωγραφίζεις, δεν είναι το θέμα, αλλά ο τρόπος αποτύπωσης. Η εποχή κατά την οποία δημιουργεί ο καλλιτέχνης τον επηρεάζει βαθύτατα και είναι κι αυτός μέρος του συνόλου, της σύγχρονής του πραγματικότητας. Δεν μπορούμε ποτέ να δημιουργήσουμε π.χ. αναγεννησιακούς ή ιμπρεσιονιστικούς πίνακες, μόνο και μόνο επειδή κοσμοθεωρία μας είναι εντελώς διαφορετική από την εκάστοτε ιστορική πραγματικότητα. Λόγου χάρη, η γυναικεία ομορφιά είναι εντελώς διαφορετική την εκάστοτε χρονική περίοδο. Και φυσικά και είμαι μεγάλος λάτρης της ιαπωνικής τέχνης ή οποία παραμένει ανεξερεύνητη ακόμα και από τους ίδιους τους Ιάπωνες.

Yaroslav Levchenko 01 Yaroslav Levchenko 10 Yaroslav Levchenko 06 Yaroslav Levchenko 07

Για ποιους λόγους επέλεξες την Ελλάδα για μόνιμη κατοικία;
Ερώτηση καθόλου δύσκολη για έναν ζωγράφο. Όλη η παγκόσμια κουλτούρα ξεκινά από την αρχαία Ελλάδα, είναι η μήτρα της παγκόσμια τέχνης, φιλοσοφίας, πολιτισμού, αλλά και πολιτικής.  Ο ελληνικός πολιτισμός ανέκαθεν με ενδιέφερε, επειδή ήταν ο άξονας της παιδείας μας. Φυσικά και η θεωρία είναι εντελώς διαφορετική από την πράξη. Ο αρχαίος ελληνικός πολιτισμός έχει μετεξελιχθεί σε βυζαντινό και οι επιρροές αυτές είναι αισθητές στην Ελλάδα, αλλά και στη Ρωσία. Ζώντας εδώ, αισθάνομαι μέρος αυτού του πολιτισμού, είμαι σε μια επαφή μαζί του. Υπάρχει διαμορφωμένη κατά τη διάρκεια των αιώνων, η έννοια των πολιτών ενός τόπου, μια ενιαία και αισθητή ιδιοσυγκρασία, βασισμένη και σε κάποια κοινά βιώματα. Αυτός είναι ο λόγος που αισθάνομαι οικεία εδώ. Τώρα που έχω μάθει τη γλώσσα, κατανοώ τις ιδιαιτερότητες της Ελλάδας και έχω αφομοιωθεί εδώ. Θέλω να ζήσω εδώ. Ως γνωστόν, για έναν καλλιτέχνη είναι σημαντικό να ζει στο επίκεντρο των πολιτιστικών δρώμενων. Τα κέντρα αυτά, δεν είναι πλέον οι χώρες, αλλά οι πόλεις, όπως η Νέα Υόρκη και το Λονδίνο. Θα χρειαστεί ενδεχομένως να ταξιδέψω πολύ, χωρίς όμως να μεταφέρω τη βάση μου αλλού. Δεν θέλω να φύγω από την Ελλάδα. Είναι το ιδανικό μέρος, έχει πάντα ήλιο, γεγονός το οποία έχει άμεσο αντίκτυπο στα έργα μου, τα οποία είναι πιο φωτεινά και με μεγαλύτερες χρωματικές αντιθέσεις.

Ποιες βλέπεις να είναι ομοιότητες και η διαφορές μεταξύ των δύο λαών;
Εν αντιθέσει με πολλούς δυτικούς λαούς, οι Ρώσοι και Έλληνες ξέρουν να απολαμβάνουν τη ζωή. Αν παραβιάζω έναν νόμο με κάποια μου πράξη, χωρίς ωστόσο να πλήττω κανέναν και ούτε τον εαυτό μου με αυτήν, δεν ασχολείται κανείς με αυτό και ούτε σου δημιουργεί πρόβλημα. Αυτό είναι ένα κοινό στοιχείο, αλλά κανείς δεν το αποδέχεται! Οι διαφορές, κατά τη γνώμη μου οφείλονται σε καιρικούς παράγοντες. Η ζωή στην Ελλάδα έχει πιο αργούς ρυθμούς.  Ακόμα και οι διαφορές μεταξύ των Ελλήνων που ζουν εδώ και στο εξωτερικό, είναι πολύ αισθητές. Οι άνθρωποι εδώ είναι πολύ καλοσυνάτοι. Ακόμα και να θέλει κάποιος να σου πει ψέματα, θα το κάνει με καλό τρόπο. Δεν αισθάνεσαι κάποια απειλή από αυτό. Στη Ρωσία τα πράγματα είναι πιο σκληρά. Θεωρώ πως οι αλλεπάλληλοι πόλεμοι έχουν επηρεάσει βαθειά τη ψυχολογία του λαού.

Έχεις Έλληνες φίλους, δυσκολεύτηκες να κάνεις γνωριμίες όταν μετακόμισες;
Δεν είχα καμία δυσκολία. Είναι πολύ ανοιχτός και εγκάρδιος λαός, ο πυρήνας της οικογένειας βέβαια παραμένει για αρκετό διάστημα απλησίαστος. Στη δύση από την άλλη, είναι πολύ δύσκολο να κάνεις φιλίες.

Τι είναι αυτό που δεν σου αρέσει εδώ;
Μ’ ενοχλεί το γεγονός ότι στα μεγάλα super market υπάρχουν πολλά ξένα προϊόντα. Βρίσκεις, βέβαια, πολλά ωραία προϊόντα στις λαϊκές, αλλά μου προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι παρά το ότι υπάρχει μεγάλη εγχώρια παραγωγή ενός προϊόντος, συνήθως τα ξένα υπερτερούν σε αριθμό και συνήθως είναι και χειρότερης ποιότητας. Μένω μόνος μου, οπότε τα παρατηρώ αυτά! Κατά τα άλλα, δεν υπάρχει τίποτα άλλο που να με ενοχλεί.

Αισθάνεσαι στην Ελλάδα σπίτι σου;
Αυτό είναι πολύ σχετικό, διότι έχω ζήσει σε διάφορες χώρες. Σπίτι νιώθω εκεί που είμαι ευτυχισμένος και ζω σε αρμονία με τη συνείδησή μου.

Γιατί αποφάσισες να μείνεις στη Βούλα και όχι στο κέντρο της πόλης;
Η καλλιτεχνική μου δραστηριότητα και οι ατομικές μου εκθέσεις, συνήθως δεν λαμβάνουν χώρα στην Ελλάδα. Εκθέτω συνήθως στο εξωτερικό. Όποτε δεν αισθάνομαι την ανάγκη να βρίσκομαι στο κέντρο της πόλης, εκεί που συμβαίνουν πράγματα. Άλλωστε, ερχόμενος από τη Ρωσία, είχα μεγάλη ανάγκη να ζήσω κοντά στη θάλασσα. Κάνω σχεδόν κάθε μέρα μπάνιο στη θάλασσα, ακόμα και το χειμώνα κάποιες φορές!

Yaroslav Levchenko 09 Yaroslav Levchenko 05

Έχεις εκθέσει τα έργα σου στην Ελλάδα;
Όχι ακόμα. Οι δύο τελευταίες ατομικές μου εκθέσεις έλαβαν χώρα στη Βυρηττό και στη λίμνη Κόμο, αλλά και στη Ρωσία όπου εκθέτω τακτικά.

Ποια η γνώμη σου για τις Ελληνίδες;
Τις βρίσκω απλά καταπληκτικές.

Κείμενο: Μάγια Αλεξιάδου
Φωτογραφίες: Αλέξανδρος Ακρίβος